Aleksander Nelicki

Uchwalona w ramach Polskiego Ładu ustawa z 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1927) tylko w ograniczonym zakresie zrekompensuje ubytki dochodów samorządów z udziałów we wpływach z PIT. Wprowadzony przez nią nowy mechanizm ustalania wysokości udziałów w PIT i CIT, choć ma zalety, równocześnie spowolni odbudowę dochodów z PIT.

Z działania systemu gospodarki odpadami komunalnymi nikt nie wydaje się zadowolony, szczególnie mieszkańcy miast i gmin z powodu coraz wyższych opłat za odbiór śmieci [tabela]. Gminy i miasta również, bo system jest nieszczelny i się nie bilansuje. I wreszcie państwo z powodu nie najlepszej efektywności działania systemu. Czy sytuację poprawi ostatnia nowelizacja przepisów, czyli ustawa z 11 sierpnia o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz.U. z 2021 r. poz. 1648), która weszła w życie 23 września? Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista.

Rząd podjął już prace nad nowymi, systemowymi rozwiązaniami, jednak ostateczne decyzje jeszcze nie zapadły. Z wypowiedzi Ministerstwa Finansów możemy wnioskować jedynie o niektórych, niekoniecznie najważniejszych modyfikacjach. Na przykład dochody samorządów z PIT i CIT mogą być ustalane na podstawie prognozowanych wpływów, co umożliwiłoby wypłacanie im równych 12 rat, z możliwością dokonania korekt.

Samorządy wykonując zadania zlecone, powinny otrzymywać z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej ich realizację. Tak się jednak często nie dzieje. Żeby sprawnie i terminowo wywiązać się z nałożonych zadań, JST częściowo finansują je ze środków własnych. I chcą je potem odzyskać. W jaki sposób? Co można zrobić? O tym w dzisiejszym studium przypadku

Gminy, zwłaszcza te, w których część dochodów związana jest z działalnością sportową, gastronomiczną czy z turystyką, obawiają się utraty wpływów i kryzysu – zarówno finansowego, jak i społecznego. Szukają więc sposobów na ożywienie gospodarcze. Jednym z nich może się okazać stworzenie strefy aktywności gospodarczej. Czy warto się tego podejmować? Na co uważać? Na te i inne pytania odpowiadamy w dzisiejszym studium przypadku.