Chile - kraj otwarty na inwestorów

28 czerwca 2018

Perspektywiczne branże

W zeszłym roku wysłaliśmy tam towary za 97,1 mln dol. W porównaniu z Meksykiem czy Brazylią - niewiele, ale wzrost w ciągu roku sięgnął 37 proc. Co świadczy o tym, że rynek ten jest coraz lepiej postrzegany przez polskich przedsiębiorców.

Jak wejść na rynek

- Chile jest bardzo otwartą gospodarką, w której nie występują znaczące restrykcje w stosunku do osób lub jednostek pragnących prowadzić działalność gospodarczą - zachęca Ambasada RP w Santiago. Jak informuje, chilijski system prawny oparty jest na zasadzie niedyskryminacji podmiotów zagranicznych. Na podobnej zasadzie oparte są zakupy publiczne - firmy zagraniczne mają takie same prawo do uczestnictwa w przetargach publicznych jak chilijskie.

Procedury uzyskania wizy dla zagranicznych przedsiębiorców (początkowo jako turystów, by później uzyskać status rezydenta) przebiegają bez problemów i są proste.

Również jako prosty nasza ambasada ocenia proces zakładania w Chile filii firmy czy tworzenia miejscowej. Nie ma zbędnej biurokracji, nie potrzeba wielu zezwoleń.

Możliwe formy obecności

● - może to być jedna z początkowych form rozpoczęcia prowadzenia interesów w Chile. Koncepcja ta zakłada, że osoba prywatna, wysłana przez firmę zagraniczną, mieszka w Chile przez określony czas i prowadzi interesy jako agent firmy. Ewentualnie może być wymagane pewnego rodzaju podstawowe i ogólne pełnomocnictwo. Takie biuro samo w sobie nie jest podmiotem prawnym. Nie może zatrudniać pracowników ani wynajmować pomieszczeń biurowych i apartamentów. Wszystkie kontrakty muszą być zawarte pomiędzy firmą zagraniczną a partnerem w Chile.

Reprezentant firmy, jako osoba bezpośrednio zatrudniona przez firmę w innym kraju, nie płaci podatku dochodowego w Chile, chyba że dostanie inny rodzaj wynagrodzenia płaconego w tym kraju.

● - to inna forma polecana eksporterom. Agencja zgodnie z prawem chilijskim ma osobowość prawną. Do jej utworzenia wymaga się podstawowego zestawu dokumentów: kopii statutu (lokalne zarządzanie firmą), oficjalne pełnomocnictwo od firmy matki dla osoby będącej miejscowym przedstawicielem, oficjalne oświadczenia w postaci aktu prawnego o utworzeniu agencji. Agencja prezentuje firmę matkę i ma możliwość prowadzenia czynności prawnych i handlowych. Może zatrudniać pracowników i zawierać kontrakty z miejscowymi partnerami.

Zakładanie firmy

W Chile są dwie formy gospodarczych jednostek prawnych:

● spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,

● spółka akcyjna.

Kolejne kroki przy ich zakładaniu są podobne:

1. Zawarcie u notariusza aktu założycielskiego.

2. Rejestracja w Rejestrze Handlowym wyciągu z aktu założycielskiego.

3. Publikacja wyciągu z aktu w "Diario Oficial" (w przeciągu 60 dni).

4. Złożenie podania do Chilijskiego Urzędu Skarbowego o nadanie numeru identyfikacji podatkowej (Rol Unico Tributario, RUT).

5. Złożenie podania do miejscowych władz o nadanie patentu handlowego.

Kapitał spółki akcyjnej podzielony jest na akcje, z kolei spółki z o.o. - na udziały. Generalnie akcje mogą podlegać obrotowi wtórnemu, podczas gdy zbycie i nabycie udziałów wymaga zgody wszystkich udziałowców. Kapitał spółki akcyjnej musi być subskrybowany i wpłacony w ciągu trzech lat od założenia.

Każda spółka akcyjna musi mieć zarząd składający się przynajmniej z trzech osób (pięć w przypadku spółek państwowych) oraz prezesa. Struktura spółek z o.o. pozostaje do uzgodnienia pomiędzy udziałowcami. Szczegóły dotyczące spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są zawarte w ustawie nr 3918. Z kolei ustawa nr 18 046 reguluje działalność spółek akcyjnych.

W Chile obowiązują dwa mechanizmy bankowe w zakresie inwestycji zagranicznych, omówione w:

● rozdziale XIV Regulacji Banku Centralnego dot. wymiany zagranicznej,

● ustawie nr 600 z 1974 r. (dalej: D.L. 600).

Każda zagraniczna firma planująca inwestycje musi otrzymać numer identyfikacji podatkowej (RUT) od Chilijskiego Urzędu Skarbowego. Dla inwestycji w wysokości co najmniej 10 tys. dol. ma zastosowanie rozdział XIV ustawy D.L. 600.

D.L. 600 ma zastosowanie dla inwestycji o wartości min. 5 mln dol. Jeśli część inwestycji jest wnoszona w postaci aportu rzeczowego - minimalny poziom wynosi 250 tys. dol. Inwestycja jest chroniona w ramach Kontraktu Inwestycji Zagranicznych w formie aktu notarialnego, zawartego pomiędzy inwestorem zagranicznym a Państwem Chilijskim, reprezentowanym przez Komitet Inwestycji Zagranicznych. Towarzyszące inwestycji kredyty nie mogą wynosić więcej niż 75 proc. wartości inwestycji.

Bariery wejścia na rynek

Poniżej przedstawiamy przykładowe bariery w odniesieniu do wybranych produktów.

● W przypadku zwierząt żywych, produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego zaświadczenie upoważniające do eksportu na teren Chile wystawia urząd Servicio Agricola y Ganadero (SAG), odpowiednik polskiego Głównego Inspektoratu Weterynarii. Procedura w imieniu producentów prowadzona jest przez upoważnione instytucje państw członkowskich UE (w Polsce jest to Główny Inspektorat Weterynarii). Na stronie SAG znajduje się lista producentów, którzy mogą eksportować do Chile: www.sag.cl/ambitos-de-accion/habilitacion-de-establecimientos.

● Dla niektórych wymagane są zaświadczenia zarówno z SAG, jak i Instituto de Salud Pública (Instytut Zdrowia Publicznego). W przypadku produktów o podwyższonej zawartości krytycznych składników odżywczych (sól, cukier, tłuszcze nasycone, wartość energetyczna) Ministerstwo Zdrowia Chile wymaga etykiety ostrzegawczej z napisem "Wysoka zawartość...". Wprowadzony został również zakaz reklam produktów o podwyższonym stanie ww. składników skierowanych do osób poniżej 14. roku życia. Przepisy miały wejść w życie w 2014 roku, zdecydowano jednak o przedłużeniu vacatio legis do 2015 roku.

● W przypadku kosmetyków w Chile obowiązują przepisy z kwietnia 2003 roku regulujące ich rejestrację, produkcję, import, magazynowanie, dystrybucję (certyfikat dopuszczenia do obrotu handlowego) i reklamę. Produkty krajowe i importowane przechodzą tę samą procedurę rejestracyjną i nie są tu przewidziane wyjątki dla towarów z UE.

● W 2005 roku wprowadzono system obligatoryjnych certyfikatów (dekret 298) dla importowanych produktów elektrycznych pod względem bezpieczeństwa ich używania, jakości oraz efektywności energetycznej. Jednocześnie Superintendencia de Electricidad y Combustibles (SEC) dopuszcza możliwość uznania certyfikatów zagranicznych dla konkretnych produktów wg listy wyłączeń (Resolución Extenta) znajdującej się na oficjalnej stronie internetowej SEC (www.sec.cl).

● dlatego narzuca wysokie podatki na niektóre towary (np. w przypadku wody mineralnej, napojów sztucznych i syropów - 13 proc., wina, szampana, wina musującego i piwa - 15 proc.).

w W szczególności jeśli chodzi o produkty farmaceutyczne, programy komputerowe i książki.

w używanych opon, azbestu i toksycznych odpadów przemysłowych oraz materiałów pornograficznych.

Podatki i cła

● Firmy krajowe podlegają podatkowi pierwszej kategorii w wysokości 17 proc. uzyskanego dochodu. Rok rozliczeniowy kończy się w Chile 31 grudnia. Mimo że jest to podatek roczny, firmy płacą wcześniej zaliczki od uzyskanych dochodów netto.

● Akcjonariusze i partnerzy podlegają podatkowi wyrównawczemu, płaconemu od dochodu uzyskanego ze swoich firm. Ten podatek płacony jest w ramach skali progresywnej (która kończy się na poziomie 40 proc. dla dochodu powyżej 110 tys. dol. w roku; można odjąć podatek pierwszej kategorii).

● Pracownicy podlegają podatkowi drugiej kategorii, który jest odprowadzany od ich pensji w każdym miesiącu (skala podobna jak w przypadku podatku wyrównawczego).

● Osoby i firmy zagraniczne, które otrzymują dochód w Chile, podlegają podatkowi dodatkowemu w zasadniczej wysokości 35 proc.; prawo przewiduje jednak wiele zwolnień i ulg.

● Podatek od wartości dodanej wynosi 19 proc. VAT jest podatkiem pośrednim nałożonym na nabywcę dóbr i usług.

Z chwilą przystąpienia Polski do UE warunki wzajemnej współpracy gospodarczej się zmieniły. Umowa stowarzyszeniowa UE-Chile wprowadziła znaczną redukcję stawek celnych, co spowodowało poprawę konkurencyjności towarów pochodzących z krajów unijnych.

Gdzie szukać wsparcia

Pracownicy ambasady udostępniają informacje o możliwościach dostępu do rynku, obowiązujących przepisach oraz instytucjach, które świadczą pomoc w nawiązywaniu kontaktów handlowych. Podpowiadają też sprawdzone kancelarie i wywiadownie gospodarcze, które pomagają poruszać się na rynku i sprawdzać ewentualnych kontrahentów.

Co warto eksportować z Polski

Według Ministerstwa Gospodarki największy popyt na towary z Polski jest na:

● maszyny i urządzenia dla górnictwa,

● pojazdy samochodowe i części,

● artykuły z tworzyw sztucznych,

● części do kotłów,

● kamienie młynarskie,

● wyroby przemysłu elektrycznego,

● alkohole,

● farmaceutyki,

● przetwory spożywcze,

● wyroby przemysłu budowlanego,