II RP

80 lat temu, 30 marca 1940 r., w Warszawie został aresztowany Maciej Rataj, polityk ruchu ludowego, marszałek Sejmu RP. Był jedną z ofiar prowadzonej przez okupantów niemieckich „Akcji AB”, której cel stanowiła eksterminacja polskich elit politycznych i intelektualnych. Został zamordowany 21 czerwca 1940 r. w Palmirach.

- Choć bilety były drogie, to spektakle często się nie zwracały, bo teatry tak rywalizowały o gwiazdy, że je przepłacały – Hance Ordonównie oferowano po 300 zł za przedstawienie, co w tamtych czasach było ogromną kwotą - mówi w rozmowie z DGP Grzegorz Kalinowski dziennikarz, komentator finałów piłkarskiej Ligi Mistrzów. Od kilku lat pisarz, w listopadzie ukazał się jego najnowszy kryminał „Śmierć z ogłoszenia”, którego tłem jest świat polskiego przedwojennego show-biznesu.

II RP chciała zostać mocarstwem kolonialnym. Jednak podejmowane działania były groteskowe

Wysiłek przywrócenia pamięci o zapomnianym społecznym nieposłuszeństwie w czasach II RP podjęła trójka historyków: Piotr Cichoracki, Joanna Dufrat (Uniwersytet Wrocławski) i Janusz Mierzwa (Uniwersytet Jagielloński). W swojej pracy skoncentrowali się na pierwszej połowie lat 30., gdy czuć było dotkliwe skutki wielkiego kryzysu.

Huta szkła "Niemen" wytwarzająca popularne na świecie szkło prasowane, wileńskie Towarzystwo Radiotechniczne "Elektrit" produkujące nowoczesne radioodbiorniki czy lwowska cukiernia Zalewskiego transportująca wyroby drogą lotniczą do stolicy - to niektóre z osiągnięć międzywojennych Kresów.

Już rządy w II RP przekonały się, że Polska jest dla Amerykanów krajem wartym uwagi tylko wtedy, kiedy da się na tym zarobić

Już w 1922 r. nadano nam ustawowe prawo do urlopów. Ale była to taka nowość, że trzeba się było z nią oswoić - mówi Robert Gawkowski dr historii UW, który specjalizuje się w badaniu historii sportu i turystyki w ujęciu polityczno-socjologicznym.

Jednak skrojono ją w ten sposób, by wiązała region z Polską mocniej, niż gdyby jej nie było.

Od zarania niepodległości polskich nauczycieli dotyka klątwa będąca połączeniem dwóch przekleństw. Brzmi ona: obyś cudze dzieci uczył w ciekawych czasach.

80 lat temu, 3 kwietnia 1939 r., w Warszawie zmarł Walery Sławek, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, współtwórca Organizacji Bojowej PPS, żołnierz Legionów Polskich, członek Komendy Naczelnej POW, twórca BBWR. Był trzykrotnym premierem i marszałkiem Sejmu.

Nierówności stanowe i bieda wśród chłopów, zatargi narodowościowe, inaczej definiowana rola kobiety - to niektóre z aspektów rzeczywistości międzywojennej Polski opisane we wspomnieniach Amerykanki Virgilii Sapiehy, żony księcia, wydanych przez Ośrodek KARTA.

Polska jak żaden inny kraj wspierała utworzenie Izraela, w nadziei… pozbycia się Żydów. Ci ze złych wspomnień o Polakach uczynili jeden z fundamentów własnej tożsamości i państwowości

Kazimierz Wierzyński, poeta, prozaik, eseista, zdobywca złotego medalu w konkursie literackim IX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Amsterdamie w 1928 zmarł 13 lutego 1969 r. w Londynie.

95 lat temu, 19 grudnia 1923 r., urząd premiera objął po raz drugi ekonomista prof. Władysław Grabski. Celem jego działań było ustabilizowanie pogrążonej w kryzysie polskiej gospodarki i zbudowanie nowego systemu walutowego.

11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwszą na ziemiach polskich linię pociągu elektrycznego. Elektryczna Kolej Dojazdowa (EKD), wybudowana przez spółkę "Siła i Światło", połączyła Grodzisk Maz. z centrum Warszawy. I trwale zaznaczyła się w polskiej kulturze.

Pierwszym kobietom na uniwersytetach przyporządkowywano role niższe, administracyjne czy mniej prestiżowe. Co nie znaczy, że ich wkład, praca i zaangażowanie były mniejsze – mówi PAP dr Iwona Dadej, historyk z PAN. 100 lat temu, 28 listopada 1918 r., Józef Piłsudski wydał dekret o ordynacji wyborczej, w którym m.in. przyznawano czynne i bierne prawo wyborcze kobietom.

Z każdym rokiem istnienia II RP politycy częściej ingerowali w sprawy gospodarcze. Na początek z konieczności, potem, bo tak było najprościej, wreszcie sięgali po prywatne firmy, ponieważ dawało się to zawsze uzasadnić interesem kraju.

Zaczęłyśmy się zastanawiać, czy utrwalony wizerunek Kresów, konserwatywnych, biednych, zapuszczonych, w pełni odpowiada prawdzie – mówią autorki znakomitego zbioru reportaży „Wieża Eiffla nad Piną” o próbach modernizacji wschodnich ziem II RP

Inteligencja polska miała przekonanie, że to ona wywalczyła to państwo i wzięła za nie odpowiedzialność. Kadry intelektualne były gotowe na wykorzystanie niespotykanej szansy – mówi PAP prof. Maciej Janowski, historyk z Instytutu Historii PAN.