ustawa o SN

Wyprowadzenie Polski na wolność i osadzenie jej na trójpodziale władzy to najważniejsze osiągnięcie naszego pokolenia. Nie wolno wam pozwolić, aby ktokolwiek ważył się na zmianę tego układu" - mówił na sobotniej demonstracji w Gdańsku b. prezydent Lech Wałęsa.

Protesty przeciw zmianom w sądownictwie, w tym ustawie o Sądzie Najwyższym, odbywały się pod siedzibą SN i przed Senatem, gdzie debatowano nad ustawą. Manifestacje odbyły się wielu miastach i przed wjazdem do prezydenckiego ośrodka w Juracie.

Zapisy ustawy o Sądzie Najwyższym są konieczne i wydają się optymalne, choć nie idealne - mówił minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro w senackiej debacie nad tą ustawą. Program wyborczy PiS uczciwie zakładał te zmiany, które są dziś wprowadzane - dodał.

12 godzin trwa już w piątek debata Senatu nad nową ustawą o Sądzie Najwyższym. Ustawę generalnie krytykuje PO; broni jej PiS. Jeden z senatorów PiS złożył poprawkę. Nie wiadomo jeszcze, kiedy odbędzie się głosowanie. Pod Senatem trwa głośny protest przeciw zmianom w sądownictwie. Od strony parku zgromadziło się tam kilkaset osób, także trzymających flagi i wznoszących okrzyki np. "Wolne sądy" i "Senatorze, jeszcze możesz". Od ogrodzenia oddzieleni są kordonem policji.

Zdaniem ministra sprawiedliwości, prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry jest mało prawdopodobne, by prezydent zawetował ustawę o Sądzie Najwyższym.

W poniedziałek odbędzie się spotkanie prezydenta Andrzeja Dudy z I prezes Sądu Najwyższego Małgorzatą Gersdorf - poinformował PAP rzecznik prezydenta Krzysztof Łapiński.

Ustawa o Sądzie Najwyższym tak naprawdę jest ustawą o postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do sędziów, którzy mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności nawet wbrew stanowisku rzecznika dyscyplinarnego - ocenił w piątek sędzia europejskiego trybunału sprawiedliwości prof. Marek Safjan.

Sąd Najwyższy jest najistotniejszym sądem w Polsce. Zgodnie z obowiązującą jeszcze ustawą powołany jest on przede wszystkim do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Przy czym robi to w sposób inny niż sądy powszechne, czyli sądy rejonowe, okręgowe i apelacyjne. Obywatele do Sądu Najwyższego nie wnoszą bowiem odwołań, lecz kasacje (w sprawach karnych) i skargi kasacyjne (w innych – np. cywilnych, gospodarczych, z zakresu prawa pracy; z wyłączeniem spraw administracyjnych podlegających Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu). Sąd Najwyższy nie rozpoznaje już sprawy merytorycznie. Skupia się na procedurze. Jeśli więc sędzia sądu powszechnego źle zinterpretował przepis, który zastosował, Sąd Najwyższy może uchylić wyrok. Ale jeśli doszło do błędnego ustalenia faktów, Sąd Najwyższy tego co do zasady nie będzie brał pod uwagę. Dlatego też mówi się, że Sąd Najwyższy jest „sądem prawa”.

Czasy ponure, zacznę więc od łyżki miodu: społeczeństwo się zjednoczyło. Jednym głosem wszyscy – a najgłośniej sędziowie – mówią o palącej potrzebie zmian w sądownictwie. Niektórzy przyznają, że trzeciej władzy należy się większa kontrola społeczna. Inni – jak wczoraj na łamach „Gazety Wyborczej” prof. Andrzej Rzepliński – że warto popracować nad estetyką sali obrad Krajowej Rady Sądownictwa. Niech będzie. Grunt, że potrzeba reform nie jest już wołaniem zapaleńców na puszczy, lecz społecznym oczekiwaniem.

Nowe regulacje mają gwarantować pełnienie funkcji sędziego przez osoby o najwyższych kwalifikacjach zawodowych i etycznych - wskazują autorzy projektu ustawy o Sądzie Najwyższym. Zmiany zakładają m.in. wzmocnienie roli Krajowej Rady Sądownictwa w procesie powoływaniu sędziów SN.