Pomysł na biznes nie tylko dla najbogatszych

Z roku na rok obniżają się kwoty, jakie trzeba wydać, żeby uruchomić własną działalność w formie franczyzy. W 2015 r. średnio było to 786,8 tys. zł netto, o 9,6 tys. zł, czyli o 1,2 proc. mniej niż rok wcześniej - wynika z danych firmy Profit System. Choć oczywiście są branże, w których za wejście na rynek trzeba było zapłacić więcej niż rok wcześniej.

Spadające stawki są efektem ogromnej konkurencji. Franczyzodawcy, by przyciągnąć do siebie inwestorów, stosują upusty i promocje. Innym powodem jest obranie przez sieci nowego kierunku ekspansji - przybywa takich, które stawiają na mniejsze miasta. Efektem jest dostosowanie warunków przystąpienia do sieci do możliwości finansowych potencjalnych inwestorów. Odbywa się to często przez opracowanie nowego konceptu, najczęściej mniejszego, a i w rezultacie wymagającego od przedsiębiorcy niższych nakładów finansowych. W ostatnich latach widać duży wysyp placówek w formacie ekspres.

Do spadku kwoty inwestycji przyczynia się przede wszystkim sektor usługowy, w którym o przedsiębiorcę walczy obecnie najwięcej firm - aż 550. To ponad pięć razy tyle co jeszcze dekadę temu. W skali ostatniego roku natomiast liczba sieci zwiększyła się o 18, czyli o 3,4 proc. Zadebiutowały 54 firmy, jednocześnie jednak 36 postanowiło wycofać się z rynku. Średnia kwota wydana na uruchomienie nowej placówki franczyzowej wynosiła w tej branży 1,3 mln zł. W porównaniu z 2014 r. zmniejszyła się o 2,1 proc.

Gastronomia ciągnie w dół

Ale i w usługach jest zróżnicowanie. Gastronomia, gdzie konkurencja jest największa, zaniża koszty. Odsprzedaż licencji na biznes oferuje już 176 firm i w tym segmencie co roku pojawia się najwięcej nowych graczy; w 2015 r. przybyło kolejnych 21. W związku z tym obecnie na własną restaurację czy bar wystarczy średnio 198 tys. zł. Dla porównania jeszcze w 2014 r. kwota ta przekraczała 213 tys. zł.

Coraz popularniejszą formą obniżania kosztów inwestycji stosowaną przez franczyzodawców jest oferowanie tańszej i droższej wersji biznesu. Przykładem może być marka Fun Pizza, pod którą lokal można otwierać w wersji ekspres, czyli nastawionej na obsługę klientów zamawiających na wynos i z dostawą do domu, oraz tradycyjnej, czyli z salą konsumpcyjną. W przypadku bogatszej wersji franczyzobiorca powinien przygotować się na wydatek minimum 35 tys. zł. Taka kwota wystarczy, przy założeniu, że wyposażenie restauracji zostanie wzięte w leasing. Przy formacie ekspres wystarczy dysponować ok. 20 tys. zł. Do tego, jak deklaruje sieć, od franczyzobiorcy nie jest pobierana opłata wstępna, czyli za dostęp do know-how.

W Stopiątce i Red Hot Chicken, choć koszt inwestycji sięga 140 tys. zł, wystarczy, że przyszły partner biznesowy dysponuje połową tej kwoty. Na pozostałą część firma Mastergrupa (właściciel obu sieci) udziela pożyczki. - Kredyt jest nieoprocentowany, udzielany z zasobów firmy. Partner zwraca pieniądze dopiero wtedy, gdy biznes zaczyna osiągać zysk. Zazwyczaj następuje to po roku do dwóch od otwarcia restauracji - informuje Marcin Ciesielski z firmy Mastergrupa. Przyznaje jednak, że nie każdy może liczyć na pożyczkę. - Otrzyma ją ten, kto jest wstanie zaangażować się w prowadzenie biznesu na 100 proc. - dodaje.

Innym sposobem na "zejście z ceny" jest postawienie przez franczyzodawców na coraz modniejsze food trucki, czyli na sprzedaż jedzenia z wózków oraz z przystosowanych do tego przyczep. Biznes w tej formie proponuje m.in. sieć Fritt’s Buddy, która rozwija się też w postaci lokali stacjonarnych. Firma ocenia wielkość inwestycji na 30-70 tys. zł. Na mobilność stawia też Pizza Bus, która koszty inwestycji w gotowy punkt wylicza na 42 tys. zł netto. Jak tłumaczy, chce w ten sposób zapełnić lukę na wsi, gdzie pizzerie z miasta nie chcą dowozić jedzenia albo robią to, ale po doliczeniu słonych opłat za transport.

Średnie koszty uruchomienia biznesu spadają też w sektorze nieruchomości, finansach i bankowości oraz doradztwie prawnym i gospodarczym. Są to te sektory w których liczba sieci zwiększa się w ostatnich latach najdynamiczniej i rosnąca konkurencja robi swoje. Choć eksperci dodają, że znaczenie ma również fakt, iż usługi przenoszą się do internetu. W związku z tym nie ma już potrzeby inwestowania w duże lokale, co obniża koszty związane z czynszem, ale i zakupem wyposażenia.

Handel droższy

W branży handlowej sytuacja jest odwrotna. Tu, żeby uruchomić interes, trzeba wydawać coraz więcej. Średnia kwota, jaką inwestują franczyzobiorcy, wzrosła w ostatnim roku do ponad 220 tys. zł, wobec 211 tys. zł rok wcześniej. Przyczyniła się do tego branża odzieżowo-obuwnicza, gdzie średnia inwestycja jest na poziomie 253,7 tys. zł; rok wcześniej było to 223,99 zł, czyli o ponad 13 proc. mniej.

Skąd ten wzrost, skoro liczba sieci cały czas się zwiększa, a więc rośnie konkurencja? Obecnie w tym sektorze odsprzedaż licencji oferuje 151 firm, wobec 148 rok wcześniej. Tylko w 2015 r. zadebiutowało 12 nowych konceptów, ale dziewięć jednocześnie postanowiło wycofać się z rynku.

Branża ceni się wysoko, ponieważ koniunktura na rynku jest dobra, a Polacy coraz chętniej wydają pieniądza na ubrania i buty w markowych salonach. Oczywiście decydujące znaczenie ma ich lokalizacja - preferowane są centra miast i galerie handlowe, a tu pozyskanie lokalu jest najbardziej kosztowne. Na kosztach odbijają się też oczekiwania co do jakości, na którą stawiają sieci działające w tej branży, a która jest wyrażana nie tylko w oferowanym asortymencie, ale też w wykończeniu i wyposażeniu salonu.

Jednak i w tej branży są sektory, w których koszty franczyzy spadają. Dotyczy to artykułów dziecięcych, sportowych, dla domu i ogrodu, art. zdrowotnych i aptek. I w tym przypadku powodem jest przede wszystkim przekierowanie oferty do mniejszych miejscowości. Zaproponowanie tam biznesu na warunkach, jakie sieci oferują przedsiębiorcom w większych miastach, nie ma więc sensu. I to nie tylko dlatego, że możliwości finansowe inwestorów z mniejszych ośrodków są ograniczone. Wynika to też z realiów lokalnych rynków, na których bezcelowe jest np. posiadanie lokalu o bardzo dużej powierzchni. Dlatego koncepty handlowe są modyfikowane i dostępne w skromniejszej wersji.

Ułatwić start

Niektóre sieci, chcąc zachęcić inwestorów, przejmują na siebie dużą część kosztów. Tak robi na przykład Komfort, który od tego roku proponuje model franczyzy depozytowej. W praktyce oznacza to, że firma niemal w całości ponosi koszty otwarcia placówki, finansując remont i wystrój sklepu. Franczyzobiorcą można zostać z kapitałem płynnym na poziomie 50 tys. zł. - To kwota, którą inwestor przekazuje nam tytułem opłaty wstępnej za przystąpienie do sieci. W nowym modelu uruchomiliśmy już 12 sklepów. Kolejny powstanie w grudniu - wyjaśnia Michał Stemplewski, menedżer klientów kluczowych firmy Sklepy Komfort.

Ustępstwa i zmiany w modelu prowadzonego biznesu sprawiają, że już około połowy z funkcjonujących franczyzodawców nie pobiera opłat za odsprzedaż know-how, wiele zawiesza na kilka miesięcy opłaty za działanie w ramach konceptu czy oferuje towar w komis. Liczba sieci, które oczekują nakładów na poziomie mniejszym niż 100 tys. zł, stale rośnie: w 2015 r. było 568 takich firm, dla porównania w 2010 r. niemal o połowę mniej.

@RY1@i02/2016/230/i02.2016.230.13000020d.801(c).jpg@RY2@

Inwestycje franczyzobiorców w placówkę franczyzową

Patrycja Otto

 patrycja.otto@infor.pl