Bankowcy umiarkowanie szczęśliwi

Zysk netto sektora bankowego w 2018 r. prawdopodobnie przekroczył 15 mld zł. Od stycznia do listopada zamknął się kwotą 14,2 mld zł. Końcówka roku jest często słabsza ze względu na tworzenie dodatkowych rezerw związanych z zamykaniem ksiąg rachunkowych albo wynagrodzeniami ekstra dla sprzedawców. Nie powinno to jednak być przeszkodą w uzyskaniu okrągłej liczby.

Oznaczałoby to 10-proc. poprawę rezultatów w porównaniu z 2017 r. Nie świadczyłoby jednak o znaczącym wzroście dochodowości. Zeszłoroczna poprawa wyników przekłada się bowiem na wzrost stopy zwrotu z kapitału – podstawowego wskaźnika opłacalności biznesu – z 6,7 proc. do 7,6 proc., takiego samego, jaki sektor wypracował w 2016 r. Stopa zwrotu z aktywów wzrosła z 0,77 proc. do 0,82 proc., minimalnie powyżej wyniku sprzed dwóch lat.

Bankom w zeszłym roku sprzyjała koniunktura. Wzrost gospodarczy był najwyższy od 2007 r., co skutkowało m.in. rekordowo niskim bezrobociem. Efekt: brak problemów z niespłacanymi kredytami. Widać to w wynikach dwóch instytucji, które podały już wstępne wyniki za 2018 r. W Banku Millennium koszt ryzyka, czyli proporcja zawiązanych rezerw do wielkości portfela kredytowego, spadł poniżej 0,5 proc. i był najniższy od lat.

Dobre wyniki gospodarki przekładały się też na rezultaty biznesowe. Wzrost dochodów konsumentów i wysokie zyski przedsiębiorstw zaprocentowały napływem oszczędności klientów. – Wzrost depozytów w 2018 r. był szczególnie wysoki ze względu na wysoką płynność na rynku oraz „ucieczkę w kierunku jakości” – mówił na wtorkowym spotkaniu z dziennikarzami João Brás Jorge, prezes Banku Millennium. Ten ostatni czynnik był związany głównie z problemami banków należących do Leszka Czarneckiego, których klienci jesienią przenieśli część depozytów do konkurencji. A ze względu na słabą sytuację na giełdzie Polacy rezygnowali z funduszy inwestycyjnych na rzecz lokat w bankach.

Jak napływ środków do banków przekłada się na wyniki? Jeśli jest duży, instytucje finansowe mogą sobie pozwolić na oferowanie niskiego oprocentowania. Ma to pozytywny wpływ na marżę odsetkową. A jej wzrosty obserwowane w 2018 r. były związane z oferowaniem na szeroką skalę wysoko oprocentowanych kredytów konsumpcyjnych. Santander Bank Polska pochwalił się w minionym tygodniu, że jego portfel pożyczek gotówkowych urósł w 2018 r. o połowę. Millennium mówi o zwiększeniu sprzedaży takich kredytów o niemal 40 proc.

To głównie odsetki stoją za poprawą dochodów banków. Drugie źródło poprawy: zyski z prowizji, praktycznie wyschło. Przyczyniły się do tego obowiązujące cały czas ograniczenia, jeśli chodzi o przychody z prowizji kartowych. W ubiegłym roku poprawy nie było ze względu na de koniunkturę na rynku kapitałowym: banki nie zarabiały na transakcjach giełdowych ani na sprzedaży funduszy. A są i takie czynniki, które ciągną wyniki w dół. Jeden z nich to koszty działania. Instytucje finansowe ograniczają zatrudnienie, mimo to odczuwają presję na wzrost płac. Kluczowa sprawa to jednak obciążenia na rzecz państwa. Wprowadzenie podatku od instytucji finansowych skutkuje tym, że w Banku Millennium efektywna stawka podatkowa wyniosła w 2018 r. 40 proc.

– Naszą ambicją jest to, by w 2019 r. mieć lepszy wynik niż w 2018 r. – mówił kilka dni temu Michał Gajewski, prezes Santander Bank Polska, który wypracował w zeszłym roku niespełna 2,4 mld zł zysku. – Nie możemy być całkowicie pewni, że będziemy mieć dwucyfrową stopę zwrotu z kapitału, ale będziemy blisko – deklaruje João Brás Jorge. Rekordowy zarobek jego banku w 2018 r. (761 mln zł) przełożył się na 9,6-proc. wskaźnik efektywności kapitału. Bankierzy wiedzą jednak, że o wzrost dochodów i zysków nie będzie łatwo. Między innymi za sprawą oczekiwanego wolniejszego wzrostu gospodarczego. ©℗

Wyniki sektora bankowego (mld zł)