Jakie dokumenty składa spółka cywilna

W skład spółki cywilnej wchodzi trzech wspólników. Zamierzają oni złożyć ofertę w publicznym przetargu. Zastanawiają się, jakie dokumenty złożyć na potwierdzenie faktu, że nie podlegają wykluczeniu. Czy wystarczy, że dołączą do oferty dokumenty wystawione na wspólników, czy też muszą one dotyczyć też samej spółki?

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie można spotkać odmienne poglądy. Większość prawników traktuje spółkę cywilną jako wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, czyli coś w rodzaju konsorcjum. W świetle kodeksu cywilnego spółka cywilna jest stosunkiem umownym, przedsiębiorcami są wspólnicy, a nie spółka, która tak naprawdę nie istnieje jako odrębny podmiot.

Co z tego wynika? Tu zdania są podzielone. Można spotkać się z orzeczeniami stwierdzającymi, że skoro spółkę cywilną należy traktować jako konsorcjum, to dokumenty powinny potwierdzać, że jego członkowie (czyli wspólnicy spółki cywilnej) nie podlegają wykluczeniu. Taka teza płynie m.in. z wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 1 sierpnia 2008 r. (sygn. KIO/UZP 737/08). KIO uznała, że dokumenty muszą dotyczyć wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia.

Spółka cywilna jest stosunkiem umownym, uczestnikami obrotu gospodarczego są wspólnicy - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

Niestety to niejedyny pogląd. Można się spotkać także z takim, że zaświadczenia muszą dotyczyć zarówno samych wspólników, jak i spółki, o ile jest ona płatnikiem VAT (zaświadczenie o niezaleganiu z tym podatkiem) lub zatrudnia osoby niebędące wspólnikami (zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu ze składkami). Spółka cywilna posiada podmiotowość podatkowo-prawną, ale wyraźnie przyznaną wyłącznie dla potrzeb stosowania przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054). W konsekwencji stanowisko odwołującego się dotyczące konieczności złożenia przez wspólników spółki cywilnej zaświadczenia dotyczącego indywidualnie każdego z nich oraz spółki cywilnej uznać należy za prawidłowe. Tylko z tak złożonych zaświadczeń wynikać może w sposób niebudzący wątpliwości stan realizacji zobowiązań prawno-podatkowych, w zakresie wymaganym przepisami ustawy - Prawo zamówień publicznych (wyrok KIO z 9 grudnia 2010 r., sygn. 2556/10).

W orzecznictwie pojawia się również trzecia możliwość - wymaganie zaświadczeń wystawionych wyłącznie na spółkę. KIO uznała, że zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego załączone do oferty dotyczy spółki cywilnej jako samodzielnego na gruncie przepisów podatkowych podmiotu, odrębnego od wspólników. Oferty w postępowaniu nie złożyli wspólnicy jako osoby fizyczne, ale jako przedsiębiorcy prowadzący wspólnie działalność. Zdaniem KIO brak konsekwencji ustawodawcy w stosunku do określenia bytu prawnego spółki cywilnej nie może rodzić negatywnych skutków prawnych dla przedsiębiorców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Na tej podstawie KIO uznała, iż wystarczającym dla potwierdzenia niezalegania z podatkami wykonawcy było zaświadczenie załączone do oferty (uzasadnienie wyroku KIO z 29 stycznia 2010 r. sygn. KIO/1789/09).

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem w omawianej sytuacji będzie zdobycie dokumentów zarówno na spółkę, jak i samych wspólników. Jeśli zaś spółka nie zatrudnia żadnych pracowników, wystarczy złożyć stosowne oświadczenie i wytłumaczyć, dlaczego nie składa się zaświadczenia wystawionego na spółkę. Podobnie będzie jeśli spółka nie jest płatnikiem VAT.

Sławomir Wikariak

slawomir.wikariak@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2010 nr 113, poz. 759 z późń. zm.).