Kiedy gmina musi zatrzymać wadium wykonawcy

Gmina zwróciła się do wykonawcy o uzupełnienie dokumentów wymaganych do przetargu. W odpowiedzi przedsiębiorca dostarczył dokumenty, jednak nie potwierdzają one spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu.

- Czy może gmina zatrzymać wadium złożone przez przedsiębiorcę - pyta pan Antoni z Tarnowa.

Zamawiający powinien zatrzymać wadium, nie tylko gdy wykonawca w ogóle nie składa dokumentu na jego wezwanie, ale także gdy wykonawca składa dokument, z którego nie wynika potwierdzenie spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu.

Zamawiający zgodnie z art. 46 ust. 4a prawa zamówień publicznych ma obowiązek zatrzymać wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca biorący udział w przetargu w odpowiedzi na jego wezwanie nie złożył dokumentów, oświadczeń lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, iż wynikało to z przyczyn nieleżących po jego stronie.

Złożone na wezwanie oświadczenia i dokumenty powinny potwierdzać spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań zamawiającego, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo termin składania ofert.

W opinii prawnej Urzędu Zamówień Publicznych wynika, że ocena, czy wykonawca złożył - na wezwanie zamawiającego - wymagane dokumenty, powinna być dokonywana według tych samych zasad, co ocena dokonywana na gruncie art. 26 ust. 3 prawa zamówień publicznych (p.z.p.).

Zatem należy uznać, że przez niezłożenie dokumentów z art. 46 ust. 4a p.z.p. należy rozumieć nie tylko przypadek, gdy w ogóle wykonawca nie składa dokumentu (brak fizyczny dokumentu), ale także sytuację, w której wykonawca składa dokument, z którego nie wynika potwierdzenie spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub spełniania przez dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań zamawiającego.

Obowiązek zatrzymania wadium nie zachodzi jednak, gdy niezłożenie dokumentów było następstwem okoliczności, na które wykonawca nie miał i nie mógł mieć wpływu. Zatem zamawiający ma podstawy do zatrzymania wadium tylko w razie zawinionego zaniechania złożenia żądanych dokumentów przez wezwanego wykonawcę.

Urząd Zamówień Publicznych podkreśla jednak, że o niezłożeniu dokumentów z przyczyn niezależnych od wykonawcy można też mówić, gdy niemożność przedstawiania dokumentu wynika z tego, że obiektywnie wykonawca oraz oferowane przez niego usługi, dostawy lub roboty budowlane nie spełniają tych warunków lub wymagań zamawiającego.

Zatem obowiązek zatrzymania wadium nie będzie dotyczył tych wykonawców, którzy złożyli oferty, pomimo że nie spełniali warunków udziału w postępowaniu (np. nie legitymowali się określonym doświadczeniem), jak też pomimo że oferowane przez nich usługi, dostawy lub roboty budowlane nie spełniały wymagań zamawiającego.

Zamawiający nie ma także podstaw do zatrzymania wadium, gdy wykonawca zostanie wykluczony z postępowania, gdyż z przedłożonych przez niego dokumentów wynikać będzie w sposób jednoznaczny i niemożliwy do zmiany, że nie spełnia on wymaganych warunków, np. w sytuacji gdy przedłożone zostaną sprawozdania finansowe, z których wynika, że wykonawca nie osiąga wymaganych obrotów.

Ewa Grączewska-Ivanova

ust. 4a ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655 z późn. zm.). Na podstawie opinii prawnej Urzędu Zamówień Publicznych, zamieszczonej na stronie www.uzp.gov.pl