Losy euro zależą od unii fiskalnej

Euro od momentu jego powstania prześladują logiczne sprzeczności. Najbardziej znaną jest połączenie: żadnego ratowania, żadnego wyjścia, żadnej upadłości. Ta konkretna sprzeczność jest obecnie w trakcie likwidowania i powoduje powstanie innej: upadłość, nierównowaga i brak unii fiskalnej.

Niemiecka propozycja antykryzysowa dotyczy wyłącznie upadłości, ma silne poparcie. Kanclerz Niemiec Angela Merkel mówi, że podatnik nie może ponosić kosztów transgranicznych transferów mających na celu uratowanie suwerennego kraju przed bankructwem. Jest to niewątpliwie prawdą w przypadku unii monetarnej w jej obecnym kształcie. Druga niespójność polega na utrzymywaniu nierównowag wewnętrznych. Rosną one ponownie zarówno globalnie, jak i wewnątrz strefy euro i nie ma wiarygodnego planu, by je powstrzymać. Trzecim elementem niespójności jest brak unii fiskalnej.

Nierównowagi generują wielkie przepływy finansowe pomiędzy krajami. Przy braku centralnych regulacji finansowych przepływy te prowadzą do zakłóceń w sektorze finansowym, które w końcowym rozrachunku obciążają rządy. Przy braku wspólnego pochłaniacza wstrząsów fiskalnych i bez możliwości dewaluacji kraje mogą się znaleźć w sytuacji, z której nie będą się w stanie wydostać bez pomocy zewnętrznej. Taka sytuacja może właśnie zachodzić w Irlandii. W unii monetarnej przy rozproszonej strukturze długu takie kryzysy są również wysoce zaraźliwe. W strefie euro panuje przekonanie, że każdy kryzys można rozwiązać przy odpowiedniej dozie dyscypliny fiskalnej. Grecja, Irlandia, a być może wkrótce i Portugalia mogą szybko pokazać, że to nieprawda. Unia monetarna może żyć z fundamentalnymi sprzecznościami - ale nie na wieki. Jeżeli z Berlina i Brukseli płynie komunikat, że unia fiskalna jest nierealistyczna, nie powinniśmy być zaskoczeni, że inwestorzy stawiają na rozpad strefy euro na twardy rdzeń i peryferie. To dość prosta implikacja nowego mechanizmu rozwiązywania kryzysów.

Tłum. TK

© The Financial Times Limited 2010. All Rights Reserved

Wolfgang Münchau

"The Financial Times"