Spora kwota do podziału, ale wymagania też duże

W przeciwieństwie do poprzednich konkursów, o dotacje mogą ubiegać się jedynie przedsiębiorstwa z sektora MSP. Pozyskanie dotacji w ramach Działania 4.4 może im sprawić spore trudności, co związane jest z wymaganą minimalną wartością kosztów kwalifikowanych inwestycji (8 mln zł) oraz z obowiązującymi restrykcyjnymi kryteriami wyboru projektów.

Wysoki budżet konkursu gwarantuje dofinansowanie dużej liczby projektów małych i średnich firm.

Bariery wejścia

Wyeliminowanie dużych przedsiębiorstw z udziału w konkursie pozornie ułatwi mniejszym przedsiębiorstwom pozyskanie dofinansowania na ich duże inwestycje (o horyzoncie czasowym do 31 grudnia 2015 r.). Pozornie, gdyż jak wskazują doświadczenia poprzednich rund, to właśnie potencjał oraz skala działalności dużych przedsiębiorstw ułatwiała im zdobycie cennych punktów w ocenie, zwiększających szanse na pozyskanie dotacji. Chodzi tu głównie o posiadane certyfikaty, patenty, wykorzystanie w projekcie wyników prac badawczo-rozwojowych, które często są poza zasięgiem MSP. Wyeliminowanie konkurencji dużych przedsiębiorstw nie oznacza, iż uzyskanie dofinansowania przez MSP będzie łatwe, bowiem liczyć się one muszą z wysokimi barierami wejścia.

Innowacje przede wszystkim

W Działaniu 4.4 dofinansowane mogą zostać jedynie projekty o wartości powyżej 8 mln zł kosztów kwalifikowanych, w ramach których zostaną wdrożone innowacyjne rozwiązania technologiczne, stosowane na świecie krócej niż 3 lata lub których stopień rozprzestrzenienia w danej branży nie przekracza 15 proc. Wszystkie inwestycje muszą prowadzić do innowacji produktowej, tj. do powstania i wprowadzenia na rynek docelowy nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu. W przeciwieństwie do poprzednich konkursów większa uwaga zostanie poświęcona innowacji produktowej o znaczeniu co najmniej krajowym, a nie jak dotychczas innowacji technologicznej.

Udowodnić przełom

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi przedsiębiorca, chcąc mieć realne szanse na pozyskanie dotacji, będzie musiał udowodnić, iż wprowadzane w ramach projektu produkty są przełomowe w skali międzynarodowej. W praktyce oznacza to, iż nowe lub zasadniczo zmienione produkty powinny przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju jakiejś branży bądź do zapoczątkowania nowej. W przypadku nowych produktów wnioskodawca będzie musiał udowodnić, iż na świecie nie są oferowane takie produkty, które będą wynikiem inwestycji. Z kolei przy wprowadzaniu na rynek znacząco zmienionych wyrobów należy wykazać ich przewagę nad najbardziej innowacyjnymi produktami w branży. Pod uwagę brane będą parametry techniczne, walory użytkowe, funkcjonalność oraz korzyści dla klientów. Aby kryterium innowacyjności produktowej uznano za spełnione produkty, będące wynikiem inwestycji, powinny posiadać co najmniej dwa lepsze parametry od produktów już występujących na rynku. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedsiębiorstwa z sektora MSP dysponują ograniczonymi środkami na finansowanie prac rozwojowych, w tym dotyczących nowych produktów, należy przypuszczać, iż tylko niewielki odsetek przedsiębiorstw będzie w stanie wprowadzić na rynek innowację produktową o znaczeniu międzynarodowym.

Punkty za patenty

W przypadku MSP trudności mogą wywoływać także inne kryteria wyboru projektów. Czynnikiem podnoszącym szansę na pozyskanie wsparcia jest wykazanie, iż w ramach projektu wykorzystane zostaną wyniki prac badawczo-rozwojowych zakupionych lub prowadzonych samodzielnie przez wnioskodawcę. Cennych punktów dostarczy również nawiązanie trwałej współpracy z jednostką naukowo-badawczą, której celem będzie udoskonalanie produktów lub technologii, bądź też poszukiwanie nowych metod organizacji procesu produkcyjnego. Alternatywą dla współpracy z jednostką naukowo-badawczą jest utworzenie lub rozbudowa własnego działu B+R. Nie bez znaczenia dla podniesienia szans na dotację jest posiadanie przez wnioskodawcę praw własności przemysłowej (patentów na wynalazek, prawa ochronnego na wzór przemysłowy, prawa z rejestracji topografii układów scalonych, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego), które zostaną wykorzystane w ramach projektu. Punkty będą również przyznawane, gdy technologia użyta w projekcie została objęta działaniami mającymi na celu ochronę praw własności przemysłowej.

Korzyści dla przedsiębiorców

Obowiązujące kryteria kwalifikujące przedsiębiorcę do złożenia projektu w ramach konkursu do Działania 4.4 PO IG i determinujące uzyskanie wsparcia mogą być czynnikiem powstrzymującym mniejsze przedsiębiorstwa od złożenia dokumentacji aplikacyjnej. Małe firmy, rozważając możliwość ubiegania się o wsparcie ze środków unijnych, powinny wziąć jednak pod uwagę korzyści, jakie dotacja przyniesie. Pozwala ona na efektywne obniżanie kosztów planowanych inwestycji, gdyż umożliwia dofinansowanie do 70 proc. kosztów kwalifikowanych. Przykładowo: małe przedsiębiorstwa realizujące inwestycję o wartości 15 mln zł kosztów kwalifikowanych w województwie małopolskim mogą pozyskać wsparcie w wysokości 10,5 mln zł. Dotacja pozwala też na wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przez przedsiębiorstwa opierające swoją działalność na innowacyjnych rozwiązaniach, co powoduje wzmocnienie ich kondycji finansowej. Dla przedsiębiorców planujących długofalowy rozwój, nadchodzący konkurs to unikalna okazja pozyskania dotacji na inwestycje realizowane aż do 2015 r.

Michał Becla

dyrektor PNO Consultants

Monika Sajka

konsultant PNO Consultants