Europejska wojna ogórkowa

Jak wyliczył dziennik "El Pais", hiszpańskie firmy tracą przez niemiecką skłonność do spychania odpowiedzialności 200 mln euro tygodniowo. Chodzi nie tylko o zakaz importu warzyw czy zdjęcie towaru z półek, wprowadzone m.in. przez Francję i Rosję, ale i upowszechnienie skojarzenia, że hiszpańskie warzywa to śmierć.

- Prawie cała Europa przestała kupować nasze produkty. Nie tylko ogórki. Efekt domina dotyka wszystkie warzywa i owoce - mówił Jorge Brotons, szef Hiszpańskiej Federacji Producentów i Eksporterów Owoców i Warzyw.

Niemiecka ofensywa przeciw hiszpańskiemu ogórkowi rozpoczęła się w czwartek. Wówczas hamburskie władze fitosanitarne ogłosiły, że odnalazły źródło zakażeń enterohemolitycznym szczepem pałeczki okrężnicy O104:H4 (EHEC) na ogórkach z Andaluzji, które miały zostać skażone podczas nawożenia gnojowicą na wczesnym etapie upraw. I choć władze Hiszpanii dawały do zrozumienia, że bakterie mogły się znaleźć na warzywach podczas transportu lub rozładunku, niemieccy eksperci zdecydowanie odrzucali taką argumentację.

- Coś takiego mogłoby się wydarzyć, gdyby cały transport ogórków, a nawet więcej, wysypał się na ziemię - szydził w piątek Martin Mueller, szef Federalnego Stowarzyszenia Kontrolerów Żywności. Podobne stwierdzenia pojawiały się z ust różnych niemieckich specjalistów, choć z biegiem czasu coraz trudniej było ukryć nieścisłości w teorii hiszpańskiej.

Przede wszystkich chodzi o ofiary EHEC. Do wczoraj w wyniku zakażenia, prowadzącego w ok. 15 proc. przypadków do śmiertelnego zespołu hemolityczno-mocznicowego, zmarło co najmniej 16 osób. Wśród nich było 15 Niemców i jedna Szwedka, zaraz po powrocie znad Renu. Nawet jedyni dwaj Hiszpanie, u których stwierdzono zakażenie, przyjechali niedawno z Niemiec.

Skierowanie podejrzeń na Hiszpanów pomogło niemieckim producentom żywności. Z przyczyn klimatycznych sezon na ogórki jeszcze się nad Renem nie zaczął, podczas gdy w Hiszpanii trwa w najlepsze. Dodatkowo mamy w tym roku do czynienia z nadpodażą zielonego warzywa, co wróżyło niemieckim rolnikom ceny poniżej kosztów produkcji. Do Niemiec trafiała do tej pory 1/4 hiszpańskich zbiorów.

Kolejne komunikaty z Hamburga wywoływały więc rosnące zniecierpliwienie ze strony Madrytu. - Od początku obarczono odpowiedzialnością nasze ogórki. To nieprawda - mówiła minister rolnictwa Rosa Aguilar. - Nasz wizerunek został zniszczony i nie zamierzamy tego akceptować - dodała.

- Testy laboratoryjne wykazały, że typ bakterii EHEC, wykryty na sprzedawanych w Hamburgu ogórkach z Hiszpanii raczej nie jest przyczyną fali zatruć pokarmowych w Niemczech - ogłosiła wczoraj w końcu hamburska senator zajmująca się polityką zdrowotną Cornelia Pruefer-Storcks. Stwierdziła jednak, że nagłośnienie hiszpańskiego śladu nie było błędem, ponieważ... tamtejsze ogórki "również mogą powodować zatrucia".

Władze Andaluzji już zapowiedziały ubieganie się na forum UE o odszkodowania za rozsiewanie niesprawdzonych pogłosek. Ostateczna decyzja może zapaść dzisiaj, gdy zostaną ogłoszone wyniki badań próbek ziemi, warzyw i wody z Andaluzji.

Choć unijne przepisy sanitarne należą do najostrzejszych na świecie, niejednokrotnie, ocierając się o absurd, nie potrafią ochronić konsumentów przed kolejnymi zakażeniami. Dowodzą tego problemy niemieckie z bakterią E.coli, a także wcześniejsze przypadki brytyjskich wściekłych krów, belgijskich dioksyn czy pryszczycy.

Rygory wiążące producentów żywności z roku na rok są coraz ostrzejsze. Najmocniej odczuli to wytwórcy takich produktów regionalnych, jak podhalański oscypek, którego produkcja w pełni zgodna z unijnymi standardami jest praktycznie niemożliwa.

Przeregulowany europejski rynek kosztuje. Zgodnie z raportem Stowarzyszenia Europejskich Izb Handlowych i Przemysłowych w latach 1998 - 2008 przeciętny Europejczyk dopłacił za towary i usługi średnio 2082 euro z tytułu konieczności ich dostosowania do najróżniejszych regulacji i wymogów - choć gwoli ścisłości należy dodać, że nie chodziło tylko o zasady fitosanitarne. I choć od czasu publikacji raportu Unia zniosła część najbardziej absurdalnych regulacji, w tym tę dotyczącą ogórków klasy pierwszej "o maksymalnej wysokości łuku 10 mm na każde 10 cm długości ogórka", nieżyciowe przepisy skutecznie marnują czas producentów żywności.

Znacznie lepiej wygląda sprawa walki z już zaistniałym problemem. Gdy w którymś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub EFTA wykryje się problem zdrowotny, np. zatrucie mięsa dioksynami, miejscowy sanepid informuje System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpieczniej Żywności i Paszach (RASFF), którego urzędnicy natychmiast alarmują pozostałe kraje.

mwp

@RY1@i02/2011/105/i02.2011.105.000.008a.001.jpg@RY2@

Fot. East News

Hiszpańscy producenci skarżą się, że praktycznie cała Europa przestała kupować od nich warzywa

Michał Potocki

michal.potocki@infor.pl