ONZ poszukuje zgubionych darów

Przed zbliżającą się wyprowadzką ONZ z jej nowojorskiego siedziby - która na cztery lata idzie do remontu - pracownicy szperają po korytarzach i zakamarkach gmachu w poszukiwaniu cennych dzieł sztuki, które gdzieś zaginęły.

Zniknęła m.in. rzeźba XX-wiecznego amerykańskiego abstrakcyjnego ekspresjonisty, Jose de Riviery, oraz olejny obraz zatytułowany „Wieczór” - dar z Białorusi. Inne z zaginionych prac, w tym podarunki z Meksyku i Chin, nie figurują nawet w oficjalnym rejestrze dzieł sztuki ONZ. Żeby je zidentyfikować, pracownicy muszą sięgać do katalogów dzieł sztuki pochodzących nawet z lat 60. XX wieku.

ONZ przeprowadziła się do gmachów na Manhattanie w 1952 roku. Od tego czasu rządy państw członkowskich ofiarowały jej mnóstwo prac artystów; niektóre zostały wypożyczone z muzeów państwowych i prywatnych kolekcji w celu wystawienia ich w ONZ. Wśród tych dzieł są m.in. antyczne rzymskie mozaiki oraz wiszący obok sali Rady Bezpieczenstwa obraz Picassa „Guernica”.

Braki wyszły na jaw podczas badań prowadzonych przez wewnętrznych audytorów ONZ, którzy wykryli, że nikt - żaden departament ani żaden pracownik - nie był zobowiązany do prowadzenia rejestru tych dzieł i dbałości o ich konserwację.

- System kontroli nad darowanymi dziełami jest słaby i dlatego część zaginęła - stwierdzili audytorzy w ubiegłorocznym raporcie.

Te krytyczne uwagi to woda na młyn wielu państw, które twierdzą że ONZ to instytucja bałaganiarska i mało efektywna. Nie miała żadnej wyceny ofiarowanych jej dzieł sztuki, które w dodatku nie są ubezpieczone.

Im bliżej terminu przeprowadzki do tymczasowej siedziby (ma to nastąpić do 1 października, bo wtedy zacznie się remont, którego koszt wyniesie 2 miliardy dolarów), tym energiczniej zarządzający budynkiem pracownicy ONZ poszukują zaginionych prac. Sukcesy mają umiarkowane.

Wydział architektury w odpowiedzi na pisemne pytanie „FT” stwierdził w zeszłym tygodniu, że ONZ skompletowała już trzecią cześć bazy danych o nowych podarunkach. Jeden z zaginionych obrazów - przedstawiający bitwę morską - wyśledzono na ścianie korytarza 22. piętra (budynek sekretariatu ONZ liczy 38 pięter). Pracownicy zdołali też zidentyfikować 48 darów, które do tej pory leżały w piwnicach.