Jeśli uczestnik konsorcjum upadnie, umowa nadal wiąże pozostałych

Umowa konsorcjum nie została uregulowana w polskich przepisach. W piśmiennictwie podkreśla się, że charakterem jest najbardziej zbliżona do umowy spółki cywilnej uregulowanej w art. 860 i n. kodeksu cywilnego (dalej także: k.c.). Do umowy konsorcjum zastosowanie znajdują również przepisy ogólne Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności solidarnej dłużników.

Solidarne zobowiązanie

Zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub czynności prawnej. Z powyższego przepisu stanowiącego zasadę przyjęcia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania w polskim systemie prawnym wynika, iż aby powstała solidarna odpowiedzialność pomiędzy dłużnikami, konieczne jest przewidzenie tego przez ustawodawcę lub przez czynność prawną (np. umowę konsorcjum). Na gruncie stosunków prawnych powstających poza systemem zamówień publicznych kwestia ewentualnej solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów budzi wątpliwości, jeżeli nie zostanie to przewidziane w umowie konsorcjum, a brakuje przepisu prawa, który statuowałby taką odpowiedzialność.

Mając na uwadze przyjętą metodę regulacji solidarnej odpowiedzialności, ustawodawca przewidział w ustawie Prawo zamówień publicznych przepis art. 141, zgodnie z którym wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie (konsorcjanci) ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Wprowadzając powyższą regulację, ustawodawca jednoznacznie przesądził o solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów wobec zamawiającego.

Reprezentacja konsorcjum

W przypadku wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Przepisy w żaden sposób nie regulują kwestii związanej z reprezentacją wykonawców tworzących konsorcjum na etapie realizacji umowy w sprawie zamówienia publicznego. Kwestia wzajemnej reprezentacji wykonawców tworzących konsorcjum należy w zasadzie do sfery wewnętrznych stosunków prawnych pomiędzy wykonawcami, która jest uregulowana w umowie konsorcjum. Należy zatem przyjąć, iż brak jest przeszkód do dokonania zmiany podmiotu będącego liderem konsorcjum, z którym to konsorcjum zawarto umowę w sprawie zamówienia publicznego. Zmiana taka nie stanowi zmiany podmiotowej wykonawcy, a w konsekwencji możliwości jej dokonania nie sprzeciwia się unormowanie zawarte w art. 7 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Dopuszczalności takiej zmiany nie sprzeciwia się też art. 144 ust. 1 ustawy p.z.p., ponieważ zmiana taka nie stanowi istotnej zmiany umowy w stosunku do treści oferty.

Jeśli lider upadnie

Jeżeli upadły konsorcjant był jednocześnie liderem konsorcjum, to nie ma przeszkód, aby w toku realizacji umowy w sprawie zamówienia publicznego liderem konsorcjum wykonującego umowę stał się inny wykonawca (członek konsorcjum) wchodzący w skład tego konsorcjum.

Sama zmiana lidera konsorcjum nie wpływa na zakres zobowiązań podmiotów tworzących to konsorcjum wynikających z umowy o udzielenie zamówienia publicznego, a pozwala na dalszą sprawną realizację zamówienia publicznego.

Wygaśnięcie zobowiązania z tytułu umowy w sprawie zamówienia publicznego w wyniku odstąpienia od umowy dokonanego przez syndyka masy upadłości wywołuje skutek jedynie co do stosunku prawnego pomiędzy zamawiającym a upadłym wykonawcą. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim brak wzajemnej reprezentacji dłużników solidarnych na gruncie przepisów kodeksu cywilnego (art. 141 ustawy p.z.p. mówi bowiem jedynie o sferze odpowiedzialności). Dlatego w przypadku odstąpienia od umowy w sprawie zamówienia publicznego dokonanego przez syndyka oświadczenie takie wywołuje skutki prawne wyłącznie pomiędzy upadłym a zamawiającym, co pozostaje bez wpływu na solidarną odpowiedzialnością pozostałych wykonawców wspólnie wykonujących zamówienie. W takim przypadku zobowiązanie z tytułu umowy w sprawie zamówienia publicznego trwa nadal pomiędzy zamawiającym a pozostałymi uczestnikami konsorcjum, którzy w dalszym ciągu są zobowiązani do wykonania tej umowy.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.211000100.802.jpg@RY2@

Łukasz Michał Mackiewicz

radca prawny