Strefa euro przed strategią wyjścia

W maju 2009 roku Europejski Bank Centralny obniżył stopy procentowe po raz ostatni, do jednego procenta, ale odrzucił apele o wprowadzenie polityki zerowych stóp. Słyszałem wtedy: dla gospodarki nie liczą się oficjalne stopy procentowe, ale rzeczywiste oprocentowanie na rynku pieniężnym.

Jeżeli zaakceptujemy ten argument, to dojdziemy do wniosku, że EBC podniesie w tym miesiącu stopy procentowe. Wycofując się stopniowo z polityki płynnościowej, bank spowodował, że stopy rynku pieniężnego wróciły niepostrzeżenie w pobliże jednego procenta, czyli poziomu oficjalnych stóp krótkoterminowych. O ile więc amerykańska Rezerwa Federalna i Bank Anglii rozważają obecnie kolejną fazę łagodzenia ilościowego, Europejczycy nie tylko myślą o strategii wyjścia; oni już zaczęli ją realizować.

Wycofanie się z polityki finansowego wsparcia jest istotnie usprawiedliwione. Poprzez politykę płynnościową EBC pogłębia kulturę uzależnienia. Bez cotygodniowego ustalania poziomu płynności wiele banków by nie przetrwało. Ta polityka maskuje rzeczywisty stan niewypłacalności i kiedyś musi się skończyć. Trudno jest znaleźć kogokolwiek, kto domagałby się w tym momencie podwyżki stóp procentowych. Przy bezrobociu w strefie euro sięgającym 10 proc., dużej nadwyżce kapitału i niemal całkowitym braku presji inflacyjnej stopy muszą spaść, by sprowadzić gospodarkę do stanu równowagi. Jednostronne kroki podjęte przez kilka krajów spoza Europy, zmierzające do poprawy ich względnej konkurencyjności poprzez dewaluację kursu swoich walut, stały się faktem.

Bez względu na to, czy patrzymy na politykę monetarną na podstawie modelu, z perspektywy zarządzania ryzykiem finansowym, czy z punktu widzenia międzynarodowej koordynacji polityki, wniosek jest ten sam. Czas na podniesienie stóp procentowych może kiedyś nadejść. Ale jeszcze nie teraz.

 Tłum. TK

© The Financial Times Limited 2010. All Rights Reserved

Wolfgang Münchau

The Financial Times