Trybunał Konstytucyjny

Prezydent Andrzej Duda skierował, w trybie kontroli prewencyjnej, dwie nowe ustawy dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to, iż nowe regulacje na razie nie wejdą w życie.

W normalnych warunkach funkcjonowania państwa powinien być to niezwykle ważny wyrok. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem 18 września, że regulująca rynek aptekarski ustawa, tzw. Apteka dla Aptekarza 2.0, jest niezgodna z konstytucją. Stało się to wskutek skargi następczej prezydenta, który ustawę podpisał, ale skierował ją do Trybunału. Niestety, wskutek trwającego chaosu – a potrwa on jeszcze co najmniej około roku – na dobrą sprawę nie wiadomo, co z tym wyrokiem począć.

Trybunał Konstytucyjny uznał 18 września 2024 r., że regulacje zwane „Apteka dla aptekarza 2.0” zostały wprowadzone niezgodnie z Konstytucją RP. Chodzi o przepisy, które zakazują przejmowania kontroli nad podmiotem prowadzącym aptekę ogólnodostępną przez osoby inne niż farmaceuci lub spółki z ich udziałem oraz przez podmioty, które już prowadzą w sposób bezpośredni lub pośrednio co najmniej cztery apteki ogólnodostępne. Orzeczenie nie zostało jednak opublikowane w Dzienniku Ustaw, ponieważ – zgodnie z argumentami strony rządowej –TK nie został powołany właściwie. Jakie są zatem konsekwencje tego wyroku? Niżej opisujemy nieoczywistą sytuację prawną podmiotów, których dotyczy orzeczenie, oraz wskazujemy, dlaczego wyrok i problem konstytucyjności przepisów mogą mieć znaczenie już teraz – niezależnie od dyskusji na temat formalnego obowiązywania rozstrzygnięcia.

Sąd administracyjny musi ocenić, czy decyzja o nadaniu klauzuli niejawności dokumentom zawierającym informacje na temat majątku sędziów Trybunału Konstytucyjnego była uzasadniona.

Choć teoretycznie TK uchylił restrykcyjne prawo, zwane Apteką dla aptekarza 2.0, to w praktyce jego orzeczenie zawisło w próżni. Samorząd aptekarski nie zamierza respektować nieopublikowanego wyroku, a prawnicy sugerują podjęcie działań przez resort zdrowia.

Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisy ograniczające możliwość przejmowania kontroli nad aptekami. O ich słuszność spierali się przedsiębiorcy i samorząd aptekarski.

Prywatność osób wnoszących skargi do Trybunału Konstytucyjnego nie będzie już naruszana. Ich dane nie będą drukowane w Dzienniku Ustaw.

W uchwalonych ustawach jest wiele regulacji budzących wątpliwości polityków i konstytucjonalistów.

Sejm przyjął w piątek poprawki Senatu do dwóch ustaw reformujących Trybunał Konstytucyjny. Poprawki umożliwią m.in. wybranemu przez Sejm sędziemu Trybunału złożenie ślubowania bez udziału prezydenta - przed notariuszem. Wprowadzą też pełną jawność oświadczeń majątkowych sędziów.

Sejm może wstrzymać wybór nowych członków TK do czasu wejścia w życie nowej ustawy regulującej jego działanie. Pojawiają się też pomysły ograniczenia budżetu tej instytucji.

Zakres działania komisji śledczej ds. Pegasusa jest zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodny z konstytucją. Orzeczenie zostało wydane po tym, jak grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości złożyła skargę w tej sprawie. 

Od ponad roku głowa państwa nie powołuje wiceprezesa sądu konstytucyjnego. Za chwilę może się okazać, że nie ma komu kierować pracami TK