kredyt frankowy

15 października 2020 roku Sąd Najwyższy (I CSK 519/19) rozpozna skargę kasacyjną kredytobiorcy Deutsche Banku od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2019 roku (IACa 681/18). Kredytobiorca przegrał w I oraz II instancji, a zarzuca nieważność umowy kredytu denominowanego.

3 października mija rok od dnia, w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-260/18 Dziubak/Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819, w którym wyraźnie przesądził o braku możliwości uzupełnienia przez sąd umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego po pozbawieniu jej klauzul niedozwolonych, rozwiązaniami wynikającymi z przepisów dyspozytywnych. Dopuścił on taką możliwość tylko wówczas, gdy sąd miałby orzec o nieważności umowy, co byłoby niekorzystne dla konsumenta i pod warunkiem, że godzą się na to strony sporu, a przede wszystkim konsument.

UOKiK nałożył na trzy banki BNP Paribas, Millennium oraz Santander ponad 60 mln zł kary za niedozwolone zasady ustalania kursów walut, na podstawie których naliczane są raty kredytów indeksowanych m.in. do euro i franka szwajcarskiego. – poinformował w środę urząd.

Stwierdzenie przez sąd nieważności umowy kredytowej to dla wielu frankowiczów koniec batalii sądowej, ale często również początek nowych perypetii. Po uzyskaniu korzystnego wyroku pojawia się pytanie, co dalej.

Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Sądu Okręgowego w Gdańsku wniosek o przystąpienie do sprawy frankowej, w której Sąd Okręgowy w Gdańsku zadał pytania prejudycjalne do TSUE (C-19/20). Jedno z nich pośrednio dotyczy wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału. Strony mają termin na przedstawienie swoich uwag do końca maja 2020 – a następnie Rzecznik Generalny wyda opinię, która stanie się podstawą do wydania wyroku. Bank do sprawy przed TSUE zatrudnił jedną z międzynarodowych renomowanych kancelarii prawnych – warszawskie biuro Clifford Chance. Aktualnie strony pracują nad uwagami do TSUE.

Coraz więcej frankowiczów pozywa lub ma zamiar pozwać banki a ich celem jest m.in. stwierdzenie nieważności tzw. umów frankowych (umów kredytowych denominowanych lub indeksowanych do waluty CHF). W przypadku wygranej nie będą oni musieli już spłacać kredytu w ogóle. Dla wielu z nich interesującym rozwiązaniem może być złożenie do sądu wniosku o zabezpieczenie powództwa w ramach toczącej się sprawy lub jeszcze przed złożeniem pozwu.

Nie tylko ze względu na koronawirusa przedłużą się postępowania dotyczące umów kredytowych. Drugi powód to przyjęcie przez TSUE pytań wysłanych przez polski sąd.

Opinie dotyczące jakości umów walutowych kredytów hipotecznych są skrajne. Opierają się na nieścisłościach i nieprawdziwych twierdzeniach. Wynika to przede wszystkim z braku wiedzy o podstawowych mechanizmach gospodarki i działaniu rynku finansowego.

Przyjrzyjmy się temu, jak – w świetle wyroku TSUE – sprawy sądowe wytaczane przez kredytobiorców walutowych, którzy pozwali banki i wygrali (nazwijmy ich „fartownymi frankowiczami”), wpłyną na klientów, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne w złotówkach („złotówkowiczów”) oraz na tych kredytobiorców frankowych, którzy nie wytoczyli spraw bankom albo je przegrali (czyli dla uproszczenia „niefartownych frankowiczów”). Przeanalizujmy to z perspektywy konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

" Z dotychczasowego orzecznictwa TSUE i stanowiska KE wynika, że każdy wyrok dotyczący postanowień nieuczciwych musi mieć skutek ex tunc – tj. od chwili zawarcia umowy. Taki wyrok ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny – jak wskazuje Sąd Okręgowy w Gdańsku" - komentuje mec. Barbara Garlacz, radca prawna.

Warszawski sąd okręgowy unieważnił umowę kredytową w głośnej sprawie polskiego małżeństwa, w której w październiku 2019 r. wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oddalił jednak ich powództwo o zwrot przez bank wpłaconych rat.

Po unieważnieniu przez sąd umowy kredytu frankowego żądanie przez bank "wynagrodzenia za korzystanie z kapitału" i odsetek za opóźnienie jest sprzeczne z celami Dyrektywy 93/13 i udzielonej konsumentowi na jej podstawie ochronie, nie znajduje też oparcia w przepisach krajowych - wskazał Rzecznik Finansowy.

Rozbudzone nadzieje kredytobiorców nie mają podstawy w orzeczeniu TSUE – uważają prawnicy, którzy wzięli udział w konferencji „Wyrok TSUE w sprawie C-260/18. Prawne wyzwania teoretyczne i praktyczne”

Sądy po wyroku TSUE wydają więcej orzeczeń na korzyść kredytobiorców. Część z orzeczeń jest prawomocna.

Sąd Okręgowy w Warszawie zajmie się dziś o godz. 11:30 sprawą państwa Dziubaków. Małżeństwo pozwało bank, w którym zaciągnęło kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego. To o tyle wyjątkowa sprawa, gdyż właśnie w niej wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE (wyrok z 3 października 2019 r., sygn. akt C-260/18). Wielu kredytobiorców chce zobaczyć rozstrzygnięcie polskiego sądu na własne oczy. Tyle że po pierwsze niekoniecznie po najbliższej rozprawie ono zapadnie, a po drugie – prezes stołecznego sądu przewidziała dla publiczności zaledwie 10 miejsc. Inni będą musieli zaczekać pod salą na zakończenie sprawy.

Przez media przetacza się fala komentarzy dotyczących wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, Dziubak. Celem większości z nich jest zachęcenie kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt w walucie obcej lub do waluty obcej indeksowany i nie wszczęli jeszcze procesu sądowego przeciwko bankowi, do zainicjowania takich działań.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. ( C-260/18), dotyczący tzw. kredytów frankowych dał tysiącom Polaków nadzieję na uwolnienie się od comiesięcznego ciężaru, jakim jest dla nich spłata wysokich rat kredytów, które niegdyś zaciągnęli.

W kodeksie postępowania cywilnego brak jest jednoznacznej podstawy do wznowienia postępowania po rozstrzygnięciu TSUE. Pytanie, czy być powinna?