klauzule

W 2025 r. globalny handel mierzył się z bezprecedensową skalą ryzyk regulacyjnych. Sankcje gospodarcze wobec Rosji i Białorusi, restrykcje eksportowe na technologie AI i półprzewodniki, nowe cła na surowce krytyczne wprowadzone przez Unię Europejską oraz odpowiedź USA w postaci barier na wybrane produkty z Azji – wszystko to sprawiało, że kontrakty po kilku miesiącach od zawarcia mogły stać się źródłem poważnych problemów. Bardzo często obserwowaliśmy też sytuacje, w których eksporterzy musieli renegocjować warunki handlowe lub ponosić wysokie koszty z powodu nieprzewidzianych zmian regulacyjnych związanych z „wojną celną” na linii UE–USA–Chiny. W tym kontekście kluczowe staje się pytanie: jak konstruować i aktualizować umowy handlowe, aby chronić interesy stron.

W Polsce nasila się debata wokół kredytów o zmiennym oprocentowaniu opartym na wskaźniku WIBOR. Jego gwałtowny wzrost w latach 2021–2022 istotnie zwiększył raty kredytów, co skłoniło wielu konsumentów do kwestionowania postanowień umownych i kierowania spraw do sądów. Spór ma charakter systemowy, a oczekiwany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) może okazać się przełomowy.

Odpowiednie klauzule umowne mogą przesądzić o tym, czy przedsiębiorca odzyska należne środki szybko i bez dodatkowych kosztów. Odpowiednie zapisy w umowie to dziś nie tylko dobra praktyka, ale narzędzie zarządzania ryzykiem finansowym.

Charakter samej umowy, na podstawie której świadczenia zostały spełnione, jest drugorzędny. Istota prawa zatrzymania wyraża się w niwelacji faktycznych skutków jej wykonania. Autorkami opinii są: Paulina Kołodziejczyk, radca prawny, Jaroch Pakos Kancelaria Radców Prawnych oraz Marta Jaroch-Konwent, radca prawny, wspólniczka w Jaroch Pakos Kancelaria Radców Prawnych.

Niektóre umowy już teraz są realizowane poniżej kosztów, bo zamawiający nie kwapią się do zmiany wynagrodzenia. Klauzule waloryzacyjne często też nic nie dają.

Ministerstwo Finansów od kilku lat uszczelnia system podatkowy, wprowadzając do przepisów kolejne klauzule przeciw unikaniu opodatkowania. Obecnie w przepisach mamy aż osiem takich klauzul, włącznie z klauzulą generalną. Celem tych działań jest odstraszenie podatników od agresywnych optymalizacji podatkowych i od unikania opodatkowania.

Klauzule waloryzacyjne pozwalające na podwyższanie wynagrodzenia nie uprawniają do ograniczania prawa do sądu. Choć orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite, to Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wciąż próbuje wyłączać przepisy pozwalające na interwencję sądową w nadzwyczajnych okolicznościach.

Nie ma powodu, aby straszyć pacjentów, że nie dostaną opieki; w służbie zdrowia nie dzieje się dobrze, ale w ostatnich dniach nie pojawiła się żadna sytuacja krytyczna - podkreślił minister zdrowia Konstanty Radziwiłł. Zapowiedział, że "prawdopodobnie" w piątek spotka się z rezydentami.