Musimy przygotować mechanizm ochrony euro

Wprowadzenie wspólnych reguł budżetowych jest niezmiernie skomplikowane. W każdym kraju UE finanse publiczne są ustalane w odmienny sposób. W jednym państwie decyduje o tym rząd. W innym parlament. Wątpię, aby niemiecki czy nawet polski Trybunał Konstytucyjny zgodził się, by Bruksela decydowała, jak ma wyglądać budżet państwa. W większości krajów UE główne partie polityczne wcale nie chcą oddawać tak ważnych prerogatyw na szczebel europejski, jakim jest ustalanie dochodów i wydatków państwa.

O takich karach mówi się od 10 lat. I nikt nigdy ich nie doświadczył. Odbieranie funduszy strukturalnych oznaczałoby wprowadzenie dwóch kategorii państw członkowskich. Ewentualne sankcje poniosą wyłącznie uboższe kraje UE, które z funduszy strukturalnych korzystają. A przecież bogate państwa też łamią reguły z Maastricht.

Mówi pan o rozwiązaniu, które sam zaproponowałem jako pierwszy. I które moim zdaniem ma szansę na realizację. Polega ono na takiej zmianie prawa europejskiego, zgodnie z którym państwa o deficycie budżetowym większym niż 3 proc. PKB automatycznie odprowadzają określone pieniądze do specjalnego funduszu. Tu nie ma więc mowy o każdorazowej decyzji politycznej. Są po prostu reguły, które działają automatycznie. Fundusz nie musi być zresztą utworzony natychmiast, tylko za pięć czy siedem lat. Wówczas politycy, którzy dziś podejmą w tej sprawie decyzje, nie muszą z tego powodu przegrać wyborów. A sama perspektywa nowych regulacji już dyscyplinowałaby rządy do ograniczenia dziury w budżecie.

Pozytywnie odnoszą się do niego Niemcy, Holendrzy. Obawiam się natomiast reakcji Nicolasa Sarkozy’ego, który do tej pory nigdy nie myślał strategicznie. Podobne wątpliwości mam wobec Silvia Berlusconiego i Jose-Luisa Zapatero. Ale kiedy za rok okaże się, że problem Grecji nie ustępuje, a kraj potrzebuje kolejnych funduszy pomocowych, wówczas nawet ci politycy zrozumieją, że konieczne są rozwiązania systemowe. Nie jednorazowe deklaracje.

@RY1@i02/2010/074/i02.2010.074.000.008b.001.jpg@RY2@

Fot. CEPS

Daniel Gros, dyrektor Centrum Europejskiej Polityki Strategicznej CEPS

, dyrektor Centrum Europejskiej Polityki Strategicznej CEPS, autor pomysłu powołania Europejskiego Funduszu Walutowego