Zapytanie o cenę mniej popularne

Konsekwentnie prowadzone w okresie ostatnich lat przez Urząd Zamówień Publicznych (UZP) kompleksowe działania mające na celu zwiększenie otwarcia systemu zamówień publicznych na konkurencję przynoszą wyraźny skutek. Jak wskazują najnowsze dane systematycznie zwiększa się ilość postępowań udzielanych w trybach przetargowych, które ze swej istoty zapewniają pełną konkurencyjność wśród podmiotów ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego.

Dzięki zaproponowanym przez Urząd Zamówień publicznych zmianom przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych skrócono terminy prowadzenia postępowania o zamówienie publiczne w trybach przetargowych. W szczególności, zwłaszcza w zakresie dużych inwestycji budowlanych, pozytywnie należy ocenić zmiany dotyczące zasad zadawania pytań do treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Sztywne określenie (w art. 38 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych) terminu w jakim wykonawcy mogą zadawać pytania do treści specyfikacji, na które zamawiający zobowiązany jest udzielić odpowiedzi, znacznie zmniejszyło ilość zadawanych pytań - zwłaszcza o marginalnym znaczeniu dla sporządzenia oferty przetargowej.

Również wprowadzenie mechanizmów kontroli zasadności skorzystania przez zamawiających z trybów niekonkurencyjnych (zwłaszcza zamówienia z wolnej ręki oraz zapytania o cenę) wyraźnie wpłynęło na zmniejszenie zainteresowania zamawiających tym trybem udzielenia zamówienia publicznego. Wprowadzenie w art. 146 ust. 1 pkt. 7 ustawy Prawo zamówień publicznych przesłanki, która określa nieważność umowy w przypadku zastosowania trybu zapytania o cenę z naruszeniem przepisów wskazanej ustawy, również spowodowało spadek popularności wśród zamawiających dla tego trybu udzielenia zamówienia publicznego.

Pozytywnie należy ocenić działania prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zmierzające do spopularyzowania zamówień elektronicznych. Uruchomienie bezpłatnej platformy aukcyjnej, z wykorzystaniem której zamawiający mogą udzielać zamówień w trybie licytacji elektronicznej powinno, w najbliższym czasie, jeszcze dodatkowo zwiększyć zainteresowanie zamawiających tym trybem udzielenia zamówienia publicznego.

Jako postulat, który bezsprzecznie wpłynie na wzrost zainteresowania zamówieniami elektronicznymi oraz trybami przetargowymi, wskazać należy na likwidację trybu zapytania o cenę. Zasadne również wydaje się dokonanie zmian zmniejszających sformalizowanie zastosowania dialogu konkurencyjnego, tak aby tryb ten mógł być wykorzystywany również przy zamówieniach mniej skomplikowanych niż w obecnym stanie prawnym. Wydaje się, że uproszczenie przesłanek stosowania trybu dialogu konkurencyjnego oraz umożliwienie zamawiającym skracania terminu na składanie wniosków na zasadach analogicznych jak w przypadku przetargu ograniczonego, może zwiększyć jego zastosowanie.

Tryb	Odsetek liczby postępowań, w latach
2008	2009	2010	2011**
Przetarg nieograniczony	70,39	68,28	77,94	82,01
Przetarg ograniczony	0,97	0,79	0,69	0,76
Negocjacje z ogłoszeniem	0,11	0,11	0,13	0,52
Negocjacje bez ogłoszenia	0,53	0,39	0,29	1,23
Dialog konkurencyjny	0,03	0,02	0,03	0,04
Wolna ręka	22,19	25,98	17,20	12,53
Zapytanie o cenę	5,73	4,27	3,55	2,77
Licytacja elektroniczna	0,05	0,16	0,17	0,14

*-źródło - www.uzp.gov.pl

** - dane za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r.

Z zestawienia wynika, że tryb przetargu nieograniczonego jest zdecydowanie najpopularniejszą formą udzielenia zamówienia publicznego. Warto jednak odnotować, systematyczny spadek zamówień udzielnych w trybie zamówienia z wolnej ręki oraz w trybie zapytania o cenę, co bezsprzecznie wynika również z działań legislacyjnych zainicjowanych przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Marek Okniński