podmioty zbiorowe

Garstka postępowań przeciwko firmom i instytucjom oraz symboliczne kary za naruszenia przepisów to powód drugiego podejścia do znowelizowania ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny popełnione pod groźbą kary. Z dziewięciu spraw rozpoznanych w 2021 r. przez sądy tylko w jednym przypadku orzeczono karę opiewającą na 50 tys. zł. W dwóch sprawach wyniosła ona 7 tys. zł, a w pozostałych przypadkach 1 tys. zł.

Marcin Warchoł: Projekt dotyczy największych firm, a więc takich, które stać na wdrożenie systemu compliance. Taki jest też cel tej ustawy: nie karać, ale chronić

Obowiązująca od ponad 16 lat ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 703 ze zm.) jest martwa. Sprawy przeciwko spółkom praktycznie nie są prowadzone. Niebawem jednak ma to się zmienić. Czekający na pierwsze czytanie w Sejmie rządowy projekt nowych przepisów ułatwi karanie firm. Prawomocne skazanie menedżera czy pracownika nie będzie już konieczne do nałożenia sankcji na spółkę. Ich wysokość wyniesie od 30 tys. aż do 30 mln zł. Środowisko przedsiębiorców uważa, że nowe przepisy pogorszą klimat do prowadzenia działalności gospodarczej. Podczas konsultacji projektu nie zwrócono natomiast uwagi na dodatkowe zagrożenie – podwójną karalność za ten sam czyn, co koliduje z zasadą ne bis in idem. Artykuł 4 przesądza bowiem wprost, że odpowiedzialności podmiotu zbiorowego na zasadach określonych w ustawie nie wyłącza innych rodzajów odpowiedzialności (patrz: ramka).