Bezrobotni dostaną unijne dotacje na założenie własnej działalności gospodarczej

To największa w historii Polski akcja promująca samozatrudnienie. Nawet gdy na rynku utrzyma się tylko co druga firma, to w ciągu najbliższych ośmiu lat przybędzie 50 tys. nowych przedsiębiorstw.

Fundusze unijne na lata 2007-2013 oferują kilka źródeł wsparcia na założenie własnej firmy. Podstawowym będzie dotacja w wysokości maksymalnie 40 tys. zł, którą będzie oferowana w ramach Działania 6.2 w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki (PO KL). Środki te można wydać na inwestycje w drobny sprzęt oraz wyposażenie niezbędne do uruchomienia działalności. Ponadto można ubiegać się o wsparcie pomostowe w wysokości minimalnej pensji krajowej przez okres sześciu miesięcy (w uzasadnionych przypadkach może ona zostać przedłużona do 12 miesięcy). Ta pomoc jest dostępna po zarejestrowaniu działalności. Oprócz tego można także liczyć na doradztwo i szkolenia.

O te pieniądze mogą starać się osoby, które są bezrobotne i przez ostatni rok nie prowadziły żadnej działalności gospodarczej. To oznacza, że założenie firmy powinno nastąpić w ramach projektu realizowanego w ramach unijnej dotacji. Największe szanse na uzyskanie wsparcia będą miały osoby, które mają problemy ze znalezieniem pracy. Szczególnie będzie to dotyczyło osób młodych, kobiet oraz mieszkańców wsi. Istotne jest także to, że nowo powstała firma musi działać przez minimum rok. Jeśli upadnie wcześniej, to beneficjent będzie musiał zwrócić uzyskaną pomocą finansową.

O unijne wsparcie nie będzie starał się beneficjent końcowy, czyli osoba, która chce założyć własną działalność gospodarczą. To oznacza, że nie będą oni musieli składać wniosku o dotacje i przechodzić skomplikowanej procedury aplikowania o pieniądze. Unijne wsparcie będzie natomiast udzielane tzw. operatorom wsparcia. Będą to instytucje takie jak szkoły, urzędy pracy czy też organizacje pozarządowe, wyspecjalizowane w pomocy osobom bezrobotnym. To te instytucje będą startowały w konkursach.

Działanie 6.2 w programie Kapitał Ludzki będzie wdrażane w ramach tzw. komponentu regionalnego. To oznaczy, że budżet tego działania (400 mln euro) został podzielony między 16 województw i będzie do dyspozycji władz regionalnych.

Konkursy będą oparte na kilku kryteriach. Minimalna wartość projektu, zgłoszona przez instytucję wsparcia, to 50 tys. zł. Projekt może trwać maksymalnie dwa lata. Dodatkowo każdy projekt musi być realizowany na terenie jednego województwa, co oznacza, że operator wsparcia, który dostał pieniądze w ramach komponentu regionalnego dla Wielkopolski, może je udostępnić osobom, które są zameldowane w województwie wielkopolskim.

Wsparcie będzie także dostępne w ramach regionalnych programów operacyjnych oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W przeciwieństwie do wsparcia w ramach Działania 6.2 w PO KL te dotacje są adresowane do osób, które już są przedsiębiorcami. To oznacza, że najpierw zakładamy firmę, a dopiero później ubiegamy się o unijną dotację. Drugą ważną różnicą jest to, że o ile w przypadku wsparcia z PO KL początkujący przedsiębiorca nie musi mieć żadnych środków własnych, o tyle w Regionalnych Programach Operacyjnych (RPO) czy w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) będą one niezbędne.

W celu uniknięcia podwójnego finansowania (czyli uzyskaniu dwóch różnych dotacji z różnych programów na ten sam cel) została wprowadzona zasada, że o środki z RPO czy PROW nie będzie można występować wcześniej niż po dwóch latach od momentu wykorzystania dotacji z PO KL. To oznacza, że pierwszym krokiem powinno być sięgnięcie po wsparcie w ramach tego programu, którego efektem jest stworzenie nowej firmy. Gdy ona okrzepnie, początkujący przedsiębiorca będzie mógł sięgnąć po wsparcie dla mikroprzedsiebiorców.

Środki na założenie nowej firmy będzie można także uzyskać w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka (PO IG). Tylko że w przeciwieństwie do pozostałych rodzajów wsparcia tego typu jest ona w PO IG ograniczona do tworzenia nowego przedsiębiorstwa w oparciu o wysokoinnowacyjny wynalazek lub pomysł.

Podobnie jak w przypadku Działania 6.2 w PO KL o wsparcie z Działania 3.1. w PO IG będą ubiegały się instytucje (np. inkubatory przedsiębiorczości akademickiej, centra transferu technologii i innowacji, akceleratory technologii, parki naukowo-technologiczne), które następnie będą świadczyły usługę dwuetapowego wsparcia dla kandydatów na przedsiębiorców. Dysponentem unijnych środków jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Wybrane przez nią podmioty dostaną unijne wsparcie na udzielenie dotacji na inkubację (czyli sfinansowanie pracy przygotowawczych), której efektem jest stworzenie nowej firmy. Drugim etapem jest dotacja inwestycyjna dla nowego przedsiębiorstwa. Jest ona udzielana w formie objęcia udziałów. Instytucja wspierająca może nabyć mniej niż 50 proc. udziałów w tworzonej firmie i wydać na ten cel maksymalnie 800 tys. zł (200 tys. euro).

Wejście kapitałowe może objąć wyłącznie podmioty, które przeszły etap inkubacji. Środki uzyskane po zakończeniu inwestycji (wyjście z inwestycji) trafiają z powrotem do instytucji wspierającej powstawanie innowacyjnych przedsiębiorstw, która inwestuje je w nowe firmy.