Prawa człowieka za bazę wojskową

Jeszcze w kwietniu USA wyrażały wątpliwości, czy Kazachstan zasługuje na organizację szczytu. Aby przekonać najważniejszego członka OBWE, wystarczyła jednak oficjalna propozycja przekazania Amerykanom bazy wojskowej. W grę wchodzi lotnisko w Żetygenie na południu kraju.

To kusząca oferta. Istniejąca baza w kirgiskim Manasie jest dla USA węzłowym punktem zaopatrzenia walczących w Afganistanie żołnierzy. Problem w tym, że w kwietniu przez Kirgistan przetoczyła się rebelia, zaś członkowie rządu tymczasowego prześcigają się w sprzecznych oświadczeniach co do dalszego losu Manasu. W tej sytuacji przeniesienie bazy do stabilnego Kazachstanu byłoby korzystne.

Jak informuje w najnowszym numerze kazachski tygodnik "Riespublika", Amerykanie zapalili zielone światło dla koncepcji szczytu. Tym razem sprzeciw Moskwy wobec budowy bazy może być ograniczony. Kreml do tej pory nie zareagował na propozycję Astany dla USA. Kazachstan i tak jest wiernym sojusznikiem Moskwy, a Rosja dysponuje w tym kraju trzema obiektami wojskowymi. Dlatego przeniesienie bazy z Kirgistanu o 200 km na północ nie pogorszy sytuacji geopolitycznej Rosji.

Pomysł szczytu w Astanie poparły już Francja i Rosja. Właśnie determinacji Moskwy Astana zawdzięcza, że w ogóle pełni przewodnictwo w OBWE. Kazachowie są bowiem gorącymi orędownikami rosyjskiej idei bezpieczeństwa zbiorowego na bazie OBWE, co w zamyśle miałoby zastąpić NATO. Francuzi zaś patrzą na Astanę przychylnym okiem, odkąd w 2009 r. zawarli 24 kontrakty, m.in. na wydobycie ropy i budowę naftociągu Jeskene - Kuryk. Ostateczna decyzja w sprawie szczytu zapadnie w czerwcu.

@RY1@i02/2010/101/i02.2010.101.000.012b.001.jpg@RY2@

Wielka gra o Azję Środkową

Michał Potocki