RPO

Ograniczenie terytorialne prawa do odszkodowania za represje w okresie powojennym może być niezgodne z konstytucją – twierdzi rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu do ministra sprawiedliwości.

Musi być górna granica opłaty w postępowaniu egzekucyjnym – uważa rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz. Dlatego broni podatników, którzy z tego tytułu są zmuszeni płacić nawet wielomilionowe kwoty.

Lipowicz napisała, że na tle "spraw badanych w biurze RPO" ujawnił się problem braku możliwości złożenia zażalenia na prawidłowość użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej przez podmioty, którym ustawa z maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej nadaje uprawnienia do ich użycia lub wykorzystania.

Rzecznik Praw Obywatelskich zapowiada kolejną interwencję w sprawie fatalnych warunków, w jakich leczeni są psychicznie chorzy pacjenci Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Po wrześniowych doniesieniach IAR w tej sprawie, biuro rzecznika poprosiło o wyjaśnienia resort zdrowia, dyrekcję instytutu oraz Rzecznika Praw Pacjenta.

Przepisy nie chronią dostatecznie prywatności osób ubiegających się o zwolnienie z kosztów sądowych czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu – uważa rzecznik praw obywatelskich (RPO).

2 grudnia TK zbada skargi konstytucyjne osób, którym sądy odmawiają dziś przyznania odszkodowań i zadośćuczynień od Skarbu Państwa, uznając, że przysługują one jedynie z tytułu wykonania decyzji o areszcie lub internowaniu, a nie samego ich wydania.

Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął kolejny, trzeci już wniosek o stwierdzenie niekonstytucyjności ustawy o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 856). Tym razem postępowanie zainicjowała prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich. Nie podoba jej się, że zaskarżone przepisy nie zezwalają na poddawanie zwierząt szczególnym sposobom uboju na wyłączne potrzeby lokalnych wspólnot religijnych i przewidują odpowiedzialność karną osoby dokonującej takiego uboju.

Rzecznik praw obywatelskich żąda od ministra pracy inicjatywy ustawodawczej, która umożliwi inspektorom pracy wydawanie przedsiębiorcom nakazów umieszczenia zatrudnionych w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

We wtorek TK rozstrzygnąć ma, czy można różnicować opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek, w którym powstała niepełnosprawność podopiecznego. Na ten wyrok czeka wiele środowisk, także Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, które planuje zmiany w systemie wsparcia niepełnosprawnych.

Wywiad, w trakcie którego pośredniak uzyskuje różne informacje – także wrażliwe – od osoby szukającej pracy, może być sprzeczny z ustawą o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1182). Tak uważa prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich, która wystąpiła w tej sprawie do dr. Wojciecha Wiewiórowskiego, generalnego inspektora ochrony danych osobowych.

We wtorek Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego kwotę wolną od podatku w pierwszym progu podatkowym od osób fizycznych (PIT). W ocenie Rzecznika 556 zł i 2 grosze to zbyt niska kwota zwolnienia, nieodpowiadająca progowi ubóstwa. RPO argumentował w piśmie do TK, że roczny dochód odpowiadający takiemu zwolnieniu - 3089 zł - nie pozwala na zapewnienie elementarnych potrzeb życiowych.

Art. 27 ust. 1 ustawy o PIT w części, w której mówi o kwocie zmniejszającej podatek dochodowy, jest – zdaniem rzecznika praw obywatelskich prof. Ireny Lipowicz – niezgodny z ustawą zasadniczą. RPO zaskarżył go do Trybunału Konstytucyjnego. Kwota zmniejszająca podatek dochodowy od osób fizycznych wynosi 556,02 zł. W rezultacie kwota wolna od PIT to 3089 zł w skali roku.

Więźniowie skarżą się do rzecznika praw obywatelskich, że nie mają możliwości podważenia wyników badań alkomatem. Tymczasem przepisy nakazują przeprowadzenie badań krwi w sytuacji, gdy badany nie zgadza się z wynikami testów nieinwazyjnych. Prof. Irena Lipowicz zwróciła się w tej sprawie do ministra sprawiedliwości.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami korespondencja osadzonego w więzieniu lub areszcie z obrońcą, pełnomocnikiem czy radcą prawnym nie podlega cenzurze, nadzorowi oraz zatrzymaniu i powinna być niezwłocznie przekazywana do adresata. Osadzony ma też prawo posiadać w celi dokumenty związane z postępowaniem, którego jest uczestnikiem. Problem - według rzecznik praw obywatelskich Ireny Lipowicz - zaczyna się w momencie, gdy tego typu materiały znajdują się na nośniku elektronicznym.

Kary dyscyplinarne dla więźniów i konfiskata nośników pamięci za ich przetrzymywanie w celach jest niezgodne z prawem – uważa rzecznik praw obywatelskich. Profesor Irena Lipowicz skierowała w tej sprawie list do dyrektora służby więziennej z prośbą o zajęcie stanowiska w tej kwestii.

Przepisy regulujące przeszukanie osób, dokonywanie kontroli osobistej i rewizję pojazdów przez funkcjonariuszy publicznych są niezgodne z konstytucją – uważa rzecznik praw obywatelskich. Zarzucając obecnym regulacjom nadmierną ingerencję w sferę nietykalności osobistej, prof. Irena Lipowicz złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z ustawą zasadniczą wskazanych w nim przepisów.

Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie zasad opiniowania wyróżnień za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne lub organizacyjne albo za całokształt dorobku, które przyznaje resort.

Rzecznik Praw Obywatelskich skarży ustawę o OFE do Trybunału Konstytucyjnego. Profesor Irena Lipowicz kwestionuje zasadę wprowadzenia zmian. W jej ocenie naruszała ona zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Czy niestosowany akt prawny traci moc obowiązującą? Doktryna dopuszcza taką interpretację. Powołują się też na nią pełnomocnicy sąsiadów warszawskiego lotniska na Okęciu.