Obcy płacą więcej, ale i więcej wymagają

Prawie 5,1 tys. zł - tyle wynosiło w 2014 r. średnie wynagrodzenie brutto w przedsiębiorstwach z większościowym kapitałem zagranicznym. W polskich prywatnych firmach pracownicy zarabiali przeciętnie blisko 3 tys. zł - wynika z danych GUS. Różnica wynosiła 2,1 tys. zł. Dysproporcje pomiędzy zarobkami w firmach zagranicznych a tymi z polskim kapitałem to nic nowego. Procentowo największe były w 2002 r., gdy w tych pierwszych były o 88 proc. wyższe. Obecnie różnica wynosi "tylko" 70 proc.

Skąd te rozbieżności? - Wyższe wynagrodzenia w przedsiębiorstwach z kapitałem zagranicznym wynikają głównie z tego, że uzyskują one na ogół większą wydajność - tłumaczy prof. Krzysztof Marczewski z Instytutu Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur. Zastrzega jednak, że firmy te uzyskują często lepsze wyniki nie dlatego, że pracownicy mocniej się pocą z wysiłku, ale dlatego, że mają lepsze wyposażenie techniczne i nowocześniejsze technologie. Ponadto ich praca daje korzystniejsze efekty, bo jest zwykle lepiej zarządzana. - Niemniej ważne są też zagraniczne wzorce płac, w których bardziej niż w polskich przedsiębiorstwach przy podwyżkach wynagrodzeń uwzględnia się właśnie wzrost wydajności pracy i inflację, a nie tylko, tak jak to bywa w rodzimych firmach, głównie wzrost cen - uważa prof. Marczewski.

Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym funkcjonują często w sektorach gospodarki, które z natury są bardziej rentowne, np. w branży motoryzacyjnej. - Do tego dochodzą jeszcze m.in. banki z dość wysokimi zarobkami. To podnosi wysokość przeciętnych wynagrodzeń firm z obcym kapitałem - twierdzi Wiktor Wojciechowski, główny ekonomista Plus Banku.

Pracodawcy zagraniczni płacą często lepiej także dlatego, że mają większe wymagania wobec pracowników. W wielu przypadkach zatrudniają osoby ze znajomością języków obcych i gotowych do dłuższych wyjazdów do pracy w zagranicznych filiach koncernów. Wymagają więc często wyższego wykształcenia i odpowiedniego doświadczenia zawodowego. - A specjalistom trzeba dobrze płacić. Nie tylko wtedy, gdy się ich zatrudnia, ale należy też dbać o to, aby ich utrzymać w firmie, aby nie uciekli do konkurencji. Stąd pracodawcy zapewniają im odpowiednio wysoki poziom wynagrodzeń - ocenia prof. Elżbieta Kryńska z Uniwersytetu Łódzkiego. Dbają przy tym o stabilność zatrudnienia, ponieważ duża wymiana pracowników jest kosztowna i wymaga czasu. Bez fachowców nie mogą się obejść, bo firmy z obcym kapitałem są w dużej części nastawione na eksport i muszą być bardziej konkurencyjne, aby sprostać wymaganiom zagranicznych odbiorców towarów lub usług.

W tym roku nastąpiła znaczna poprawa na rynku pracy - spadło bezrobocie i wzrosło zatrudnienie.

- Obecnie firmy zagraniczne muszą zabiegać o specjalistów i menedżerów, przyciągają najlepszych pracowników nie tylko większą innowacyjnością, bardziej klarowną kulturą organizacyjną, ale także bardziej atrakcyjnymi zarobkami - podkreśla Artur Skiba, prezes zarządu agencji rekrutacyjnej Antal.

Według Krzysztofa Inglota, pełnomocnika zarządu firmy rekrutacyjnej Work Service, po poprawie na rynku pracy mamy obecnie deficyt pracowników. - Odczuwają to zarówno firmy zagraniczne, jak i polskie. To wymusza podwyżki wynagrodzeń, nawet w większym stopniu w przedsiębiorstwach rodzimych. Stąd dysproporcje w płacach będą się zmniejszać - przekonuje Inglot.

Na wysokość przeciętnego wynagrodzenia w firmach z obcym kapitałem wpływ mogą mieć wysokie płace wąskiej grupy osób należących do zarządów. - Zarobki na stanowiskach niższego i średniego szczebla w firmach z kapitałem zagranicznym są tylko o dziesięć, kilkanaście procent wyższe niż w rodzimych przedsiębiorstwach - twierdzi Inglot.

W firmach z zagranicznym kapitałem pracowało w ubiegłym roku 1,7 mln osób, natomiast w całej gospodarce 14,6 mln (łącznie z rolnikami, instytucjami i m.in. administracją). Przeciętna płaca w gospodarce wyniosła w tym czasie 3777 zł. Była więc o jedną czwartą niższa niż w przedsiębiorstwach z obcym kapitałem. ©?

@RY1@i02/2015/252/i02.2015.252.00000060a.802.jpg@RY2@

W zagranicznej średnio 2 tys. więcej niż w krajowej

Janusz K. Kowalski

janusz.kowalski4@infor.pl

Ranking wynagrodzeń w największych miastach Polski na