Najważniejsze będzie, co Putin powie w Katyniu

Cała sekwencja wydarzeń, która ma miejsce w ostatnich tygodniach, świadczy o otwarciu strony rosyjskiej w sprawach katyńskich, co może zwiastować poważniejszy przełom w tej sprawie. To niewątpliwie wpisane jest w cały kontekst rozliczeń Rosji z przeszłością.

Nie chciałbym się wypowiadać na ten temat na podstawie doniesień mediów. To język prawniczy, w którym każde słowo i każdy przecinek mają znaczenie. Ale warto zwrócić uwagę, że zawsze będą tacy, jak Nikita Michałkow, którzy będą chcieli pełnego otwarcia w sprawie Katynia. Inni nadal będą mówić, że zrobili to Niemcy. To będzie proces zmagania się tych, co chcą prawdy, z tymi, co uważają, że prawda uwłacza Rosji.

Myślę, że to słowa niezywkle ważne, bo to mówi urzędnik państwowy wysokiego szczebla. Na pewno nie jest to wypowiedź przypadkowa i na ogłoszenie takiej informacji na pewno dostał przyzwolenie - bo właśnie tak działa władza rosyjska.

Między innymi dokumenty dotyczące losów 3870 polskich obywateli, którzy zostali z więzień na tzw. zachodniej Białorusi wiosną 1940 r. przekazani do dyspozycji NKWD w Mińsku. Nie znamy ich nazwisk ani miejsc ukrycia zwłok. Nie mniej ważne są protokoły posiedzeń, kolegium specjalnego NKWD, czyli tzw. trójki, która w trybie przyśpieszonym podpisywała wyroki śmierci. Oczywiście ważne jest też uzasadnienie umorzenia śledztwa katyńskiego z 2004 r. Bo nie wiemy, co spowodowało, że strona rosyjska podjęła taką decyzję. A jej skutkiem są orzeczenia rosyjskich sądów oddalające wnioski rodzin o odtajnienie śledztwa i rehabilitację ofiar.

Samo to, że premier Władimir Putin zaprosił premiera Donalda Tuska do Katynia i do oddania wspólnie hołdu polskim oficerom zamordowanym przez NKWD, jest już znaczące. Mam nadzieję, że równie znaczące będą przemówienia obu premierów. Spotkanie w lesie katyńskim nad grobami ofiar NKWD - polskich oficerów, ale też obywateli Związku Sowieckiego (w tym też wielu Polaków), którzy zostali zamordowani w latach 1937 - 1938, będzie wydarzeniem historycznym w relacjach między Polską a Rosją.

, sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa