Wieloletnie umowy muszą mieć jasne definicje

Jak samorząd powinien przygotować pomysł na parking, aby spotkał się on z zainteresowaniem inwestorów? Co na 100 proc. odstraszy przedsiębiorców i trzeba będzie ogłaszać ponownie procedurę?

Samorządy przede wszystkim muszą wiedzieć, czym dysponują, jaka jest lokalizacja, jej otoczenie, jaki jest rynek. Nierealistyczne założenia wynikające z braku wiedzy, z braku analiz popytowych powodują, że projekty upadają zanim rozpoczęto negocjacje. Projekty muszą być przygotowane zgodnie z dobrymi praktykami w PPP - musi być przeprowadzony test rynku. Miasta powinny mieć wyjaśnione kwestie własnościowe, polityki parkingowej, także inwestycji wieloletnich ograniczających dojazd do przyszłych parkingów.

W jakiej formule najkorzystniej zorganizować parking - czy tylko koncesji na roboty budowlane?

W realizacji parkingów można zastosować różne modele PPP od koncesji po klasyczne PPP z opłatą za dostępność. Jeśli samorząd chce, aby wynagrodzeniem partnera prywatnego było przede wszystkim prawo do pobierania pożytków lub prawo do eksploatacji - czyli z płatności użytkowników - to musi wiedzieć, czy jest popyt i rotacja na miejscach parkingowych. Na sukces rynkowy parkingu, czyli aby w projekcie partner zarobił na użytkownikach, składają się lokalizacja, otoczenie, deficyt miejsc parkingowych, duża rotacja i strefa płatnego parkowania wokół. Miasto powinno ponadto wesprzeć projekt - wprowadzić strefę buforową wokół parkingów, w której obowiązują zakazy parkowania. Jednak w większości projektów niezbędne będzie zaangażowanie finansowe samorządu, np. płatność w koncesji (tak jak we Wrocławiu) czy dopłaty w przypadku mniejszego popytu, w okresie eksploatacji. Takie rozwiązanie można zastosować zarówno w koncesji jak i w PPP w trybie koncesji, ale nadal większość wynagrodzenia i ryzyka jest po stronie prywatnej. Warto rozważyć włączenie do przedsięwzięcia strefy płatnego parkowania (SPP) - tak jak w Bielsku-Białej lub jej części - jak w Katowicach. Partner nie tylko czerpie pożytki z SPP, ale pilnuje też, aby użytkownicy przestrzegali zasad SPP. Włączenie SPP możliwe jest tylko przy zawieraniu umowy o PPP (niezależnie od trybu wyboru). Realizacja parkingów z ryzykiem popytu po stronie prywatnej jest możliwe, z przyczyn rynkowych, tylko w lokalizacjach w ramach SPP.

Czy popularne parkingi Park & Ride mogą powstawać w formule PPP?

Mogą, ale tylko jako klasyczne PPP z płatnościami stanowiącymi większość lub całość wynagrodzenia partnera prywatnego. Sama funkcja P&R powoduje, że nie można ich zrealizować w formule koncesji czy PPP w trybie koncesji. W realizacji parkingu P&R częścią przychodu partnera może być płatność abonamentu przez kierowców, którzy jeżdżą komunikacją miejską na abonamencie parkingowym. Aby poprawić wykonalność PPP dla parkingu P&R, można zastosować tańsze konstrukcje stalowe zamiast betonowych i obniżyć nakłady, można też wprowadzić punkty handlowe i usługowe.

Jak samorząd może i powinien zabezpieczyć swoje interesy w umowie?

Samorząd powinien korzystać z doświadczeń innych, przede wszystkim z doświadczonego personelu, w tym doradców a nie tylko kopiować rozwiązania innych. Ponadto powinien koncentrować się na dobrym zdefiniowaniu pojęć w umowie. Dział, definicje jest bardzo ważny i musi być rozbudowany. Strony kontraktu przez następne 20 i więcej lat muszą posługiwać się tymi samymi pojęciami. Otoczenie będzie się zmieniało, będą inni ludzie po obu stronach, dlatego trzeba zdefiniować pojęcia zawarte w umowie - często banalne, aby uniknąć nieporozumień i sporów. Generalnie umowy o PPP na 20, 30 lat nie mogą być zdawkowe, nieostre, odwołujące się na każdym kroku do przepisów. Praktyka na najbardziej doświadczonych rynkach PPP wskazuje na konieczność stosowania rozbudowanych, precyzyjnych w zakresie mechanizmów i formuł, umów.

@RY1@i02/2012/212/i02.2012.212.08800070o.802.jpg@RY2@

Kacper Kozłowski dyrektor ds. projektów w firmie doradczej Investment Support

Rozmawiała Ewa Ivanova