Dzień Przedsiębiorcy: zbyt wiele przeszk ód dla biznesu

- Przedsiębiorca nie miał i wciąż nie ma łatwo. W społeczeństwie nadal kojarzony jest bardziej z amerykańskim snem, czyli z grubym portfelem i luksusowym samochodem, a nie z tworzeniem miejsc pracy i płaceniem podatków - uważa Marek Goliszewski, prezes Business Centre Club (BCC). Jego zdaniem w ostatnich latach warunki do prowadzenia działalności gospodarczej wprawdzie się poprawiły, ale wciąż im daleko do miana sprzyjających przedsiębiorczości i wspierających jej rozwój.

- Co roku 1 maja obchodzimy święto pracy. To znakomity pomysł, by obchodzić też święto przedsiębiorców, promować przy tej okazji przedsiębiorczość i wskazywać na przeszkody, które ją ograniczają. Dziś ponad 3 mln osób są w Polsce przedsiębiorcami. To ludzie, którzy zasługują na lepsze niż dotąd traktowanie - zaapelował Goliszewski.

Biznes bez przeszkód

30 października podczas konferencji w BCC przedstawiciele rządu, organizacji biznesowych i przedsiębiorcy dyskutowali o kondycji mikrofirm zatrudniających nie więcej niż dziewięć osób.

- W trakcie akcji "Biznes bez przeszkód", którą prowadziliśmy w gazecie przez cały październik, poprosiliśmy przedsiębiorców, by dzielili się z nami swoimi problemami, szczególnie tymi związanymi z biurokracją, podatkami i przepisami, które utrudniają im prowadzenie działalności i ograniczają rozwój firm, a tym samym całej gospodarki - mówiła Jadwiga Sztabińska, redaktor naczelna DGP.

- Wysokie pozapłacowe koszty pracy, ograniczony dostęp do zewnętrznego finansowania, problemy z płynnością finansową i zatory płatnicze, skomplikowane przepisy podatkowe i niejasne ich interpretacje, brak przyjaznego nastawienia urzędników, częste zmiany przepisów oraz rozbudowane obowiązki informacyjne i dokumentacyjne - wyliczała Jadwiga Sztabińska. Jednocześnie zapowiedziała, że DGP, który stale stara się doradzać przedsiębiorcom, będzie konsekwentnie zabiegać o usuwanie barier.

Rośnie niepewność

Wśród drobnych przedsiębiorców spada optymizm - wynika z czwartej edycji cyklicznego badania ich nastrojów przeprowadzonego przez Tax Care i Idea Bank. - Badanie wyraźnie wskazuje na załamanie się nastrojów. Wprawdzie przeważająca większość małych firm nie spodziewa się spadku obrotów w 2013 r., ale zarazem deklaruje wzmożenie walki o klienta ceną usługi lub produktu. Wymowne jest też hamowanie inwestycji w firmach. Przedsiębiorcy obawiają się wydawania pieniędzy i zaciągania kredytów, choć są od tego wyjątki - mówiła Katarzyna Siwek, dyrektor działu analiz i komunikacji w Tax Care. - Nawet jeśli przedsiębiorcy nie widzą groźby utraty zamówień, to jednak coraz większym problemem są dla nich zatory płatnicze. Rośnie wśród nich krytyczna ocena kondycji polskiej gospodarki i niezadowolenie z relacji przedsiębiorca - administracja państwowa - podkreśliła.

Przewidywania przedsiębiorców dotyczące obrotów uzyskane w najnowszym badaniu Tax Care i Idea Banku zasadniczo nie różnią się od tych z pierwszych dwóch kwartałów. Jednak w odpowiedziach dotyczących planowanych inwestycji pojawiły się niepokojące sygnały.

- Już poprzednio zaobserwowaliśmy, że firm gotowych inwestować w środki trwałe jest mniej niż pod koniec 2011 r. Wtedy jednak wiązaliśmy to z cyklicznością - małe firmy kumulują wydatki inwestycyjne w ostatnich tygodniach roku, bo dzięki nim, starają się obniżyć zobowiązania wobec fiskusa. Znaczący wzrost odsetka przedsiębiorców nieplanujących inwestycji w kolejnym badaniu nie pozwala jednak sprowadzać tego problemu wyłącznie do czynników sezonowych - zaznaczyła Katarzyna Siwek.

Odsetek przedsiębiorców, którzy nie planują inwestycji w środki trwałe, wzrósł w tym roku do 61 proc., podczas gdy w grudniu 2011 r. wyniósł 37 proc.

- Gdy przedsiębiorcy cały czas słyszą, że ma być gorzej, to u części z nich potęguje to uczucie niepewności. W efekcie zaczynają się zastanawiać, czy pieniądze wydane na nowy sprzęt, maszynę czy samochód zwrócą się i kiedy to nastąpi. Podobne obawy pojawiają się wtedy, gdy firma zaczyna odczuwać problemy z regulowaniem należności przez kontrahentów - dodała.

Rządowy program

Polska zajmuje szóste miejsce w Europie pod względem liczby firm. Również pod względem zainteresowania młodych ludzi przedsiębiorczością sytuujemy się wysoko. 60 proc. młodych woli działalność gospodarczą niż pracę w korporacji czy instytucji publicznej.

- Mamy w Polsce dobry klimat dla przedsiębiorczości - mówiła Bożena Lublińska-Kasprzak, prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

PARP wspiera tworzenie firm i ich rozwój. Zaangażowanie to zostanie pogłębione po zakończeniu w Ministerstwie Gospodarki, którego PARP jest agencją, prac nad "Programem rozwoju przedsiębiorstw". Będzie to program wykonawczy do rządowej strategii innowacyjności i konkurencyjności gospodarki, która kładzie nacisk na wzmacnianie współpracy firm, tworzenie warunków sprzyjających przedsiębiorczości oraz powstawanie i wdrażanie innowacji.

- Tworzenie programu łączy się z konsultacjami społecznymi, których celem jest m.in. identyfikacja barier finansowych, prawnych, organizacyjnych i innych, z jakimi zderzają się firmy z poszczególnych sektorów. Posłużą one do zaproponowania nowych instrumentów służących rozwojowi przedsiębiorstw, w tym dalszych zmian obowiązującego prawa - dodała Bożena Lublińska-Kasprzak.

Dostęp do kapitału

Trudności z dostępem do kapitału i zagwarantowania sobie przez przedsiębiorców płynności finansowej były przedmiotem dwóch paneli dyskusyjnych.

- Oszczędności Polaków przekroczyły 1 bln zł. Z tego ponad 500 mld zł to pieniądze zdeponowane w bankach - wskazała Beata Kacprzyk z warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych (GPW). Rynki finansowe w Polsce, w tym zwłaszcza GPW, New Connect i Catalyst, to jej zdaniem, dobre miejsca zarówno do inwestowania kapitału, jak i pozyskiwania go.

- Na rynkach finansowych w Europie dominuje niepewność. Pod względem debiutów giełdowych GPW zajmuje pierwsze miejsce wśród giełd w całej Europie. Nic dziwnego, że wejście na parkiet jest dla wielu polskich przedsiębiorców miarą dojrzałości biznesu - zaznaczyła Beata Kacprzyk.

Trzy platformy obrotu kapitałem to, zdaniem Jerzego Kwiecińskiego, byłego wiceministra rozwoju regionalnego, dobre źródła zasilania biznesu w Polsce. - Jednak w Polsce czeka się średnio 500 dni na proces sądowy, podczas gdy średnia unijna wynosi 100 dni. To jedna z przeszkód, które hamują rozwój polskiej przedsiębiorczości - stwierdził.

Z kolei Michał Knitter, dyrektor departamentu produktów w Idea Banku, przyznał, że dotychczas banki nastawione były głównie na współpracę z większymi firmami, ale to się zmienia. - Kolejne instytucje finansowe tworzą ofertę dla najmniejszych firm, które zatrudniają do dziewięciu pracowników. Nie bez znaczenia dla drobnych przedsiębiorców jest możliwość otrzymania od Banku Gospodarstwa Krajowego poręczeń i zabezpieczeń finansowania zewnętrznego. Niemniej mogą oni liczyć na środki mierzone raczej tysiącami, a nie milionami złotych - dodał.

Największy problem z dostępem do zewnętrznych źródeł finansowania mają przedsiębiorcy, którzy stawiają pierwsze kroki na rynku. Banki bardzo rygorystycznie podchodzą do oceny ich zdolności kredytowej.

Przemysław Ruchlicki, ekspert prawny Krajowej Izby Gospodarczej, zauważył jednak, że najwięcej zyskują ci przedsiębiorcy, którzy potrafią czytać umowy i negocjować z bankami. - W bankach obowiązują formalności i procedury. Kto uważniej im się przyjrzy i je przeanalizuje, ten na ogół znajdzie dobre wyjście dla siebie i swojego przedsięwzięcia - zachęcał.

Zatory płatnicze

W okresie problemów z zatorami płatniczymi szczególnie przydatne mogą okazać się np. faktoring i windykacja. - Ogół przedsiębiorców, zwłaszcza drobnych, nie kojarzy faktoringu z zamianą faktur na pieniądze, a przecież to jest istotą tego narzędzia - zauważyła Monika Woźniak, menedżer zespołu faktoringu w Grupie Idea Banku.

W wielu wypadkach faktoring nie jest udostępniany najmniejszym firmom z uwagi na wysokie minimalne wartości faktur, jakie mogą być jego przedmiotem.

- Mikroprzedsiębiorstwa funkcjonują w przeświadczeniu, że stosowanie tego instrumentu nie sprawdza się, gdy ich miesięczne dochody oscylują w granicach 10 tys. zł. Tymczasem sam fakt korzystania z faktoringu mobilizuje kontrahentów do terminowego regulowania należności - wskazała.

- Wielu przedsiębiorców boryka się z nierzetelnością kontrahentów, a w efekcie - z brakiem należności za sprzedane usługi lub towary. Proces odzyskiwania należności jest czasochłonny, co może powodować problemy z utrzymaniem płynności finansowej - relacjonowała Agnieszka Stawarz, dyrektor sprzedaży dla biznesu w Rejestrze Dłużników ERIF BIG.

- Z danych Krajowego Rejestru Długów (KRD) wynika, że wielu kontrahentów nie płaci zobowiązań, by kredytować się kosztem swoich partnerów w biznesie najdłużej jak to możliwe. Trzecia część przedsiębiorców tłumaczy swoją nierzetelność płatniczą tym, że sami nie dostają zapłaty na czas - zauważył Adam Łącki, prezes zarządu KRD BIG.

Pomoc w ściąganiu zaległych należności świadczą przedsiębiorcom biura informacji gospodarczej: KRD, Info Monitor i Rejestr Dłużników ERIF.

- Przedsiębiorcy mogą wystawić na sprzedaż faktury, za które nie otrzymali zapłaty - wskazał Piotr Wajszczak, współwłaściciel Internetowej Giełdy Długów Dlugi.info.pl - Nasz serwis umożliwia im też wgląd w zaległości kontrahentów. W ten sposób każdy przedsiębiorca może zbyć swoje niespłacone zaległości i jednocześnie sprawdzić, z kim warto współpracować, a na kogo lepiej uważać - podkreślił.

Test wiedzy

Na zakończenie spotkania jego uczestnicy wzięli udział w teście z wiedzy o prowadzeniu biznesu, który wymagał odpowiedzi na 50 pytań. Trzy pierwsze miejsca, premiowane nieodpłatnym dostępem do serwisu finansowego online SuperKsiegowa.pl, zajęli stali czytelnicy DGP. Zwycięzcy przyznali, że bez codziennej lektury DGP nie odpowiedzieliby nawet na połowę pytań.

Panel dyskusyjny poświęcony metodom utrzymania płynności finansowej w firmach: od lewej Przemysław Ruchlicki z KIG, Adam Łącki, prezes KRD BIG, Dariusz Gafka, członek rady nadzorczej SuperKsiegowa.pl, Monika Woźniak z Idea Banku, Agnieszka Stawarz z Rejestru Dłużników ERIF Biura Informacji Gospodarczej i Piotr Wajszczak, współwłaściciel serwisu Dlugi.info

@RY1@i02/2012/220/i02.2012.220.13000040m.802.jpg@RY2@

Krzysztof Polak

krzysztof.polak@infor.pl