"Bunt" w zarządzie NBP, czyli niezręczny moment na rokosz

Upublicznienie "zamachu politycznego" w NBP

Najpierw prawicowe media zaalarmowały o „zamachu politycznym”, który może się skończyć odejściem prezesa NBP. Szybko się okazało, że chodzi o bunt w zarządzie banku centralnego. A konkretnie o to, że część członków zarządu chce pewnego ograniczenia kompetencji szefa banku (zgodnie z konstytucją i ustawą o NBP bank ma trzy główne organy: prezesa, zarząd i Radę Polityki Pieniężnej). Mowa o likwidacji niektórych departamentów, kontroli zarządu nad wydatkami banku centralnego, a także o sposobie ustalania premii dla prezesa (w 2024 r. Glapiński zarobił 1,38 mln zł brutto, w instytucjach publicznych prawdopodobnie nie ma nikogo, kto mógłby liczyć na więcej).

Próba „zamachu” miała trwać już kilka tygodni. Jej upublicznienie zbiegło się z reakcją prezesa w stosunku do zamachowców. Zmian w strukturze departamentów nie było, za to w niespotykany sposób zmienił się zakres odpowiedzialności poszczególnych członków zarządu. Po poprzedniej aferze – z 2023 r. – na boczny tor został odstawiony Paweł Mucha, który nie nadzoruje żadnego departamentu. Teraz w podobnej sytuacji znaleźli się: Marta Gajęcka, Piotr Pogonowski i Rafał Sura. Gajęcka zajmowała się wcześniej departamentem zagranicznym, Pogonowski odpowiadał za rozliczenia transakcji finansowych i statystykę, za departament systemu płatniczego, departament rozliczeń gospodarki własnej, departament koordynacji i realizacji zakupów oraz wystawowe Centrum Pieniądza.

Tu należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisami nadzór nad departamentami mogą sprawować tylko prezes i wiceprezesi NBP. Żeby ominąć to ograniczenie, prezes udziela upoważnienia do nadzorowania zwykłym członkom zarządu. Formalnie brak nadzoru nad departamentami nie jest niczym niezwykłym. W rzeczywistości pokazuje jednak brak zaufania prezesa wobec części współpracowników.