Kontrolować czynsze? Przypadek Katalonii
Problem mieszkaniowy dotyczy całego Zachodu – nieruchomości stały się zbyt drogie w stosunku do poziomu płac. Efektem jest dojmujące oraz powszechne poczucie, że „zwykłego człowieka nie stać na własne lokum”. Remedium na wielką grozę kredytu hipotecznego ma być najem. Ale i on ma poważne mankamenty. Bo to jest – co do zasady – wolna amerykanka. „Życzę ci – powiadał G.B. Shaw – zdrowia, szczęścia i tego, byś miał bogatego landlorda”. Oczywiście, w praktyce mamy kilka przypadków regulacji czynszów. Są to jednak trudne działania i dlatego rzadkie.
Jedną z takich prób podjęły władze Katalonii. Powody były mocne, bo w Barcelonie najem krótkoterminowy dla turystów tak mocno ograniczył podaż mieszkań, że ich ceny wystrzeliły w kosmos. Rządzący zareagowali stworzeniem indeksu czynszów. Mechanizm polegał na tym, że powstała referencyjna cena czynszu oparta na cenach najmu 25 najbliższych nieruchomości. Ten półrynkowy silniczek podawał stawkę, powyżej której nie wolno było w niektórych dzielnicach kasować lokatorów. Mechanizm nie był uniwersalny. Działał tylko w wybranych częściach miasta – całkiem jak strefy czystego powietrza albo płatnego postoju.
Dziś – niemal pięć lat po rozpoczęciu programu – pojawiły się pierwsze jego oceny. Analizują go m.in. ekonomiści Joan Monras i José Garcia Montalvo z barcelońskiego Uniwersytetu Pompeu Fabry. Ich główny wniosek jest taki: średnia cena najmu w dzielnicach objętych kontrolą czynszów spadła o ok. 5 proc. Ale zaraz dodają, że obniżka nie była równomierna. Spadły ceny mieszkań większych i komfortowych – tych, które przed wprowadzeniem regulacji uchodziły za luksusowe. Po drugiej stronie cenowego spektrum czynsze mniej atrakcyjnych „nor” i „klitek” jednak wzrosły. Drugą konsekwencją regulacji rynku katalońskiego najmu jest zmniejszenie podaży mieszkań – o ok. 10 proc. Badacze piszą, że z rynku zniknęły głównie lokale większe i lepsze. Ich ubytek nie został uzupełniony pojawieniem się nowych w jakimkolwiek sektorze.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.