Podnoszenie kompetencji pozwala pozostać na rynku pracy

Projekt "Inwestycja w kadry" jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Realizuje go Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, która zleca firmom szkoleniowym i ośrodkom edukacyjnym prowadzenia kursów, szkoleń i studiów dla pracowników polskich przedsiębiorstw, zwłaszcza z sektora MSP. Celem jest podnoszenie kwalifikacji kadr polskiej gospodarki.

W 2009 r., na zlecenie PARP, Instytut Podstawowych Problemów Techniki, Polska Izba Gospodarcza Zaawansowanych Technologii oraz SMG/KRC Poland Media zrealizowały projekt "Foresight kadr nowoczesnej gospodarki". Jego celem było zbadanie zapotrzebowań polskiej gospodarki na kwalifikacje i umiejętności menedżerów oraz pracowników przedsiębiorstw w perspektywie 10-20 lat. Analizy dowiodły, że obecnie rynek pracy ulega transformacji. Zmiany są efektem wzrastania liczby osób mających dostęp do wykształcenia, starzenia się społeczeństw w Europie i jednoczesnego spadku liczby narodzin, zmniejszania się populacji osób aktywnych zawodowo i jednoczesnego wzrastania długości życia. Czynniki te powodują, że problem niedoboru kadr będzie się w Europie nasilał.

Według OECD, w latach 2025-2030 globalna siła robocza będzie się zmniejszać o 12 milionów rocznie. Oznacza to, że w Europie osoby pracujące nie będą już w stanie zaspokajać potrzeb ekonomicznych osób niepracujących. W efekcie już teraz rośnie powoli popyt na wysoko wykwalifikowanych i elastycznych pracowników. Z badań wynika, że dostosowanie kadry do potrzeb rynku i pracodawców wymaga, by już teraz upowszechniać kształcenie ustawiczne, gdyż młodzi wchodzący na rynek pracy nie będą w stanie zaspokoić popytu. Wspomniane badania legły u podstaw uruchomienia kolejnej edycji projektu "Inwestycja w kadry". Dzięki poprzednim edycjom, finansowanym z budżetu EFS na lata 2004-2006, w dotowanych szkoleniach i studiach podyplomowych wzięło już udział 407 tys. pracowników z 138 tys. firm.

Zwiększenie podaży szkoleń i doskonalenie ich efektywności to działania o kluczowym znaczeniu dla stawienia czoła wyzwaniom rynku pracy. Dlatego w budżecie unijnym na lata 2007 - 2013 zarezerwowano ogromne sumy na szkolenia. Inwestycje w dobrze przygotowane systemy szkoleń ustawicznych mogą bowiem zredukować ekonomiczne koszty przewidywanego niedoboru pracowników. Pozwolą też ochronić polską gospodarkę przed stratami zasobów ludzkich i finansowych. Obecnie zaś, mimo trudnej sytuacji gospodarczej, projekt "Inwestycja w kadry" daje przedsiębiorstwom, zwłaszcza z sektora MSP, możliwość nie zmniejszania zaangażowania inwestycyjnego w edukację i poszerzanie umiejętności pracowników.

Z kierunków polityki Unii Europejskiej wynika, że celem jest osiągnięcie wskaźnika uczestnictwa osób dorosłych w kształceniu ustawicznym na poziomie 12,5 proc. w roku 2010, zaś w roku 2020 na poziomie 15 proc. Osiągnięcie zamierzonych poziomów kształcenia ustawicznego w Unii wymaga przede wszystkim upowszechnienia korzystania ze szkoleń w nowych krajach unijnych. Według naukowców w szkoleniach na terenie rozwiniętych krajów zachodnich uczestniczy 25 proc. pracowników w wieku 55-64 lata i aż 34 proc. całej populacji pracującej.

Przez całą minioną dekadę lat analitycy obserwowali, jak rozwój technologii skutkuje zmianami organizacji pracy i powstawaniem nowych zawodów. Analiza rozwoju rynków i zmian technologicznych pozwala prognozować popyt na nowe zawody. W ostatnich latach pojawił się on w szczególności w branżach informatycznej, biotechologicznej, medycznej, finansowej, edukacyjnej, bezpieczeństwa oraz rozrywki. Potrzebne kompetencje inaczej prezentują się w odniesieniu do kadry zarządzającej, a inaczej w odniesieniu do szeregowych pracowników. Według opinii ekspertów realizujących badania zlecone przez PARP od menedżerów oczekuje się rozwoju kwalifikacji w zakresie umiejętności funkcjonowania w otoczeniu międzynarodowym, pracy w zespole, zarządzania zespołami, kreatywności i przedsiębiorczości, zarządzania wiedzą, komunikacji interpersonalnej, mobilności, ochrony własności intelektualnej, matematyki.

Wśród kompetencji pracowników podkreśla się głównie elastyczność i mobilność, znajomość technologii IT i języków obcych, wykorzystanie technologii mobilnych, umiejętność pracy w zespole i ugruntowane podstawy matematyki. Wymagania kwalifikacyjne dotyczące kadr skoncentrowane będą w coraz większym stopniu na kompetencjach kluczowych: umiejętności uczenia się, rozwiązywania problemów, analizy i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, doskonalenia się, komunikowania, organizowania pracy, opanowania technik i narzędzi pracy, projektowania działań oraz przyjmowania odpowiedzialności za wyniki.

- wiedzy fachowej (70 proc.)

- kompetencjom społecznym.

- brak kompetencji społecznych (70 proc.)

- brak kwalifikacji merytorycznych (30 proc.)

Krzysztof Polak

prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

@RY1@i02/2010/039/i02.2010.039.192.0001.001.jpg@RY2@

, prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Inwestowanie w kadry jest gwarantem budowania trwałych przewag konkurencyjnych firm. Dostępne środki unijne otwierają polskim przedsiębiorcom drzwi do wprowadzania zmian w swoim otoczeniu. Możliwość pozyskania dofinansowania jednak nie wystarczy, gdy nie ma wystarczającej świadomości potrzeby podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Polityka szkoleniowa w przedsiębiorstwach często jest oparta na doraźnych potrzebach, a nie długofalowych celach, do jakich one zmierzają. Istnieje potrzeba skupienia wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za jakość polskiej gospodarki wokół idei promowania strategicznego podejścia do inwestowania w kadry. W marcu br. na zlecenie PARP rozpocznie się ogólnopolska kampania społeczna, promująca szkolenia pracowników, w szczególności te, dofinansowywane ze środków UE. Mam nadzieję, że szerokie działania informacyjne o korzyściach, jakie wynikają dla firm z dbania o rozwój kompetencji pracowników, przyniosą spodziewane efekty.