Zamówienia po powodzi

prawnik z kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp. k.

Zmiana warunków umowy o udzielenie zamówienia publicznego z powodu nadzwyczajnej zmiany okoliczności, takiej jak np. wzrost cen materiałów budowlanych spowodowany powodzią, jest możliwa pod pewnymi warunkami. Zgodnie z art. 144 prawa zamówień publicznych (dalej p.z.p.) - zakazuje się istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany. Zatem do zmiany umowy na tej podstawie może dojść jedynie na skutek złożenia zgodnego oświadczenia woli przez obie strony. Wykonawcy nie mają więc jakiegokolwiek sądowego roszczenia o zmianę umowy na tej podstawie prawnej.

Dopuszczalność zmiany umowy zależy od treści dokumentacji przetargowej, a więc od samego zamawiającego - jego woli, ale także umiejętności przewidywania nadzwyczajnej zmiany okoliczności wykonywania umowy. W praktyce często spotykane jest wprowadzanie przez zamawiających mechanizmów waloryzacji świadczeń lub katalogów okoliczności uzasadniających zmiany umowy, w ramach których może się mieścić także nadzwyczajna zmiana okoliczności wywołana powodzią. Zmiana umowy dokonana z naruszeniem tych zasad podlega unieważnieniu.

Jeśli zmiana umowy na podstawie art. 144 p.z.p. nie będzie możliwa, wykonawca może wystąpić do sądu z roszczeniem opartym na art. 357¹ kodeksu cywilnego. Jego zastosowanie będzie możliwe jedynie w sytuacji kumulatywnego wystąpienia następujących przesłanek:

● źródłem powstania zobowiązania jest umowa, a więc umowa o zamówienia publiczne,

● nastąpiła zmiana stosunków mająca charakter nadzwyczajny,

● zmiana powoduje nadmierną trudność w spełnieniu świadczenia lub grozi jednej ze stron rażącą stratą,

● między dwoma powyższymi przesłankami zachodzi związek przyczynowy,

● zachodzi nieprzewidywalność przesłanki nadmiernej trudności w spełnieniu świadczenia lub groźby rażącej straty.

Instytucja przewidziana w art. 357¹ k.c. ma charakter wyjątkowy, stanowi bowiem odstępstwo od zasady, zgodnie z którą zawarte umowy należy dotrzymywać (pacta sunt servanda).

Oprac. EGI

Artykuł 144 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r., nr 223 poz. 1655 z późn. zm.)