Zmienić dostawcę prądu? Nie na kolei

Przewoźnicy kolejowi ujawnili DGP, w jaki sposób spółka PKP Energetyka chroni swoją pozycję monopolisty na rynku dostawców energii trakcyjnej. W Polsce jest ponad 300 koncesjonowanych sprzedawców energii, ale przewoźnicy kupują prąd od PKP Energetyki. Najwięksi klienci to PKP Cargo, PKP Intercity i Przewozy Regionalne.

- Dzięki swojej uprzywilejowanej pozycji spółka utrudnia wybór innych sprzedawców energii, do czego każdy przewoźnik ma prawo - potwierdza Rafał Milczarski, prezes Związku Niezależnych Przewoźników Kolejowych. - PKP Energetyka włada krytycznymi elementami systemu. Ma więc możliwość limitowania dostępu do swoich podstacji zewnętrznym sprzedawcom energii elektrycznej - dodaje.

Spółka z Grupy PKP jest właścicielem większości podstacji średniego napięcia służących do przetwarzania prądu przemiennego, płynącego z elektrowni, na prąd stały 3000 V, którym zasilane są lokomotywy. I to praktycznie uniemożliwia konkurencję energetyczną na kolei.

- Jako prezes jednego z niezależnych przewoźników kolejowych nie mogę ot tak zakupić np. od Tauronu energii elektrycznej, która następnie mogłaby być przetworzona na prąd stały i dostarczona do naszych lokomotyw za pomocą infrastruktury pozostającej we władaniu PKP Energetyki - zżyma się rozmówca DGP spoza grupy PKP.

Najprostszy sposób to metoda "na licznik". Przewoźnicy w relacjach z PKP Energetyką nie rozliczają się za faktycznie wykorzystaną energię, lecz na podstawie różnych współczynników szacujących zużycie. Powód - niewiele lokomotyw posiada liczniki.

- Kiedy przewoźnik chce zmienić sprzedawcę energii, PKP Energetyka żąda od niego wdrożenia kosztownych rozwiązań umożliwiających transmisję danych o zużyciu energii w takcie sekundowym - tłumaczy Rafał Milczarski. To najdroższe i najbardziej skomplikowane rozwiązanie na rynku.

Przewoźnicy podkreślają, że PKP Energetyka pobiera i opłatę za przesył prądu, i opłatę dystrybucyjną, która w innych firmach idzie na utrzymanie sieci. Tymczasem spółka nie ponosi kosztów utrzymania sieci trakcyjnej, ponieważ za nią płacą przewoźnicy kolejowi w stawce, którą pobiera zarządca torów.

- To kuriozalna sytuacja. Spółka zarabia na sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, ale nie musi przejmować się kosztami utrzymania sieci trakcyjnej - twierdzi nasz informator.

Wyjątkiem jest spółka Warszawska Kolej Dojazdowa, która ma podpisaną umowę nie tylko z PKP Energetyka, lecz także z tańszymi dostawcami. Jest to możliwe, ponieważ ten przewoźnik jest również właścicielem infrastruktury. Oprócz WKD właścicielem infrastruktury torowej jest jeszcze SKM Trójmiasto. Spółka jest własnością PKP i nie zamierza uciekać spod skrzydeł PKP Energetyka.

PKP Energetyka uważa, że spełnia kryteria zliberalizowanego rynku dla firm.

- Nic konkurencji na kolei nie zagraża. Spółka podporządkowana jest zasadom otwartego rynku energii w segmencie klientów biznesowych - twierdzi rzeczniczka PKP Energetyka Monika Żychlińska.

Za monopol kolejarskiej spółki płacą pasażerowie. Choć ceny energii na rynku hurtowym, który wyznacza stawki płacone przez biznes, spadły w 2012 r. o ponad 20 proc., przewoźnicy kolejowi podnosili ceny biletów, tłumacząc to m.in. wyższymi opłatami za energię elektryczną.

PKP Energetyka zareagowała oświadczeniem, w którym podaje, że całkowita cena pozyskania energii elektrycznej (obejmująca cenę energii i koszty usługi dystrybucji) na 2013 r. nie wzrosła.

@RY1@i02/2013/006/i02.2013.006.000001100.802.jpg@RY2@

Setki milionów rocznie od przewoźników dla PKP Energetyka

Konrad Majszyk

Maciej Szczepaniuk

dgp@infor.pl