nowelizacja KPA

Kierunek zmian proponowanych w nowelizacji procedury administracyjnej jest przez ekspertów oceniany pozytywnie. Wątpliwości budzą jednak niedookreślone pojęcia czy możliwe ograniczenia w dostępie do „cyfrowych” akt, a także ograniczenie możliwości wydawania decyzji kasatoryjnych.

Wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań do postępowań administracyjnych zasługuje na poparcie. Część z nich może jednak sprawić, że obywatele nie będą dostatecznie chronieni w trakcie procedur. Tak rzecznik praw obywatelskich ocenia projekt nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego, nad którym pracuje resort sprawiedliwości.

Jeżeli pismo stanie się oficjalnym sposobem kończenia postępowań administracyjnych, obywatele mogą zostać pozbawieni prawa do kontroli rozstrzygnięć – twierdzą prawnicy. I nie zostawiają suchej nitki na pomyśle resortu sprawiedliwości.

W cyfrowej postaci będzie można złożyć m.in. coroczne sprawozdanie z działalności fundacji czy wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizuje nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, również pod kątem formy zakończenia postępowań podlegających umorzeniu na mocy nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego. Taką informację przekazał resort w odpowiedzi na pytania DGP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że pismo nie jest prawidłową formą umorzenia i zobowiązał resort rozwoju do wydania formalnej decyzji. To jedno z pierwszych rozstrzygnięć na mocy nowych przepisów.

Choć nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie we wrześniu, część spraw nadal nie została zakończona jakimkolwiek rozstrzygnięciem. 

Organy administracji publicznej – wbrew interpretacji m.in. resortu rozwoju – w sprawach podlegających umorzeniu z mocy prawa decydują się na wydawanie decyzji administracyjnych.

Stosowanie przepisów dotyczących unieważnienia decyzji administracyjnej rodzi wiele problemów po stronie organów. Dlatego dziś postanowiliśmy dokładnie je prześledzić i wskazać najważniejsze orzeczenia dotyczące tego zagadnienia, uwzględniając przy tym zmiany, jakie w tym zakresie wprowadziła nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego z 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491; dalej: k.p.a.).

Skoro nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego nakazuje umorzenie części postępowań z mocy prawa, to informowanie o tym fakcie w korespondencji skierowanej do strony jest zgodne z przepisami. Tak Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazało w odpowiedzi na pytania DGP.

Resort rozwoju umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Ale nie wydał w tym przedmiocie decyzji, a stronę powiadomił w odpowiedzi na pismo w sprawie przewlekłości. W praktyce blokując odwołanie się.

Kilka lat temu Maciej Kozłowski, były ambasador Polski w Izraelu, nazwał swój kraj „najlepszym sojusznikiem Izraela w Europie”. To nie była przesada. Wiele państw, jak Bułgaria, Czechy, Rumunia i Węgry, a dziś także Austria, to konsekwentni i prawdziwi przyjaciele państwa żydowskiego. Ale właśnie Polska była najbardziej wpływowym sojusznikiem dzięki swojej roli historycznej, rozmiarom i wpływom politycznym.

W wywiadzie opublikowanym w DGP 15 września 2021 r. prof. Jan Zimmermann wskazuje, że ostatnia nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego wprawdzie późno, lecz poprawnie wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. w sprawie P 46/13. Nie sposób zgodzić się z tym stwierdzeniem.

Zmiana zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych uporządkuje sytuację w gminach, przede wszystkim ukróci roszczenia co do komunalnych nieruchomości.

- W żadnym razie nie można traktować tych przepisów jako cios specjalnie wymierzony w osoby domagające się zwrotu mienia. Te regulacje dotyczą wszystkich postępowań, jakie się toczą w Polsce w najróżniejszych sprawach - uważa prof. Jan Zimmermann, w latach 2002–2019 kierownik Katedry Prawa Administracyjnego na WPiA Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nawet najbardziej pozytywna praktyka orzecznicza nie naprawi tego, co niemal ostatecznie przekreśla nowela k.p.a., czyli możliwości prawnego rozliczenia z przeszłością w zakresie stosunków własnościowych w Polsce.