Albo nowy traktat europejski, albo kolejne trzaśnięcia drzwiami

Już kilka godzin po brytyjskim referendum zaczęły się konsultacje w ramach UE na temat tego, jakie decyzje powinny zapadać w tym kontekście w Brukseli jak najszybciej. Gra toczy się także o to, kto będzie miał wpływ na to, jak będzie wyglądała Unia bez Wielkiej Brytanii. Widać rywalizację między państwami starej UE a resztą, czego dowodzi sobotnie spotkanie szóstki ministrów spraw zagranicznych krajów założycieli EWG. Zostało odebrane jako próba zawarcia strategicznych ustaleń w tym gronie.

Polską odpowiedzią było zaproszenie reszty unijnych krajów, by ich ministrowie lub ich zastępcy spotkali się w poniedziałek w Warszawie na roboczym spotkaniu. Ta inicjatywa przynajmniej częściowo odniosła skutek, bo doszło do telefonicznej rozmowy Witolda Waszczykowskiego z Frankiem-Walterem Steinmeierem i nasz szef MSZ rano leci na spotkanie ministrów spraw zagranicznych Grupy Wyszehradzkiej w Pradze, w którym ma wziąć udział także jego niemiecki kolega.

Dziś na temat konsekwencji Brexitu rozmawiać ma rząd, a po południu premier Beata Szydło leci do Brukseli, gdzie ma się odbyć spotkanie Rady Europejskiej, którego najważniejszym punktem mają być rozmowy o Brexicie. Jest bardzo prawdopodobne, że David Cameron poinformuje oficjalnie o wynikach referendum i notyfikuje zamiar wystąpienia Wielkiej Brytanii z UE. To uruchomi art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej opisujący procedurę wyjścia kraju członkowskiego. Traktat daje na to dwa lata, o ile ten czas nie zostanie wydłużony jednomyślną decyzją Rady.

Kwestia podejścia do negocjacji z Wielką Brytanią odróżnia Polskę od szefów unijnych instytucji oraz szóstki ministrów spraw zagranicznych państw założycielskich. Oni domagają się jak najszybszego rozpoczęcia przez Londyn negocjacji w sprawie warunków wyjścia. Nasz rząd uważa, że Brytyjczycy muszą mieć czas, by się pozbierać po referendum i wypracować stanowisko.

Doradca premier Beaty Szydło i wiceszef polskiej dyplomacji Konrad Szymański dodaje, że polska dyplomacja obecnie ma trzy zadania. Po pierwsze wpływ na wypracowanie warunków wyjścia Wielkiej Brytanii. - Jest wiele technikaliów o konsekwencjach dla interesów państw, chodzi o budżet unijny, polityki w poszczególnych obszarach czy globalne zobowiązania klimatyczne. One są skomplikowane i trudne - podkreśla Szymański. Drugie zadanie to wypracowanie modelu stosunków z Wielką Brytanią już jako państwem pozaunijnym. - W polskim interesie jest, by to były możliwie bliskie relacje ekonomiczne i polityczne, ale to zależy oczywiście także od Wielkiej Brytanii - zauważa Szymański. Wreszcie ostatnia kwestia to rozmowa o kształcie Unii po wyjściu Wielkiej Brytanii łącznie ze zmianą traktatu lub przygotowaniem zupełnie nowego. - To warunek konieczny, byśmy uniknęli scenariusza utraty kolejnych państw w ciągu pięciu, siedmiu lat. Unia musi poważnie przemyśleć, jak funkcjonować w przyszłości - mówi Szymański.

Polityczny postulat wypracowania nowego traktatu zgłosił jeszcze w piątek Jarosław Kaczyński. Zdaniem Waszczykowskiego to o tyle realne, że po wyjściu Brytyjczyków z UE traktaty i tak muszą być poprawiane. - To daje pretekst, żeby się zastanowić nad relacjami państwo członkowskie a struktury unijne, nad relacjami między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim, nad funkcją Komisji czy nad systemem podejmowania decyzji, których obszarów powinien dotyczyć obecny system podejmowania decyzji. Jest wielkie pole do dyskusji nad reformą UE - mówi Waszczykowski.

@RY1@i02/2016/122/i02.2016.122.000000800.802.jpg@RY2@

RAFAŁ OLEKSIEWICZ/REPORTER

Premier Szydło będzie rozmawiać dzisiaj z Angelą Markel o nowym traktacie unijnym

Grzegorz Osiecki

grzegorz.osiecki@infor.pl