zachowek

Ustawa o fundacji rodzinnej, która weszła w życie 22 maja 2023 roku wprowadziła do systemu prawa zupełnie nową instytucję – fundację rodzinną. Wraz z nowymi przepisami, doszło też do zmian w prawie spadkowym. Wszystko po to, by uregulować zasady wypłaty zachowku po śmierci założyciela fundacji. Nowe przepisy rozciągają się jednak na wszystkich, którym w testamencie zapisano duży spadek, jednocześnie pozbawiając go innych uprawnionych. Przyjrzyjmy się, jakie zmiany zaszły w zakresie zachowku.

Zachowek to rekompensata i forma ochrony interesów majątkowych najbliższych członków rodziny, którzy nie zostali uwzględnieni w testamencie. Jeśli osoba została pominięta w testamencie bliskiego krewnego, może domagać się rekompensaty zwanej zachowkiem. Kto jest w kręgu osób uprawnionych do zachowku, jakie są terminy na zgłoszenie roszczeń i jak się oblicza zachowek?

Przed Trybunałem Konstytucyjnym odbyła się wczoraj rozprawa, podczas której pochylono się nad problemem potencjalnej niekonstytucyjności jednego z przepisów prawa spadkowego. Chodzi o art. 1002 kodeksu cywilnego, który wskazuje, że roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do niego tylko wtedy, gdy ten spadkobierca należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. TK po wysłuchaniu uczestników postępowania odroczył postępowanie bez podania nowego terminu.

Trybunał Konstytucyjny odroczył w środę bez terminu rozprawę w sprawie ograniczenia dziedziczenia prawa o zachowek. Uznania tego przepisu za niekonstytucyjny chcą dwie kobiety, którym sąd odmówił prawa do dziedziczenia tego roszczenia.

Na wokandzie Sądu Najwyższego stanął wczoraj praktyczny problem wyliczania zachowku i rozliczeń między członkami rodziny zmarłego.

- Będziemy starali się wychodzić naprzeciw przynajmniej części postulatów dotyczących zmian w projekcie. Celem fundacji ma być przede wszystkim sukcesja, ale też profesjonalizacja i akumulacja, a nie rozdrabnianie rodzimego kapitału - mówi w rozmowie z DGP Marek Niedużak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii.

Większy kapitał na start, lepsze zabezpieczenie majątku przed regulacjami dotyczącymi zachowku i bardziej liberalne rozwiązania podatkowe – to niektóre postulaty biznesu wobec projektu ustawy o fundacji rodzinnej.

Obowiązek podatkowy zaczyna ciążyć na spadkobiercy z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia.

Obliczenie zachowku może sprawiać problemy. Sprawy komplikują się, gdy do kręgu spadkobierców ustawowych należą osoby, które nie mogą otrzymać spadku z ustawy, lub takie, które w ostatnich latach przed śmiercią partnera otrzymywały od niego darowizny różnego rodzaju i o różnej wartości.

Zachowek to pewnego rodzaju rekompensata i forma ochrony interesów majątkowych najbliższych członków rodziny, którzy nie zostali uwzględnieni w testamencie.

Trwają konsultacje dotyczące ustawy o fundacjach rodzinnych, która ma wejść w życie od stycznia 2022 r. Największym mankamentem projektu są rozwiązania dotyczące zachowku, mogą doprowadzić do tego, że firma nie przetrwa okresu przeprowadzania sukcesji.

„Zobaczysz, że nic po mnie nie dostaniesz! Wydziedziczę cię!”-słowa te padają w wielu rodzinach w sytuacjach konfliktowych. Argument wydziedziczenia odgrywa dużą rolę, zwłaszcza gdy w grę wchodzą pokaźne dobra majątkowe, które ktoś mógłby potem odziedziczyć. Wbrew pozorom nie jest jednak łatwo dokonać wydziedziczenia, gdyż przepisy prawne dopuszczają taką możliwość tylko pod pewnymi warunkami.

Co to jest zachowek, na czym polega prawo do zachowku, kiedy można je utracić. Pamiętaj, jeśli zostałeś pominięty w testamencie bliskiego krewnego, możesz domagać się rekompensaty zwanej zachowkiem.

W ostatnich miesiącach nasze plany konsultowaliśmy z polskimi przedsiębiorcami. Odzew był pozytywny. Liczymy na to, iż w ciągu kilku najbliższych tygodni pojawi się wpis do wykazu prac legislacyjnych - mówi Marek Niedużak, wiceminister rozwoju, pracy i technologii.

Prof. Adam Mariański: Polskie rozwiązania nie zawsze będą konkurencyjne w stosunku do zagranicznych. Już dziś osoby majętne mogą w prosty sposób wyłączyć prawo spadkowe, w tym zachowek.