Przed końcem roku firmy porządkują bilanse

Poprawiają się nastroje przedsiębiorców i ich ocena płynności finansowej, co potwierdzają najnowsze raporty - zarówno Krajowego Rejestru Długów, jak i Bibby Financial Services. Wpływa na to powolna, ale widoczna poprawa koniunktury. Potwierdzają to dane Szybkiego Monitoringu NBP podsumowujące stan koniunktury w III kw. 2013 r. oraz prognozy na IV kw. 2013. Eksperci NBP obserwują wyraźną poprawę płynności w firmach, jednak na razie dotyczy on głównie dużych przedsiębiorstw.

"Obecnie oceny te są powyżej długookresowej średniej, co oznacza, że sytuacja płynnościowa przedsiębiorstw jest dobra. Pozytywne oceny dotyczą jednak głównie dużych przedsiębiorstw, które nie mają większych trudności z utrzymaniem pożądanego poziomu płynności. Sektor małych i średnich przedsiębiorstw, mimo poprawy, deklaruje zaś nieco większe problemy z obsługą zobowiązań wobec banków oraz wyraźne kłopoty z terminową spłatą zobowiązań handlowych" - czytamy w raporcie. Wśród małych i średnich firm jednak zanotował NBP "niewielki wzrost odsetka przedsiębiorstw borykających się z klasycznymi zatorami płatniczymi na rynku krajowym - posiadających jednocześnie opóźnione zobowiązania, jak i należności z tytułu dostaw i usług".

Naturalnie działania zmierzające do odzyskania należności zyskują na intensywności pod koniec roku kalendarzowego, z którym wiąże się zamknięcie roku obrotowego oraz sporządzenie bilansu rocznego.

- Przeterminowane należności w takiej sytuacji stają się jednym z najważniejszych problemów do rozwiązania. Odzyskane środki z tytułu zaległych należności nie tylko wpływają na poprawę wskaźników i poprawę płynności, ale mogą również istotnie wpłynąć na działania związane z podejmowaniem inwestycji i finansowaniem rozwoju firmy. To wszystko powoduje, że dyscyplina związana z monitorowaniem zaległych płatności nie powinna być sezonowym działaniem, a systematycznie i konsekwentnie działającym procesem - komentuje Kinga Rogowska, członek zarządu platformy obrotu wierzytelnościami Forum Debitum.

Którą z dróg prowadzących do odzyskania należności najlepiej zastosować w tym szczególnym momencie roku?

Na ostatnią chwilę

Przedsiębiorstwa mogą rozpocząć działania windykacyjne (polubowne lub na drodze sądowej) w ramach własnych struktur lub zlecić je profesjonalnej firmie, jednak podjęcie tych działań w ostatnich dwóch, trzech miesiącach roku kalendarzowego może przynieść efekty znacząco gorsze od oczekiwanych. Podobnie będzie w przypadku ubezpieczania portfela transakcji, a więc przeniesienia ryzyka na inny podmiot. Częściowym rozwiązaniem może być więc spieniężenie należności niewymagalnych poprzez skorzystanie z rozwiązania, jakim jest faktoring. Poprawi to cykl rotacji należności oraz płynność, ale nie rozwiąże problemu nagromadzonych w ciągu roku zaległych należności - komentuje Kinga Rogowska.

Według Kingi Rogowskiej w wielu przypadkach bardzo korzystnym rozwiązaniem może się okazać sprzedaż przeterminowanych wierzytelności. Powoduje ona szybki zwrot przynajmniej części zaległych pieniędzy, a poprzez cesję praw pozwala pozbyć się problemu na stałe.

- Obecnie każda, nawet mała i średnia firma, niezależnie od branży czy sektora, jaki reprezentuje, może tego dokonać za pośrednictwem firmy wyspecjalizowanej w obrocie wierzytelnościami lub samodzielnie, np. przez internet, korzystając przy tym z nowoczesnych narzędzi transakcyjnych - mówi.

Jak to wygląda w praktyce? Na uruchomionej niedawno platformie ForumDebitum.pl można dokonać sprzedaży poprzez wystawienie wierzytelności na licytację. Sprzedaż dokonuje się w zabezpieczonym serwisie, w ramach licytacji portfeli wierzytelności (liczba wierzytelności w portfelu oraz ich wartość nie podlegają ograniczeniom). Wygrywa ten licytujący, który złoży najkorzystniejszą ofertę. Koszt stanowi opłata, której wysokość jest uzależniona od ceny zaakceptowanej przez sprzedającego.

Elektroniczne platformy to łatwa sprzedaż, ale dla niektórych firm także atrakcyjne zakupy wierzytelności, których można później dochodzić. Ich zyskiem jest różnica pomiędzy kosztem nabycia i odzyskania wierzytelności a odzyskaną kwotą.

Lepiej systematycznie

Z czyszczeniem bilansu nie powinno się czekać do końcu roku; warto prowadzić ten proces systematycznie, np. co miesiąc lub kwartał, gdy tylko odzyskiwanie należności od danego płatnika stanie się uciążliwe lub zbyt kosztowne i czasochłonne. Efektywność finansowa będzie tym większa, im bardziej systematyczne metody i narzędzia zarządzania wierzytelnościami funkcjonują w przedsiębiorstwie. Presja czasu (wynikająca m.in. z groźby wyników słabszych od oczekiwanych) pod koniec roku nie sprzyja efektywnemu zarządzaniu wierzytelnościami.

Decyzja o tym, kiedy i których wierzytelności dochodzić na drodze polubownej, a które najkorzystniej jest sprzedać bądź ubezpieczyć, powinna wynikać z oceny opartej o dane finansowe, ale również historię współpracy z kontrahentami oraz dostępność narzędzi i wiedzy w przedsiębiorstwie.

Lepsza płynność finansowa oznacza konkretne, przeliczalne na pieniądze korzyści oraz większą wiarygodność finansową. Zwłaszcza w przypadku przedsiębiorstw, które prowadzą księgi handlowe i muszą sporządzać na koniec roku szczegółowe sprawozdania finansowe, ale również firm, które prowadzą uproszczoną księgowość. Dlatego żadna, nawet najmniejsza firma nie powinna lekceważyć problemu zarządzania wierzytelnościami.

Sprzedaż wierzytelności powoduje szybki zwrot przynajmniej części zaległych pieniędzy

Karol Dominowski