Czy polskiemu inwestorowi opłaca się zdeponować akcje na rachunku zbiorczym

Czytelniczka chciałaby inwestować w polskie papiery wartościowe anonimowo. Pyta więc, czy może zdeponować akcje na rachunku zbiorczym. Chciałaby także wiedzieć, czy transakcje dokonywane przez tego rodzaju rachunki są atrakcyjne finansowo.

Rachunki zbiorcze, z których można w Polsce korzystać dopiero od początku 2012 r., zostały wprowadzone głównie z myślą o zagranicznych instytucjach finansowych. I tylko one mogą je prowadzić. Stąd też biorą się ewentualne niedogodności dla polskiego inwestora w papiery wartościowe za pośrednictwem rachunków zbiorczych. Wprawdzie od rachunków papierów wartościowych rachunki zbiorcze różni - co do zasady - możliwość zachowania dyskrecji co do tożsamości osób uprawnionych z walorów zapisanych na takich rachunkach. Niemniej podmioty prowadzące je muszą na żądanie Komisji Nadzoru Finansowego lub generalnego inspektora informacji finansowej przekazywać informacje na temat osób uprawnionych z papierów wartościowych kupionych przez nie, a także o stanie posiadania takich inwestorów.

Rachunki zbiorcze nie są powiązane z rachunkami papierów wartościowych. Prowadzić je może nie tylko Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, lecz także jego uczestnicy, czyli domy maklerskie, banki zajmujące się taką aktywnością, banki powiernicze oraz firmy inwestycyjne. I wszystkie one - prowadząc rachunki zbiorcze - stają się pośrednikami w wykonywaniu praw wynikających z zapisanych na rachunkach zbiorczych papierów wartościowych.

Dla Polaków kupowanie akcji przez zagraniczne osoby prawne prowadzące rachunki zbiorcze jest nieopłacalne podatkowo. Może się to bowiem wiązać z podwójnym opodatkowaniem - raz w Polsce, a drugi raz w kraju pochodzenia instytucji finansowej. Nie bez znaczenia jest też system ochrony rachunków. Zagraniczne instytucje finansowe posiadacze rachunków zbiorczych nie podlegają bowiem ochronie systemu rekompensat przy jednoczesnym obowiązku wnoszenia opłat do tego systemu. Tymczasem indywidualne rachunki papierów wartościowych korzystają z ochrony KDPW (system ten ma w razie krachu zapewnić inwestorom wypłaty pieniędzy i powinien rekompensować wartość utraconych instrumentów finansowych). W związku z tym nabywanie papierów wartościowych przez rachunki zbiorcze wydaje się mało atrakcyjne, mimo że nie jest wykluczone, że - podobnie jak inwestorzy zagraniczni korzystający z usług maklerskich w Polsce przez rachunki zbiorcze - byliby chronieni przez ewentualny odpowiednik systemu rekompensat kraju pochodzenia zagranicznej instytucji finansowej.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 234, poz. 1391).