Dominacja kilku firm audytorskich na polskim rynku jest niepodważalna

Na koniec 2012 r. na liście uprawnionych do badania sprawozdań finansowych znajdowały się 1704 podmioty - wynika z opublikowanego właśnie raportu Komisji Nadzoru Audytowego (KNA). W porównaniu ze stanem na koniec 2011 r. ich liczba zmniejszyła się o 81. To różnica między firmami audytorskimi, które w zeszłym roku zostały wpisane na listę (68), a tymi, które zostały z niej skreślone (149). Przy tym aż 16 skreśleń było wynikiem nieuregulowania opłaty z tytułu nadzoru. Pozostałych dokonano na wniosek samych zainteresowanych. Te firmy, które w 2012 r. figurowały w wykazie podmiotów uprawnionych do świadczenia usług rewizji finansowej, przeprowadziły niespełna 30,7 tys. badań i przeglądów, a ich przychody z tego tytułu wyniosły w sumie prawie 689 mln zł. A to oznacza, że miały więcej pracy niż w poprzednim okresie (w 2011 r. - 26,85 tys. badań i przeglądów), za którą otrzymały mniejsze wynagrodzenie (728,52 mln zł). Potwierdziły się tym samym informacje, które opublikowaliśmy 12 kwietnia.

Po raz pierwszy w raporcie KNA przedstawiła analizę rynku podmiotów audytorskich badających w szczególności sprawozdania spółek giełdowych (patrz ramka). Jednak ze względu na to, że KNA nie dysponuje częścią danych za 2012, wzięła pod uwagę przede wszystkim informacje za 2011 r. Jak podkreśliła, wskazują one na zdecydowaną dominację w Polsce wielkiej czwórki (KPMG, PwC, Deloitte, Ernst & Young).

@RY1@i02/2013/087/i02.2013.087.18300030b.804.jpg@RY2@

Działalność audytorska w 2011 roku

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Komisja ujawniła za mało danych

@RY1@i02/2013/087/i02.2013.087.18300030b.805.jpg@RY2@

Krzysztof Burnos członek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów

Czytając raport KNA, odnosi się wrażenie, że problem koncentracji rynku nie istnieje. A tak nie jest. Uważam, że komisja ujawniła w swoim sprawozdaniu zbyt mało danych, abyśmy mogli dostrzec ten problem i właściwie ocenić strukturę rynku. Nie znamy przykładowo udziału firm audytorskich w sektorach o kluczowym (systemowym) znaczeniu dla rynku kapitałowego (banki, ubezpieczyciele, fundusze inwestycyjne, agendy rządowe, 20 największych spółek giełdowych etc.). Z danych KNA wynika, że 55 proc. całego krajowego rynku usług audytorskich należy do czterech firm. Nie jest to mały udział, jeśli zauważymy, że zatrudniają one zaledwie 10 proc. wszystkich biegłych rewidentów wykonujących zawód. Problem koncentracji rynku zatem istnieje. Ciekawe, że nawet polityczne inicjatywy nie są w stanie wpłynąć na potrzebną zmianę jego struktury. Szansę dostrzegam w innowacyjności i elastyczności mniejszych firm i sieci audytorskich. Nie będzie to jednak łatwe bez inwestycji kapitałowych, którym z pewnością nie sprzyja niski poziom cen za usługi rewizyjne.

Małe firmy wymagają lepszej kontroli

@RY1@i02/2013/087/i02.2013.087.18300030b.806.jpg@RY2@

Dariusz Witkowski dyrektor generalny Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych

Z danych zaprezentowanych przez KNA wynika, że w 2011 r. wielka czwórka badała sprawozdania finansowe przedsiębiorstw odpowiadających za 64 proc. kapitalizacji wszystkich spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Z drugiej strony są małe firmy audytorskie, których udział jest statystycznie niezauważalny (chodzi o takie, na które przypada poniżej 0,3 proc. kapitalizacji giełdowej). W sumie jednak pracują na rzecz spółek notowanych o łącznej wartości rynkowej prawie 216 mld zł - co stanowi ok. 1/3 kapitalizacji wszystkich emitentów z GPW. Być może więc kilkaset firm audytorskich ukrywa się w raporcie KNA pod pojęciem "pozostałe". To ogromna część rynku. W sumie przychody tej grupy wyniosły w 2011 r. 260,7 mln zł, co stanowiło 35 proc. łącznych przychodów wszystkich firm audytorskich z tytułu czynności rewizji finansowej. Jednym z priorytetów KNA powinno być lepsze zapoznanie się z tą właśnie grupą podmiotów - zarówno dla skuteczniejszego nadzoru, jak i dla szeroko pojętego bezpieczeństwa rynku.