Większość branż odczuła ożywienie

Na koniec III kwartału widoczne jest ożywienie polskiej gospodarki. Tym samym poprawia się kondycja finansowa polskich przedsiębiorstw w porównaniu z II i I kwartałem. Poprawę sytuacji tłumaczy się znacznie lepszymi wynikami finansowymi spółek, które średnio wykazały się 5 - 10-proc. wzrostem przychodów ze sprzedaży w porównaniu z trudnymi latami 2008 i 2009. Spada także liczba przeterminowanych faktur. Wśród 62 monitorowanych polskich branż w 43 odnotowano poprawę kondycji finansowej, w 11 pogorszenie, a w 9 kondycja nie uległa zmianie.

Poprawę sytuacji odnotowano w szeroko pojętej branży transportu kołowego. Na koniec III kwartału w bardzo dobrej kondycji finansowej znalazło się 13 proc. firm. W porównaniu z II kwartałem stanowi to 3-proc. wzrost. Poprawę sytuacji w branży transportowej potwierdzają dane z programu monitorowania przeterminowanych płatności DunTrade Dun & Bradstreet Poland. W sierpniu odnotowano 548 firm zalegających z płatnością względem swoich kontrahentów. W porównaniu z lipcem (1552) stanowi to wyraźny spadek. Tym samym w sierpniu (7 998 647 zł) w porównaniu do lipca (27 256 630 zł) spadła o ponad 19 mln zł ogólna kwota zadłużenia firm z branży transportowej.

Wartym podkreślenia jest fakt, że pierwszy raz od roku odnotowano 2-proc. wzrost znajdujących się odpowiednio w bardzo dobrej i dobrej kondycji finansowej firm z branży budownictwa ogólnego. Dodatkowo odnotowano ponad 6-proc. spadek firm znajdujących się w bardzo złej sytuacji finansowej w porównaniu z II kw. Nie zmienia to faktu, że sytuacja w branży budowlanej jest bardzo zła. Nadal 68 proc. firm w ocenie D&B jest w słabej i bardzo złej sytuacji finansowej.

Znaczną poprawę odnotowano w sektorze sprzedaży detalicznej. Największy wzrost odnotowały sklepy odzieżowe. Na koniec III kwartału 74 proc. sklepów znajduje się w bardzo dobrej i dobrej kondycji finansowej. W porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego stanowi to wzrost o 7 proc. Jednocześnie 4-proc. wzrost poprawy sytuacji finansowej odnotowały sklepy zaopatrzenia ogólnego.

Dane te znajdują swoje odbicie w rosnącej sprzedaży detalicznej. W sierpniu sprzedaż detaliczna zwiększyła się o 6,6 proc. w skali roku. Najmocniej, bo aż o 33,7 proc., wzrosła sprzedaż mebli oraz sprzętu RTV i AGD, a także sprzedaż samochodów - o 23,2 proc. Spadła za to sprzedaż żywności - o 1,8 proc.

Pogorszenie sytuacji odnotowano wśród szeroko pojętej branży ubezpieczeniowej. Na koniec III kwartału odnotowano 45-proc. spadek liczby firm znajdujących się w bardzo dobrej i dobrej kondycji finansowej. Tym samym w chwili obecnej 89 proc. z nich znajduje się w słabej sytuacji finansowej. Głównych przyczyn upatruje się w spadku sprzedaży polis, dużej konkurencji na rynku i wyniszczającej wojnie cenowej.

Poprawę odnotowano jednocześnie wśród największych i najmniejszych firm. Atutem tych najmniejszych jest ich elastyczność i to właśnie dzięki niej poprawia się ich sytuacja finansowa. Błyskawicznie zareagowały na zmieniający się rynek. Dużym graczom łatwiej jest negocjować kontrakty. W ogromnej większości duża firma zatrudniająca powyżej 250 pracowników stanowi gwarant otrzymania na czas pieniędzy i bezpiecznie przeprowadzonej wymiany handlowej.

Spadek kondycji finansowej średnich przedsiębiorstw w ogromnej mierze był spowodowany gwałtownym obcięciem wydatków m.in. na marketing i reklamę. Dodatkowo większość średnich przedsiębiorców, nerwowo reagując na spadek przychodu ze sprzedaży, szukała oszczędności, zwalniając pracowników i tnąc koszty. To się szybko zemściło. Ponieważ kontakt z klientem trzeba utrzymywać zawsze, zwłaszcza w kryzysie. Na tym tle zachowanie firm najmniejszych wydaje się o wiele bardziej racjonalne. Nie cięły ślepo kosztów, a je racjonalizowały. Nie rezygnując z wydatków tam, gdzie wydawało im się to słuszne.

Proces upadłości i likwidacji polskich przedsiębiorstw znacznie wyhamował. Na koniec III kw. 2010 roku upadłość ogłosiło 376 polskich firm. Dodatkowo 606 zostało postawionych w stan likwidacji. Tym samym blisko 1 tys. przedsiębiorstw znikło z rynku. W porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego stanowi to odpowiednio 7-proc. wzrost upadłości i 2-proc. spadek liczby likwidacji.

Dane z raportu upadłości i likwidacji Dun & Bradstreet Poland pokazują, że proces bankructw polskich przedsiębiorstw znacznie wyhamował. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że każdego roku IV kwartał charakteryzował się znacznie podwyższonym wskaźnikiem upadłości i likwidacji, można się spodziewać na koniec roku blisko 1700 upadłości i likwidacji, co stanowić będzie liczbę zbliżoną do tej sprzed roku.

Likwidacja to zakończenie działalności bez pozostawienia po sobie długów, upadłości najczęściej kończą się niespłaconymi długami, są więc bardziej groźne.

Największy odsetek upadłości i likwidacji na koniec III kw. 2010 roku odnotowano względem młodych firm. Od początku roku w sądach gospodarczych odnotowano 109 upadłości i 249 likwidacji przedsiębiorstw działających na polskim rynku nie dłużej niż pięć lat. W porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego stanowi to odpowiednio wzrost o 37 podmiotów (upadłości) i 17 likwidacji.

Pod względem zatrudnienia najwięcej upadłości i likwidacji odnotowano wśród najmniejszych, zatrudniających do 5 osób firm. Od początku roku odnotowano 78 upadłości i 301 likwidacji. W porównaniu z danymi z 2009 roku stanowi to wzrost o 19 upadłości i 28 likwidacji.

Najwięcej upadłości odnotowano w województwie mazowieckim - 89, co stanowi wzrost o blisko 18 firm w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego, śląskim - 54 przy 36 na koniec września 2009 i zachodnio-pomorskim - 35 przy 30 z roku ubiegłym. Spadek odnotowano w kujawsko-pomorskim, lubuskim i łódzkim.

@RY1@i02/2010/222/i02.2010.222.050.003a.001.jpg@RY2@

Upadłości i likwidacje

Tomasz Starzyk

Dun & Bradstreet