pomoc społeczna

Brak skutecznej procedury pozwalającej na podważenie zgodności z prawem umieszczenia w domu pomocy społecznej (DPS) oraz konieczności dalszego w nim przebywania narusza standardy legalnego pozbawienia wolności.

Polska był jednym z niewielu krajów UE, które w czasie trwania kryzysu gospodarczego nie zwiększyła wydatków na pomoc społeczną. Mimo tego, aż około 20 proc. polskiego PKB jest przeznaczana na pomoc społeczną. Jest to znacznie mniej niż średnia UE, która wynosi 29,1 proc. Jak pokazują badania Eurostatu i NIK, a także opinie ekspertów pieniądze te nie są właściwie wykorzystywane. Biedni dostają rybę, a nie wędkę.

Rehabilitacja fizyczna, pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych, wspólne organizowanie i spędzanie wolnego czasu to tylko wybrane przykłady. Osoba otrzymująca tę formę wsparcia może korzystać z bardzo szerokiego wachlarza pomocy.

Wzrasta liczba osób zainteresowanych spędzeniem jesieni życia w domu pomocy społecznej dla seniorów. Z roku na rok otwieranych jest coraz więcej placówek. W 2013 roku tych prowadzonych przez samorządy było blisko 230.

Jak mówił posłom minister Grabarczyk, jego priorytety to ustawa o pomocy prawnej dla ubogich, nowe Prawo o prokuraturze, w którego projekcie już wprowadzono kilka zmian, a także ustawa o biegłych sądowych. Dodał, że w resorcie trwają prace nad zmianą ministerialnego rozporządzenia z regulaminem urzędowania prokuratury. Nowe ma zostać wydane do końca roku.

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, które zdaniem specjalistów potrzebują wsparcia w rozpoczęciu samodzielnego funkcjonowania mogą zamieszkać w mieszkaniu chronionym.

Świadczenie pieniężne, przysługujące osobom pozostającym bez pracy, nie zawsze jest tej samej wysokości. Jego wielkość zależy przede wszystkim od udokumentowanej przez zainteresowanego długości okresu, uprawniającego do otrzymywania pomocy.

Pomoc społeczna utożsamiana jest ze wsparciem dla osób najbiedniejszych. Schemat ten nie jest prawdziwy. Zdecydowana większość z oferowanych przez państwo świadczeń jest uzależniona od kryterium dochodowego, ale nie wszystkie.

Ci, którzy ze względu na trudną sytuację życiową wychowywali się poza domem rodzinnym, osiągając pełnoletniość mogą liczyć na wsparcie państwa. Możliwość skorzystania z niej zależy jednak od wielu czynników oraz zachowania podopiecznego.

O skierowaniu do jednostki decyduje, właściwy organ gminy. Nie oznacza to jednak, że na samorządzie terytorialnym spoczywa obowiązek pokrywania kosztów. W katalogu zobligowanych podmiotów znajduje się między innymi rodzina.

W walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym państwa zaczynają sięgać po nowe instrumenty. Jednym z nich jest Bezwarunkowy Dochód Podstawowy (BDP). Jego zwolennicy nie przestają zabiegać o jego wprowadzenie na poziomie UE.

Polska pozostaje krajem, w którym sytuacja demograficzna jest wciąż relatywnie najlepsza. Jesteśmy jednym z najmłodszych społeczeństw, a wskaźnik obciążenia osobami starszymi jest jednym z najniższych w Europie. Jednak w perspektywie roku 2030, a zwłaszcza 2050 ta sytuacja diametralnie się zmieni. Dynamika zmian demograficznych przypadająca na lata 2030-2060 jest szybsza niż kiedykolwiek w jakimkolwiek kraju europejskim. Polska stanie się najstarszym społeczeństwem Europy – osoby w wieku 65+ będą stanowiły 40 proc. populacji. Na jedną osobę w wieku produkcyjnym będzie przypadało najwięcej osób w wieku poprodukcyjnym. Stanowi to olbrzymie wyzwanie dla systemu opieki zdrowotnej, na które Polska nie jest gotowa.

Środowiskowe domy samopomocy zapewniają wsparcie osobom z zaburzeniami psychicznymi, w szczególności w zakresie aktywizacji, rehabilitacji i integracji społecznej, w miarę możliwości przy współudziale najbliższej rodziny uczestników.

Urzędnicy z jeszcze szerszymi niż obecnie uprawnieniami do kontrolowania osób aplikujących o środki z pomocy społecznej, powstanie centralnego systemu kontroli – te propozycje resortu pracy w założeniu mają wyeliminować nadużycia przy pobieraniu zasiłków. Tymczasem stanowią one poważne zagrożenie dla praw osób korzystających z pomocy społecznej. Przeciwko tym zmianom opowiada się Fundacja Panoptykon, która zwraca uwagę, że osoby w trudnej sytuacji są szczególnie narażone na negatywne konsekwencje tak daleko idącej ingerencji w prywatność.

Zagadnienia związane z domami pomocy społecznej zostały zapisane w: ustawie o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z zm. – dalej ustawa) oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie domów opieki społecznej (Dz. U. z 2012r. poz. 964 – dalej rozporządzenie).

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej (minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, wojewodowie) i samorządowej (marszałkowie województw, starostowie na poziomie powiatów oraz wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast) na poziomie gmin. Kryteria przyznawania pomocy społecznej są ustalone w ustawie.