KULTURA KSIĄŻKI

Kiedyś mówić i myśleć o stolicy Polski było zdecydowanie łatwiej, bo „cała Polska budowała swoją stolicę”. Choć Warszawa była wspólnym symbolem Polaków, to zamieszkać w niej było trudno, bo limitowano liczbę meldunków, a chętnych na przeprowadzkę było jeszcze więcej niż dziś. Wtedy stolica to był wielki świat.

Co nowego wśród książek?

Dziennikarz ekonomiczny „Newsweeka” Marek Rabij podjął próbę napisania ambitnego reportażu. Ale w sumie przez całą książkę nie mógł się zdecydować: czy to ma być rzecz o losie lumpenproletariatu szyjącego w Bangladeszu T-shirty dla największych marek odzieżowych zachodniego świata, czy raczej opowieść o machinie globalnego wyzysku, w której każdy uczestnik uważa się tylko za trybik.

Wyidealizowana starożytność, świat filozofii, gramatyki i kolumnady, jest wynalazkiem nowożytności – mówi Jakub Szamałek, autor znakomitego cyklu kryminałów osadzonych w greckim antyku

Egocentryczni i niezdolni do okazywania uczuć rodzice nauczyli swoje córki wiecznej rywalizacji i niechęci do siebie nawzajem. Teraz są schorowani, stają się niedołężni, wymagają opieki. Wobec zbliżającej się śmierci ojca i matki przypominają o sobie niezagojone rany i zadawnione żale jeszcze z czasów dzieciństwa.

Sprawą „eleganckiego mordercy” Władysława Mazurkiewicza żył Kraków w latach 50. Dekadę później przerażenie siał niepozorny nastolatek Karol Kot. Ukazały się niedawno dwie książki przybliżające postacie słynnych morderców z PRL-u. Odmienne jak sami sprawcy.

Odkrywanie pisarstwa Stanisławy Przybyszewskiej może być fascynującą, choć ekstrawagancką i niebezpieczną podróżą. Zacznijcie od „Cyrografu na własnej skórze”

„Wiek Wolności był również Wiekiem Niewolnictwa” – pisze Greg Grandin w „Imperium konieczności”, przełamując stereotypy post-oświeceniowego humanizmu

Knausgard nie ukrywa, że pisze o sobie, a jednocześnie nie próbuje retuszować ani poprawiać własnego wizerunku. Nie waha się pokazać, że jego życie było i jest banalne.

Niemal równo po 200 latach od samobójczej śmierci Jana Potockiego dostaliśmy nowy polski przekład jego „Rękopisu znalezionego w Saragossie”. Ale nie jest to, co ważne, przekład tego samego, skądinąd znakomitego tekstu, który znaliśmy z XIX-wiecznego tłumaczenia Edmunda Chojeckiego. Profesorowie François Rosset i Dominique Triaire utrzymują, że dotarli do ostatecznej autorskiej wersji „Rękopisu...”, pochodzącej z 1810 roku i znacząco różnej od wersji, z której przekładał Chojecki, a której francuski oryginał nie został nigdy później odnaleziony. Na propozycję Rosseta i Triaire’a wypada jednak spojrzeć krytycznie i zadać parę pytań – o to choćby, czy nie poczyna ona sobie zbyt arbitralnie z chronologią, czy nie abstrahuje w sposób dowolny od kontekstu epoki, a także o to, czy „wersja z 1810 roku” jest nie tyle wersją ostatnią, ile raczej świadectwem przejściowego kryzysu duchowego autora, kryzysu, który finalnie został przezwyciężony. Nowy przekład „Rękopisu znalezionego w Saragossie” przynosi więcej pytań niż odpowiedzi. O wątpliwościach z nim związanych mówi Michał Otorowski, historyk i badacz twórczości Jana Potockiego

Szkice Virginii Woolf ukazują ich autorkę nie tylko jako wielką erudytkę, ale też apologetkę życia w różnych jego przejawach. Mimo choroby i izolacji od świata autorka „Pani Dalloway” doskonale rozumiała swoją epokę i fundamentalne dla niej przemiany

Tove Jansson, David Foster Wallace oraz Michel Houellebecq to tylko niektórzy pisarze, którzy mocno zaistnieli w tym roku na polskim rynku czytelniczym. Najlepsze książki 2015 w krótkim zestawieniu zebrał Piotr Kofta

Jak stworzyć fascynującą opowieść o artyście wielkim, jednak każdym słowem i gestem zaświadczającym o własnej zwyczajności?

Komiksy, książki, gry – co słychać w świecie „Gwiezdnych wojen”?

„Inspektor Laidlaw” ma swoje osobliwości, pierwsza z nich przejawia się już w konstrukcji fabularnej: od początku wiemy, kto zabił. McIlvanney nie robi z tego tajemnicy, bo też i nie o zagadkę morderstwa nastolatki tu chodzi, lecz o podskórne, rozchodzące się po Glasgow impulsy, jakie to morderstwo uruchamia.

„Vineland” Thomasa Pynchona dostajemy po ćwierćwieczu od wydania oryginału. Może i dobrze, bo ta powieść, rzecz o końcu wolnościowych marzeń, jest dziś aktualna również w Polsce

Do świąt coraz mniej czasu, ale jeszcze zdążycie z prezentami dla najbliższych i przyjaciół. Dziś książkowe nowości pod choinkę poleca Malwina Wapińska:

Twórczość Iwaszkiewicza nadal jest poruszająca, aktualna i ważna. Jest o tym, co najważniejsze – o tym, co nas od zawsze gdzieś tam w środku gniecie i gnębi – mówi Anna Król, autorka książki „Rzeczy. Iwaszkiewicz intymnie”