PAN

Informacje o karach dyscyplinarnych pracowników PAN będą rejestrowane w ogólnopolskim systemie o nauce i szkolnictwie wyższym. Powód? Nowa regulacja pozwoli na monitorowanie etyki zawodowej w środowisku naukowym. Tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk oraz niektórych innych ustaw, który trafił do konsultacji.

Od 1 stycznia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe zasady polskiej ortografii. Rada Języka Polskiego przy PAN wprowadziła szereg uproszczeń i ujednoliceń w pisowni, które mają zmniejszyć liczbę błędów i wyeliminować wieloletnie wątpliwości. Sprawdź najważniejsze zmiany.

Rada Naukowa Instytutu Studiów Politycznych PAN musi ponownie rozpatrzyć sprawę rzekomego plagiatu doktoratu eksperta geopolityki Jacka Bartosiaka. Rada Doskonałości Naukowej uchyliła decyzję PAN o stwierdzeniu nieważności doktoratu Bartosiaka ze względu na istotne naruszenia proceduralne, m.in. stronniczość niektórych ekspertów.

Polska Akademia Nauk ma być atrakcyjnym miejscem pracy – zarówno dla nowej kadry, jak i doświadczonych naukowców. Taki jest cel nowelizacji ustawy o PAN. Na razie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedstawiło założenia projektu.

W USA na Florydzie sonda NASA do badania heliosfery wystartowała w środę 24 września 2025 r. z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego (KSC). Na pokładzie statku kosmicznego znajduje się m.in. polski instrument do badania wiatru słonecznego.

Orlen oraz Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk (IBB PAN) rozpoczynają wspólny projekt badawczy na Antarktydzie. Głównym celem tej inicjatywy jest utworzenie nowego Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki (ASPA) na Wyspie Króla Jerzego, jednym z najbardziej niedostępnych rejonów tego kontynentu. Projekt ma na celu ochronę cennych ekosystemów oraz wzmocnienie międzynarodowej pozycji Polski w badaniach polarnych.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pracuje nad rozporządzeniem dotyczącym wynagrodzeń pracowników pomocniczych Polskiej Akademii Nauk – zapewnia resort. I proponuje: kierownik może stworzyć fundusz premiowy.

W dyskusji na temat zmian proponowanych w ustawie o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1796) padło już wiele ważkich argumentów, ale wydaje się, że niektóre nie wybrzmiały dostatecznie. Projektowana nowelizacja skupiła się na kwestiach kontroli i nadzoru, trzeba zaś zaakcentować, że z punktu widzenia działalności instytutu naukowego PAN taka koncepcja reformy jest po prostu zmarnowaną szansą.

Przywracamy standardy demokratyczne w Polskiej Akademii Nauk – uważa Ministerstwo Nauki, które przygotowało reformę ustawy o PAN. Kierownictwo akademii twierdzi jednak, że resort realizuje „scenariusz węgierski”, który pozbawi ją niezależności

Zmiany w Narodowym Centrum Nauki, Polskiej Akademii Nauk, Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz likwidacja Akademii Kopernikanskiej - taki pakiet reform opublikował właśnie minister nauki. Co się zmieni w szkolnictwie wyższym?

Zmiany ujęte w projekcie noweli ustawy PAN nie będą służyły ugruntowaniu silnej pozycji tej instytucji, ale obniżą i zdegradują jej rangę - uważa prezes PAN Marek Konarzewski. Ocenił, że celem noweli jest „przejęcie majątku PAN i wprowadzenie niewspółmiernego nadzoru nad jej finansami i nieruchomościami”. Zapytany, czy widzi jakieś pozytywne strony projektu, odpowiedział: "Pozytywem jest tylko to, czego te propozycje nie dotykają. 

Lada dzień, bez wcześniejszego określenia celów zmian, do środowiska trafi projekt reformy Polskiej Akademii Nauk przygotowany przez ministra nauki. Trudno wskazać w tej propozycji rozwiązania, które nie przeszkadzają. - mówi w wywiadzie z DGP prof. Marek Konarzewski, prezes Polskiej Akademii Nauk. 

Analizujemy wszystko to, co działo się dotąd w resorcie nauki, ze szczególnym uwzględnieniem decyzji i zobowiązań finansowych podejmowanych przez rząd dwutygodniowy – powiedział minister nauki i szkolnictwa wyższego Dariusz Wieczorek.

Od stycznia 2024 r. wchodzą w życie postanowienia z rozporządzenia ministra edukacji i nauki dotyczące wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora uczelni publicznej. Obecnie mają zagwarantowane 7210 zł. Resort nauki zaplanował co najmniej 30 proc. podwyżki.

W rozmowie z Karoliną Pondel-Sycz, dr Justyna Słowiak-Morkovina z Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk, opowiada w jaki sposób prowadzi się badania nad dinozaurami.

W związku z wejściem w życie rozporządzenia podwyższającego kwotę minimalnego wynagrodzenia profesora, instytuty PAN otrzymają zwiększoną subwencję na pokrycie skutków tej regulacji, tj. podwyższenia wynagrodzeń minimalnych pracowników naukowych. MEiN planuje przeznaczyć na ten cel ok. 40 mln zł.

Nie ma zgody na obniżenie współczynnika kosztochłonności dla wysokospecjalistycznych dyscyplin naukowych – tak wynika z uwag Komitetu Nauk Weterynaryjnych i Biologii Rozrodu Polskiej Akademii Nauk do projektu nowelizacji rozporządzenia ministra nauki w sprawie współczynników kosztochłonności.

Dr Paweł Boguszewski jest neurobiologiem, kierownikiem Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN. W sowich badaniach zajmuje się mechanizmami zachowywania się oraz emocji i ich korelatów neuronalnych.

Nanowłókna są już stosowane w medycynie. Naukowcy z PAN opracowali sposób ich wprowadzania do organizmu za pomocą strzykawki.