należyta staranność

Eksperci są podzieleni w sprawie utworzenia Kodeksu należytej staranności w VAT. Z jednej strony wskazują na konieczność wypracowania zasad, które obowiązywałyby zarówno firmy, jak i fiskusa, a z drugiej - na split payment, który uchroni przed oszustwem w VAT.

Wprowadzenie "kodeksu dobrych praktyk" dot. „zachowania należytej staranności” przez podatników VAT, gdy czyn może mieć znamiona przestępstwa pospolitego, świadczy o niezrozumieniu problemu lub odwracaniu uwagi od prawdziwych przyczyn oszustw karuzelowych - uważa prof. Witold Modzelewski.

ANALIZA: Ministerstwo Finansów opracowuje właśnie listę przesłanek należytej staranności. Ich spełnienie ochroni firmę przed zakwestionowaniem przez fiskusa prawa do odliczenia VAT, gdy w ramach łańcucha transakcji doszło do wyłudzenia zwrotu podatku przez inne podmioty. Czy przesłanki te mogą także ochronić konkretnych pracowników przed zarzutami o przestępstwa podatkowe z kodeksu karnego?

Do połowy listopada ma się zakończyć drugi etap prac nad wykazem przesłanek należytej staranności. Resort finansów przygotowuje go wraz z przedstawicielami 12 podmiotów wybranymi spośród 69, które przesłały swoje opinie w pierwszym etapie konsultacji

Może jest to bardzo uproszczone spojrzenie, ale głęboko wierzę, że jeżeli państwo chce czegoś od obywatela, to musi mu to napisać. Nie w formie np. listy przesłanek należytej staranności, tylko ustawy - mówi w wywiadzie dla DGP Ireneusz Krawczyk, radca prawny.

Resort finansów chce, by podatnicy skrupulatniej weryfikowali młodych kontrahentów.

Kryterium „należytej staranności" rodzi niebezpieczeństwo „szarej strefy rządzenia”, w tym korupcji; to władza wręcz absolutna i zależy od widzimisię: najpierw kontrolującego, potem organu podatkowego, a na koniec sądu - uważa prof. Witold Modzelewski.

Ministerstwo Finansów w trosce o bezpieczeństwo przedsiębiorców i przejrzystość transakcji pracuje nad listą przesłanek, które miałyby świadczyć o należytej staranności podatnika. Jak dziś definiowana jest należyta staranność i co można zyskać kierując się jej wytycznymi w prowadzeniu działalności?

Zachowanie należytej staranności pozwala firmom unikać oszustów skarbowych. W polskim ustawodawstwie nie występuje definicja należytej staranności. Jedynie w przepisach kodeksu cywilnego ustawodawca w art. 355 posługuje się tym terminem. Zgodnie z nim, „należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności”.

Resort finansów opublikował wyniki konsultacji z organizacjami biznesowymi w sprawie wytycznych dla firm, których spełnienie pozwoli uniknąć skutków uczestnictwa w karuzeli podatkowej.

Trwają właśnie konsultacje, których celem jest stworzenie listy przesłanek należytej staranności. Ich spełnienie w momencie zawierania transakcji da ochronę przed kwestionowaniem prawa do odliczenia VAT.

Do 28 lipca można przesyłać do Ministerstwa Finansów propozycje w sprawie należytej staranności w VAT. Na tej podstawie resort wyda objaśnienia podatkowe.