Potwierdzanie sytuacji finansowej i ekonomicznej wykonawcy, który jest osobą fizyczną

Wykonawca w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, przystępując do złożenia oferty, musi znajdować się w odpowiedniej sytuacji ekonomicznej i finansowej, a także musi potwierdzić w przedstawianych przez siebie dokumentach, że jest zdolny do wykonania zamówienia w wyznaczonym terminie.

Sytuacja finansowa ma za zadanie wykazanie, że wykonawca jest w stanie dysponować środkami finansowymi (własnymi lub pochodzącymi z innych źródeł) w wymaganej wysokości dla realizacji określonego zamówienia. Na sytuację ekonomiczną składa się m.in. wielkość obrotów, płynność finansowa, osiągnięty zysk itp. Zespół Arbitrów (UZP/ZO/0-705/03) uznał, że kwestionowanie wskaźnika (dodatni wynik finansowy) nie jest elementem potwierdzającym lub zaprzeczającym istnieniu wiarygodności ekonomicznej i odpowiedniej sytuacji finansowej oferenta. Używanie takiego wskaźnika jako warunku dopuszczenia do przetargu nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez zamawiającego prawa oceny sytuacji oferenta zgodnie z przepisami ustawy.

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 2 stycznia 2008 r. (sygn. akt. KIO/UZP 11/07) orzekła, że oświadczenie wykonawcy o obrotach, zobowiązaniach i należnościach nie może potwierdzać jego sytuacji finansowej. W przypadku osoby fizycznej dokumentem potwierdzającym, ten konkretny, warunek udziału w postępowaniu może być PIT I F-10. Gdyby zatem wykonawca (osoba fizyczna) przedłożył sprawozdanie finansowe lub jego część, a podlegało ono weryfikacji biegłego rewidenta zgodnie z przepisami o rachunkowości, wymóg taki zostanie spełniony. Gdy jednak wykonawca nie jest zobowiązany do sporządzania sprawozdania finansowego, ma on obowiązek wraz z ofertą w procedurze przetargowej przedłożyć dokumenty określające obroty oraz należności i zobowiązania. Jednak należy pamiętać, że dokumenty te nie mogą dotyczyć okresu dłuższego niż trzy ostatnie lata obrotowe, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - tego krótszego okresu.

Jeżeli wykonawca, którym jest osoba fizyczna, złożył np. w formie pisemnej oświadczenie o własnej sytuacji finansowej, w którym znajdą się informacje o obrotach, zobowiązaniach, a także ewentualnych należnościach, to działanie to może być powodem do wniesienia protestu lub odwołania.

Za podstawę wnosicie protestu lub odwołania wskazane mogą zostać naruszenia:

● art. 24 ust. 2 pkt 3 prawa zamówień publicznych. Chodzi o podniesienie zarzutu niewykluczenia z postępowania wybranego wykonawcy, który nie złożył dokumentów potwierdzających spełnianie warunków,

● art. 89 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 24 ust. 4 prawa zamówień publicznych. Chodzi o podniesienie zarzutu nieodrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania,

● art. 7 ust 3. prawa zamówień publicznych. Chodzi o podniesienie zarzutu wyboru oferty wykonawcy wybranemu niezgodnie z przepisami prawa zamówień publicznych.

Osoba fizyczna, która prowadzi działalność gospodarczą, jest zobowiązania, w zależności od przyjętego sposobu rozliczania podatku, do sporządzania i przedkładania właściwym urzędom skarbowym zeznań podatkowych. Dokumenty te mogą towarzyszyć dokumentom składanym obok sprawozdania finansowego potwierdzającego obroty, należności i zobowiązania wykonawcy wymagane na potwierdzenie spełniania warunku zdolności finansowej wykonawcy. Zgodnie z cytowanym wyżej wyrokiem w przypadku osoby fizycznej dokumentem wskazującym na aktywa i pasywa, dochód, zysk, koszty działalności, straty czy zobowiązania finansowe w zakresie prowadzonej działalności będzie np. PIT I F-10. Zbliżone stanowisko zajął również sąd okręgowy we Wrocławiu, który w wyroku z 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt X Ga 88/06, uznał, że dane zawarte w PIT I F-10 obrazują zarówno aktywa, jak i pasywa oferentów, dochód, zysk, koszty działalności, straty czy zobowiązania finansowe. Uznał zatem, że zeznanie PIT spełnia warunki - innego dokumentu - na potwierdzenie sytuacji finansowej w rozumieniu par. 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, jak i warunki z art. 26 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

W celu potwierdzenia opisanego przez zamawiającego warunku znajdowania się przez wykonawcę w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia zamawiający może żądać następujących dokumentów:

● sprawozdania finansowego albo jego części, a jeżeli podlega ono badaniu przez biegłego rewidenta, zgodnie z przepisami o rachunkowości również z opinią odpowiednio o badanym sprawozdaniu albo jego części, a w przypadku wykonawców niezobowiązanych do sporządzania sprawozdania finansowego innych dokumentów określających obroty oraz zobowiązania i należności - za okres nie dłuższy niż ostatnie trzy lata obrotowe, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - za ten okres;

● informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w których wykonawca posiada rachunek, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy, wystawionej nie wcześniej niż trzy miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert;

● polisy, a w przypadku jej braku innego dokumentu potwierdzającego, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności.

Dariusz Jagiełło

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655 ze zm.).

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U. nr 87, poz. 605 ze zm.).