Jakie są konsekwencje odmowy podpisania umowy

Wykonawca wybrany w wyniku rozstrzygnięcia przetargu może odmówić podpisania umowy - konsekwencje takiej odmowy będą jednak zależeć od stanu faktycznego, w którym wykonawca odstąpił od podpisania umowy na warunkach zawartych w złożonej uprzednio ofercie przetargowej.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym utrata wadium jest praktycznie jedyną konsekwencją jaką ponosi wykonawca, który odmówił podpisania umowy w sprawie realizacji zamówienia publicznego. Oczywiście przepadek wadium jest możliwy wyłącznie w sytuacji gdy zamawiający uprzednio zażądał jego wniesienia. Dodatkowo należy podkreślić, że wadium przepada wyłącznie w przypadku gdy do odmowy podpisania umowy doszło w okresie związania ofertą. Odmowa podpisania umowy po terminie związania ofertą nie może skutkować zatrzymaniem wniesionego wadium.

W szeregu sytuacji (zwłaszcza dotyczących postępowań o wartości nie przekraczającej progów unijnych - określonych w art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych) wykonawca, który odmówił podpisania umowy może nie ponieść żadnych konsekwencji z tego tytułu.

W przypadku gdy zamawiający nie żądał wniesienia wadium przetargowego, odmowa podpisania umowy nie skutkuje powstaniem jakichkolwiek bezpośrednich konsekwencji dla wykonawcy, który uchylił się od jej podpisania.

Jeżeli dojdzie do odmowy podpisania umowy przez wykonawcę, który złożył najkorzystniejszą ofertę, konsekwencją takiej decyzji nie musi być unieważnienie postępowania. Zamawiający, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, może bowiem wybrać ofertę najkorzystniejszą spośród pozostałych ofert, bez przeprowadzania ich ponownej oceny - zastosowanie znajdzie wówczas art. 94 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych. Działając na podstawie tego przepisu zamawiający ma możliwość zaproszenia do podpisania umowy wykonawcy, którego ofertę sklasyfikowano na drugiej pozycji w wyniku przeprowadzonej uprzednio oceny złożonych ofert.

Do unieważnienia postępowania o zamówienie publiczne z powodu odmowy podpisania umowy przez wybranego wykonawcę dojdzie wówczas gdy zajdą okoliczności wskazane w art. 93 ust. 1 Prawa zamówień publicznych - np. gdy cena kolejnej oferty jest wyższa niż możliwości finansowe zamawiającego.

Odmowa podpisania umowy o wykonanie zamówienia publicznego nie oznacza wykluczenia wykonawcy z prawa do ubiegania się o kolejne zamówienia udzielane przez zamawiającego, w odniesieniu do którego wykonawca uchylił się od podpisania umowy.

Marek Okniński