Wymagania zamawiającego mają być uzasadnione jego potrzebami

Teza Parametry określone w specyfikacji mogą wskazywać na konkretny produkt, nawet gdy jego nazwa wprost nie pada. Zamawiający ma wówczas obowiązek dopuścić możliwość złożenia równoważnej oferty.

Stan faktyczny Przetarg dotyczył zakupu przenośnych drukarek fiskalnych dla leśniczych. Zamawiający postawił w nim bardzo rygorystyczne wymagania, zwłaszcza co do dopuszczalnej wielkości i wagi urządzeń. Zdaniem jednego z przedsiębiorców zainteresowanych tym zamówieniem parametry te w praktyce mógł spełnić tylko jeden produkt. Potwierdzał to fakt, że dwie konkurencyjne wobec niego oferty rzeczywiście dotyczyły tego samego modelu drukarki. Sprzedawane przez przedsiębiorcę były nieco większe i cięższe. Mimo tego zdecydował się on wystartować w przetargu. Zamawiający odrzucił jego ofertę z powodu niezgodności ze specyfikacją. Przedsiębiorca nie zgodził się z tą decyzją i wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej.

Uzasadnienie Chociaż niezgodność proponowanego sprzętu z wymaganiami zamawiającego była niepodważalna, to skład orzekający uwzględnił odwołanie i nakazał ponowną ocenę ofert. Doszedł bowiem do wniosku, że ofertę należy uznać za równoważną, a w tym przetargu zamawiający był zobowiązany dopuścić składanie takich ofert.

Nakaz dopuszczania ofert równoważnych wynika z art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późń. zm.). Przepis ten - poza wyjątkowymi sytuacjami - zakazuje wskazywać na znaki towarowe, a jeśli już jest to konieczne, to wymaga właśnie dopuszczenia możliwości składania ofert równoważnych.

W specyfikacji tego przetargu nie posłużono się nazwą konkretnego produktu. KIO uznała jednak, że w normę tę wpisuje się też pośrednio taki dobór wymagań, że spełnić je może tylko jeden wyrób. Chociaż więc nazwa drukarki nie padła, to z powodu wskazanych parametrów wykonawcy nie mieli szans zaproponować żadnych innych produktów. To zaś oznacza, że trzeba zastosować przepis odnoszący się do wskazywania znaków towarowych. A więc dopuścić możliwość proponowania równoważnych rozwiązań.

Skąd pewność, że parametry rzeczywiście odnosiły się do konkretnego produktu? Wskazywał na to fakt, że dwie pozostałe oferty dotyczyły tego samego modelu konkretnej drukarki. Jej producent chwali się zaś na stronie internetowej, że jego sprzęt jest najmniejszy i najlżejszy na rynku. Skoro tak, to żadne inne urządzenie nie mogło zostać zaoferowane. To zaś oznacza naruszenie reguł uczciwiej konkurencji.

Jednocześnie skład orzekający zaznaczył, że ustalanie wymagań dotyczących kupowanego sprzętu są prawem zamawiającego. Pod jednym jednak warunkiem - muszą one być uzasadnione jego rzeczywistymi potrzebami. Organizator tego przetargu odwołał się do rozporządzenia ministra środowiska w sprawie wzoru mundurów leśnika i oznak dla osób uprawnionych do ich noszenia (Dz.U. z 2007 r. nr 51, poz. 342). Tłumaczył, że w bocznej kieszeni spodni, w której ma być noszona drukarka, nie zmieści się większe urządzenie. Nie przekonało to jednak KIO. Zwróciła ona uwagę, że przecież sprzęt ten równie dobrze może być noszony w innych kieszeniach czy to kurtki czy kamizelki, a nawet w torbie, w której leśniczy noszą inne wyposażenie służbowe.

W wyroku podkreślono, że zamawiający powinien w specyfikacji jasno sprecyzować, co będzie uznawał za rozwiązania równoważne. Skoro, tak jak było w tym przypadku, zaniedba tego, to działa niejako na swoją niekorzyść. Drukarka o rozmiarach i wadze nieznacznie większej od tej wskazanej w specyfikacji, zdaniem Izby, mieści się w granicach równoważności. Wyrób równoważny nie musi być bowiem identyczny z tym opisanym w specyfikacji. Powinien natomiast zapewniać zakładaną funkcjonalność i odpowiadać rzeczywistym potrzebom zamawiającego.

z 2 października 2012 r., sygn. akt KIO 2028/12.