państwo prawa

Dziś Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie, czy utworzenie Listy Skarbów Dziedzictwa (LSD), na którą mają być wpisane najcenniejsze zabytki ruchome, trzyma standardy konstytucyjne. Przepisy wprowadzające wykaz opracował poprzedni rząd. Nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach przeszła przez Parlament, ale prezydent Bronisław Komorowski jej nie podpisał. Zamiast tego skierował ustawę do TK w ramach kontroli prewencyjnej.

Premier australijskiego stanu Wiktoria Daniel Andrews przedstawił we wtorek oficjalne przeprosiny za dawne przepisy, na mocy których homoseksualistów karano więzieniem. To pierwsze oficjalne przeprosiny tego typu.

Szukanie odpowiedzi na pytanie, jak znaleźć równowagę między niezależnością sędziów a ich rozliczalnością, nie jest końcem demokracji. Łaciński dylemat: kto będzie pilnować samych strażników, jest aktualny w każdej epoce. Polskie sądy wymagają naprawy. Jedni się jej boją, drudzy wyczekują.

Decyzja prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa ws. nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca była podjęta w sposób niezależny, należy ocenić ją jako prawidłową - mówił w środę prokurator krajowy Bogdan Święczkowski podczas posiedzenia sejmowej komisji.

Parafrazując słowa fundatora amerykańskiej państwowości Jamesa Madisona, można powiedzieć, że gdyby ludzie byli aniołami, nie potrzebowaliby żadnych instytucji. Jak wiemy, ludzie aniołami nie są, stąd rozbudowane instytucje, które mają zabezpieczyć przed wszelkiego rodzaju wynaturzeniami i patologiami władzy.

Nawet w dojrzałych demokracjach zdarzają się kraje bez trybunałów konstytucyjnych. Również i tam sędziowie i politycy toczą boje o to, kto lepiej rozumie ustawę zasadniczą.

Kontrola praworządności i szacunek dla praw podstawowych pozostanie istotnym elementem agendy europejskiej. Przyjęcie rezolucji dotyczącej Polski nie zamyka zainteresowania tym zagadnieniem. Przeciwnie – wolno mówić o przyspieszeniu w tej sprawie i mnożeniu nowych pomysłów instytucjonalnych.

O konstytucji trzeba dyskutować, spierać się o nią, ale w duchu wspólnoty, bez uwikłania w politykę - przekonywali we wtorek byli prezydenci: Aleksander Kwaśniewski i Bronisław Komorowski podczas debaty "Konstytucja 1997 roku. Praktyka polityczna i prawna".

Trybunał Konstytucyjny od jutra zacznie wydawać pierwsze orzeczenia, sprawiające powstanie prawnego precedensu, przed którym ostrzegali eksperci.

Ostatnią decyzją o nieopublikowaniu wyroku TK pani premier Szydło wprowadziła w Polsce zupełnie nowy stan. Nie, to jeszcze nie jest stan wojenny, to jest Nowa Rzeczywistość Konstytucyjna.

W wyjątkowych sytuacjach Sąd Najwyższy może zdecydować o niezastosowaniu przepisu niezgodnego z konstytucją. I może to zrobić zanim na ten temat wypowie się Trybunał Konstytucyjny. Takie działanie uzasadnia trwający obecnie wokół TK kryzys, negatywnie wpływający na jego funkcjonowanie.

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy czy województwa, powinien być obligatoryjnie informowany o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dziś powyższego uprawnienia obywatela przepisy jednak nie gwarantują. Najwyższy czas to zmienić.

Komisja Wenecka w kwestii wyboru nowych sędziów TK powtórzyła na zasadzie pełnego odwzorowania rację jednej stron sporu - powiedział w piątek wiceszef MSZ Konrad Szymański. Zapewnił, że Polska jest gotowa "rzeczowo podejść do wszystkich rekomendacji ustrojowych" Komisji.