Polisa ubezpieczeniowa i warunki udziału w postępowaniu

Sposób redakcji przepisu przyznającego zamawiającemu takie uprawnienie budzi jednak wątpliwości interpretacyjne w praktyce.

Rodzaje dokumentów

Od chwili wejścia w życie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2009 roku w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz.U.09.226.1817) zamawiający ma możliwość żądania dołączenia przez wykonawców do oferty składanej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego opłaconej polisy ubezpieczeniowej, a w przypadku jej braku, innego dokumentu potwierdzającego, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Przepis ten wywołuje szereg wątpliwości interpretacyjnych w praktyce jego stosowania.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż polisa ubezpieczeniowa w ramach wykazania spełniania warunku udziału w danym postępowaniu nie służy do zabezpieczenia należytej realizacji zamówienia. Przedłożenie dokumentu ma na celu jedynie wykazanie się odpowiednim statusem ekonomicznym wykonawcy, nie zaś ochroną ubezpieczeniową przyszłej, ewentualnej umowy. Dla celów zapewnienia prawidłowej realizacji umowy, ustawodawca przewidział inne środki (przepisy dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy).

Polisa "opłacona"

W praktyce udzielania zamówień publicznych zaistniał problem związany z interpretacją prawidłowości polis ubezpieczeniowych składanych przez wykonawców. Problemy po stronie zamawiających spowodował użyty przez ustawodawcę zwrot "opłaconej polisy". Część zamawiających przyjęła ścisłą wykładnie sformułowania "opłacona polisa". W efekcie dochodziło do sytuacji, że zamawiający żądali okazania dowodu wpłaty składki ubezpieczeniowej. Przeprowadzone kontrole wykazały, iż praktyka taka nie jest prawidłowa. Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 14 stycznia 2011 roku, sygn. akt KIO/KU 108/10 wskazała, iż polisa ubezpieczeniowa nie musi zawierać dowodu jej opłacenia, a potwierdzić spełnianie tego warunku można również poprzez przedstawienie polisy ubezpieczeniowej nieopłaconej. Orzeczenie to zasługuje na aprobatę, zważywszy na fakt, iż ustawodawca nie wskazał na bezwzględną konieczność dołączania dowodu wpłaty składki lecz, że wykonawca ma udowodnić sam fakt ubezpieczenia, nie zaś fakt opłaty składek ubezpieczeniowych. Z powyższego należy wysnuć wniosek, iż w przypadku, gdy z załączonej do oferty polisy ubezpieczeniowej wynika, iż jest ona opłacona, to zamawiający nie ma podstaw do kwestionowania spełniania przez wykonawcę tego warunku.

Co istotne, nie jest również niezbędne dla wykazania spełniania omawianego warunku opłacenie wszystkich składek wymaganych w przyszłości. Brak jest również podstaw do wymagania opłacenia polisy ubezpieczeniowej w przypadku, gdy termin zapłaty składek został odroczony.

Mając to na uwadze, za nieuprawnione należy uznać żądanie potwierdzenia znajdowania się w określonej sytuacji ekonomicznej przez wykonawcę, poprzez stworzenie wymogu załączenia dokumentu stanowiącego dowód zapłacenia składek. Każdy dokument dołączony do oferty należy oceniać weryfikując, czy wynika z niego wymagany stan prawny i faktyczny danego wykonawcy. Jeśli dokument przedstawiony przez wykonawcę według oceny zamawiającego nie potwierdza postawionego warunku, zobowiązany jest on do podjęcia czynności przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych. W praktyce będzie to polegało na wezwaniu wykonawcy do złożenia wyjaśnień lub na wezwaniu wykonawcy do złożenia prawidłowych dokumentów.

Zapisy umowy

Przedstawione regulacje prawne i wnioski wyprowadzone na ich podstawie nie stoją na przeszkodzie, aby zamawiający wprowadził do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zapisu nakładającego na wykonawcę obowiązku posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w ustalonej wysokości. Takie postanowienie należy rozpatrywać w oderwaniu od regulacji zawartej we wspomnianym rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów, gdyż nie ma ono na celu weryfikacji sytuacji ekonomicznej wykonawcy na etapie prowadzenia postępowania, lecz jego funkcja sprowadzać się ma do zabezpieczenia prawidłowej realizacji udzielonego zamówienia, a tym samym do zabezpieczenia interesów zamawiającego.

@RY1@i02/2012/092/i02.2012.092.21100060l.803.jpg@RY2@

Polisa w ramach wykazania spełniania warunku udziału w postępowaniu nie służy do zabezpieczenia należytej realizacji zamówienia. Przedłożenie dokumentu ma na celu jedynie wykazanie się odpowiednim statusem ekonomicznym, nie zaś ochroną ubezpieczeniową ewentualnej umowy

Łukasz Mackiewicz

aplikant radcowski