zmowa przetargowa

Od momentu ostatniej nowelizacji kodeksu karnego, od której minęło już ponad trzy miesiące, istotnie zwiększyła się aktywność organów ścigania, szczególnie w kontekście przestępstw przetargowych – pole działań podlegających kryminalizacji jest szersze, a kary bardziej surowe. Częściej pojawiają się akty oskarżenia w tych sprawach, a zarzuty w nich zawarte w wielu przypadkach dotyczą zachowań, które jeszcze przed nowelizacją były bagatelizowane w kontekście prawa karnego. Dlatego warto przypomnieć sobie najważniejsze zmiany, jakie wprowadziła ostatnia nowelizacja k.k. w tym zakresie, szczególnie w kontekście art. 305 k.k., by wiedzieć, w jakich relacjach i obszarach biznesowych zachować szczególną czujność i rozwagę, zwłaszcza w komunikacji z partnerami biznesowymi.

Zmieniony kodeks karny zakazuje każdego rodzaju naruszeń przetargowych i tym samym ucina dotychczasowe wątpliwości związane z kwalifikacją i ze rozumieniem pojęcia przetargu publicznego. Przedsiębiorcy muszą się mieć na baczności: ryzyko odpowiedzialności karnej jest teraz poważniejsze, a kary surowsze - piszą Krzysztof Witek i Mikołaj Deptalski z kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy.

Przedsiębiorca, który dopuścił się zmowy przetargowej, aby skorzystać z instytucji samooczyszczenia, musi dowieść, że współpracował z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub organami ścigania – uznała Krajowa Izba Odwoławcza.

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowanie wyjaśniające i przeszukania w celu sprawdzenia czy istnieje zmowa przetargowa przy dostawach karetek. Jak podano w środę na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pracownicy Urzędu, po uzyskaniu zgody sądu, przeprowadzili przeszukania w siedzibach kilku przedsiębiorców.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył ponad 7 mln zł kary za zmowę przetargową na siedmiu przedsiębiorców zajmujących się m.in. odbiorem odpadów, podał Urząd. Utworzone przez firmy konsorcjum służyło ograniczeniu konkurencji w zamówieniach publicznych organizowanych przez związek gmin aglomeracji poznańskiej.

Zatrudnienie jako podwykonawcy firmy, która nie złożyła wyjaśnień i odpadła z przetargu, nie musi oznaczać, że zawiązano niedozwolone porozumienie – uznała KIO.

UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające ws. przetargów na dostawę i wdrożenie systemów informatycznych wykorzystywanych przez służbę zdrowia - przekazał w środę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przeszukano siedziby Asseco Poland, Comarch Healthcare i Bestprojects.

UOKiK ukarał pięciu uczestników zmowy przetargowej na Śląsku. Kara wyniosła łączne 1,2 mln zł, ale jedna z firm nie zapłaciła nic dzięki procedurze łagodzenia kar.

Kary w łącznej wysokości prawie 1,2 mln zł nałożył Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na uczestników zmowy w przetargu dotyczącym utrzymania czystości w Tychach w latach 2015-18 - poinformował w czwartek UOKiK.

Nieprawomocna decyzja stwierdzająca zmowę przetargową nie oznacza konieczności przejścia przez firmę procedury samooczyszczenia – uznała Krajowa Izba Odwoławcza.

Do potwierdzenia zmowy przetargowej wystarcza ciąg przesłanek takich jak znajomość przedsiębiorców, wspólny czas złożenia ofert, wypełnienie ich jednakowym charakterem pisma czy zamiar wzajemnego podwykonawstwa. Nawet jeśli żadna z nich nie przesądza o zawiązaniu porozumienia, to wspólnie mogą już to robić – uznał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie przeciwko spółkom Aglet z Warszawy i Star Budowa z Chybic (woj. świętokrzyskie). Podejrzewa, że zajmujący się budową i naprawą dróg przedsiębiorcy wpłynęli na wynik blisko 10 przetargów na remonty. Były one organizowanie przez gminy w województwie świętokrzyskim, a wartość zamówień wynosiła od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.

Obowiązująca od ponad 16 lat ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 703 ze zm.) jest martwa. Sprawy przeciwko spółkom praktycznie nie są prowadzone. Niebawem jednak ma to się zmienić. Czekający na pierwsze czytanie w Sejmie rządowy projekt nowych przepisów ułatwi karanie firm. Prawomocne skazanie menedżera czy pracownika nie będzie już konieczne do nałożenia sankcji na spółkę. Ich wysokość wyniesie od 30 tys. aż do 30 mln zł. Środowisko przedsiębiorców uważa, że nowe przepisy pogorszą klimat do prowadzenia działalności gospodarczej. Podczas konsultacji projektu nie zwrócono natomiast uwagi na dodatkowe zagrożenie – podwójną karalność za ten sam czyn, co koliduje z zasadą ne bis in idem. Artykuł 4 przesądza bowiem wprost, że odpowiedzialności podmiotu zbiorowego na zasadach określonych w ustawie nie wyłącza innych rodzajów odpowiedzialności (patrz: ramka).

Polskie przepisy o wykluczaniu nieuczciwych firm z rynku zamówień publicznych są niezgodne z unijnymi i powinny zostać jak najszybciej zmienione. Taki wniosek płynie z nowego wyroku TSUE.

Sam fakt zawiązania konsorcjum przez firmy, które teoretycznie mogły samodzielnie wystartować w przetargu na budowę metra, nie świadczy o zmowie – uznała Krajowa Izba Odwoławcza.

Każdy, kto poniesie szkodę wskutek zmowy przedsiębiorców, będzie mógł ubiegać się o jej naprawienie. To zaś oznacza, że jeśli np. czołowi na rynku producenci sprzętu RTV zawrą nielegalne porozumienie, skutkujące wzrostem cen, konsumenci wreszcie nie będą musieli się na to godzić. Różnicę pomiędzy realną wartością towaru a zapłaconą kwotą wyegzekwują w sądzie.

Przedsiębiorcy opracowują coraz to nowe sposoby zawierania nielegalnych porozumień. Możliwość uniknięcia kary może nie być wystarczającym bodźcem do wyjścia ze zmowy - mówi Marek Niechciał, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Od kilku lat rośnie liczba spraw wszczynanych przez organy ścigania, mających na celu wykrycie zmów przetargowych. Nie przekłada się to jednak na równie imponujący wzrost liczby osób skazanych za zmowę.