I wojna światowa

Listopad 1918 r. kojarzy się Polakom z wielkim zwycięstwem. Był to jednak również czas opłakiwania milionów poległych i zmarłych w czasie Wielkiej Wojny oraz ofiar pandemii hiszpanki.

W 1918 r. nie nastąpiło nic takiego, co przesądzałoby o tym, że odrodzone państwo przetrwa. O tym przesądził mądry i pracowity rok 1919. Można powiedzieć, że między rokiem 1918 a 1920 jest przestrzeń pozytywnej pracy – mówi PAP prof. Andrzej Chwalba, autor książki „1919. Pierwszy rok wolności”.

Rząd I.J. Paderewskiego był pierwszym po I wojnie uznanym na arenie międzynarodowej. Połączył także dwa funkcjonujące wcześniej ośrodki władzy - w Warszawie i w Paryżu - ocenił historyk Jan Engelgard, kierownik Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.

Roman Dmowski może być uważany za architekta niepodległej Polski, ponieważ napisał jej program, zanim odrodziła się jako fakt polityczny - powiedział prof. Krzysztof Kawalec podczas promocji wydanego przez Instytut Pamięci Narodowej albumu poświęconego postaci Romana Dmowskiego.

Niepodległa Polska powstawała przed stu laty w ramach tworzenia się nowego porządku po zakończeniu I wojny światowej. Na tę rocznicę do Paryża zjechało ponad 60 przywódców z całego świata

Brytyjska królowa Elżbieta II, następca tronu książę Walii Karol, premier Theresa May i lider opozycji Jeremy Corbyn oraz weterani i ich rodziny wzięli udział w niedzielnym uroczystościach upamiętniających setną rocznicę zakończenia pierwszej wojny światowej.

Do ziszczenia się mickiewiczowskiego snu o „wojnie powszechnej” potrzeba było w Europie stulecia nudnego pokoju, rozkwitu nacjonalizmu i kilku wywrotowców, którzy wspięli się na szczyty władzy.

Stolicę mieliśmy, jeszcze zanim odzyskaliśmy niepodległe państwo w 1918 r.; wystawa ma pokazać społeczny wymiar kierowania i zarządzania miastem - mówi Anna Topolska, kuratorka wystawy "Odzyskana Stołeczność. Warszawa 1915-1918", którą od środy można oglądać w Muzeum Warszawy.

Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz zaprosił szefa MON Mariusza Błaszczaka do udziału w obchodach wybuchu II wojny światowej na Westerplatte. "Zależy nam, aby uwzględnić obecność armii w scenariuszu uroczystości rocznicowej" - napisał Paweł Adamowicz w liście do ministra.

Zwycięstwo w bitwie nad Marną pozwoliłoby Niemcom zawrzeć korzystne zawieszenie broni. Celem było ponowne wyjście w stronę Paryża i bezpośrednie zagrożenie stolicy Francji – mówi PAP dr Jarosław Centek, historyk wojskowości z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

95 lat temu, 15 marca 1923 r., podpisany został dodatkowy protokół do Traktatu Wersalskiego zatwierdzający wschodnią granicę II Rzeczypospolitej i uznający tym samym przynależność do niej Galicji Wschodniej i Wileńszczyzny. Decyzji mocarstw zachodnich w sprawie polskich granic nie przyjął do wiadomości rząd sowiecki i władze Litwy.

99 lat temu, 11 listopada 1918 r., w wagonie sztabowym w Compiegne, gdzie mieściła się kwatera marszałka Francji Ferdynanda Focha, podpisano zawieszenie broni pomiędzy aliantami a Niemcami, kończące I wojnę światową. Światowy konflikt, który pochłonął życie prawie 10 mln żołnierzy, radykalnie zmienił oblicze ówczesnego świata.